
De USS Suwannee (AVG/ACV/CVE-27) was een Amerikaanse escortcarrier die tijdens de Tweede Wereldoorlog een actieve rol vervulde in zowel de Atlantische als de Stille Oceaan. Het schip begon haar loopbaan als vloottanker van de Cimarron-klasse onder de naam Markay en werd in 1942 omgebouwd tot een Sangamon-klasse escortcarrier. Door deze transformatie kreeg de Suwannee een centrale rol in amfibische operaties, luchtverdediging en ondersteuning van grondtroepen. Het schip werd ingezet bij belangrijke veldslagen, waaronder de Slag om Casablanca, de gevechten in de Marianen en de Slag in de Golf van Leyte. Met haar veelzijdige taken droeg zij bij aan de ontwikkeling van luchtoperaties op zee.
Ontwerp en constructie
De USS Suwannee werd oorspronkelijk gebouwd als de olietanker Markay. Het schip werd op 3 juni 1938 op stapel gezet bij de Federal Shipbuilding & Dry Dock Company in Kearny, New Jersey. Het ontwerp volgde het standaardplan van de Amerikaanse T3-S2-A1-tankers, met een romp die geschikt was voor zowel civiel als militair gebruik. De tanker werd te water gelaten op 4 maart 1939 en overgedragen aan de Keystone Tankship Corporation.
In 1941 werd de tanker overgenomen door de Amerikaanse marine en hernoemd tot USS Suwannee (AO-33). Zij werd ingedeeld als Cimarron-klasse vloottanker, met een waterverplaatsing van ruim 25.000 ton en een snelheid van 18,3 knopen. In februari 1942 begon de ombouw tot escortcarrier bij de Newport News Shipbuilding & Dry Dock Company. Hierbij werd het casco voorzien van een vliegdek, hangar, liften, katapulten en luchtafweerbewapening. Op 24 september 1942 kwam zij opnieuw in dienst, nu als ACV-27, later heringedeeld als CVE-27.
De escortcarriers van de Sangamon-klasse waren robuuster dan de op Liberty-schepen gebaseerde Bogue-klasse. Dankzij hun tanker-romp hadden zij een groter bereik en betere stabiliteit. Suwannee had een lengte van 168,7 meter, een vliegdekbreedte van 32 meter en bood plaats aan circa 30 vliegtuigen.
Bewapening
Tijdens haar inzet als escortcarrier beschikte de Suwannee over een combinatie van hoofdbewapening en luchtafweer.
- Hoofdgeschut: 2 kanonnen van 5 inch/51 kaliber, geschikt voor oppervlakte- en luchtdoelen.
- Middelzware luchtafweer: 4 dubbele 40 mm Bofors-luchtafweeropstellingen.
- Lichte luchtafweer: Tot 19 enkele 20 mm Oerlikon-kanonnen, verspreid langs het vliegdek en de opbouw.
De luchtafweer werd tijdens de oorlog versterkt, omdat escortcarriers kwetsbaar waren voor luchtaanvallen en kamikazes.
Bepantsering
Escortcarriers zoals de Suwannee hadden beperkte bepantsering. In tegenstelling tot vlootvliegdekschepen, die voorzien waren van pantserplating rond vitale delen, waren de Sangamon-klasse carriers gebouwd op de romp van tankers. De bescherming was vooral structureel en bestond uit een sterke, dubbele bodem en een robuuste rompconstructie. Het vliegdek zelf was niet bepantserd, wat het schip gevoelig maakte voor kamikazeaanvallen, zoals bleek tijdens de Slag in de Golf van Leyte.
Vliegtuigen aan boord
De Suwannee voerde tijdens de oorlog een luchtgroep van circa 25 tot 32 toestellen. Dit bestond doorgaans uit:
- Grumman F4F Wildcat (jachtvliegtuig, later vervangen door de F6F Hellcat).
- Grumman TBF Avenger (torpedobommenwerper en patrouilletoestel).
Deze combinatie bood zowel luchtverdediging als aanvalscapaciteit tegen schepen en onderzeeboten.
Sensoren en dataverwerking
De USS Suwannee werd tijdens de oorlog uitgerust met diverse radars en communicatiesystemen die haar operationele slagkracht vergrootten. Net als andere Amerikaanse carriers kreeg zij vanaf 1943 een Combat Information Center (CIC), dat op vliegdekschepen vaak de naam Combat Direction Center (CDC) droeg.
Het CDC was het zenuwcentrum voor lucht- en vlootcoördinatie. Hier kwamen gegevens binnen van:
- SK-radar: langeafstands luchtzoekradar, waarmee inkomende formaties tijdig werden ontdekt.
- SG-radar: oppervlaktezoekradar, voor het detecteren van schepen en onderzeeboten.
- Hoogtezoekradars: om de vlieghoogte van vijandelijke toestellen vast te stellen.
Binnen het CDC werkten Fighter Direction Officers die radarbeelden interpreteerden en via radio direct jachtvliegtuigen aanstuurden. Zij gebruikten PPI-schermen (Plan Position Indicator) waarop stipjes de posities van vijandelijke vliegtuigen toonden. Zodra een vijandige formatie was geïdentificeerd, werden CAP-patrouilles (Combat Air Patrols) naar de dreiging geleid.
Naast luchtverdediging coördineerde het CDC ook aanvalsvluchten. Binnenkomende bommenwerpers werden naar hun vliegdekschip teruggeleid en landingsoperaties werden afgestemd om botsingen boven de vloot te vermijden.
De Suwannee beschikte ook over standaard radioverbindingen met escorterende destroyers, die vaak fungeerden als radarpickets en vroegtijdige waarschuwingen doorgaven. Deze geïntegreerde aanpak betekende dat escortcarriers ondanks hun beperkte snelheid en bewapening toch een effectieve rol speelden in vlootverdediging en luchtoperaties.
Hoewel de Suwannee niet over de modernste luchtgevechtsleidingssystemen beschikte zoals de grote Essex-klasse carriers, voldeed haar CDC aan de normen van 1943–1945. Daarmee bleef het schip operationeel relevant gedurende de oorlog.
Modificaties
Tijdens de oorlog onderging de Suwannee verschillende aanpassingen:
- Versterking van de luchtafweerbewapening met extra 40 mm Bofors en 20 mm Oerlikons.
- Uitbreiding van de radarapparatuur, waaronder verbeterde luchtzoek- en hoogtezoekradars.
- Aanpassingen aan het vliegdek en de hangarliften om grotere en zwaardere vliegtuigen zoals de F6F Hellcat te kunnen inzetten.
- Versterkte brandbestrijdingssystemen na de ervaringen met kamikazeaanvallen in 1944.
Status schip tijdens de oorlog
De Suwannee werd in 1942 in dienst gesteld en bevond zich tijdens de oorlog in relatief moderne staat. Als tankerontwerp was zij robuust en stabiel, en de conversie tot escortcarrier bood voldoende ruimte voor aanpassingen. In vergelijking met nieuwere vlootvliegdekschepen was zij beperkter in snelheid en vliegtuigcapaciteit, maar door de aanwezigheid van een CDC en moderne radars bleef zij gedurende de gehele oorlog effectief. Regelmatig onderhoud en moderniseringen zorgden ervoor dat zij niet verouderd raakte volgens de normen van die tijd.
Operationele geschiedenis
Noord-Afrika 1942
Na haar herindienststelling in september 1942 werd de Suwannee ingezet tijdens Operatie Torch, de geallieerde invasie van Noord-Afrika. Samen met de USS Ranger ondersteunde zij de landingen bij Casablanca. Haar vliegtuigen voerden patrouilles uit en namen deel aan lucht- en bombardementsmissies. Tijdens deze actie werden meer dan 250 sorties gevlogen, met slechts enkele verliezen. De Suwannee bewees haar waarde in luchtverdediging en anti-onderzeebootoperaties.
Zuid- en westelijke Stille Oceaan 1943
Begin 1943 werd de Suwannee overgeplaatst naar de Stille Oceaan. Vanuit bases op Nieuw-Caledonië en Espiritu Santo ondersteunde zij de gevechten rond Guadalcanal en de Salomonseilanden. Gedurende zeven maanden voerde zij escorte- en bevoorradingsmissies uit voor transport- en bevoorradingskonvooien. In juli 1943 werd zij officieel heringedeeld als CVE-27.
Later dat jaar nam de carrier deel aan de invasie van de Gilbert-eilanden. Haar vliegtuigen bombardeerden Tarawa en boden luchtsteun aan de landingsstrijdkrachten.
Marshalleilanden en Marianen 1944
In 1944 volgden nieuwe operaties bij de Marshalleilanden, waaronder Kwajalein en Eniwetok. Op 26 januari 1944 kwam het tot een botsing met haar zusterschep USS Sangamon, waarbij het vliegdek werd beschadigd. Desondanks kon de Suwannee haar operaties voortzetten.
Tijdens de invasie van Saipan en Guam in de zomer van 1944 ondersteunde zij landingsoperaties. Op 19 juni 1944 nam zij deel aan de Slag in de Filipijnenzee, waar een van haar vliegtuigen de Japanse onderzeeboot I-184 tot zinken bracht.
Filipijnen en de Slag in de Golf van Leyte 1944
In oktober 1944 werd de Suwannee ingezet bij de landingen op Leyte. Tijdens de Slag in de Golf van Leyte maakte zij deel uit van “Taffy 1”, een groep escortcarriers onder viceadmiraal Thomas Sprague.
Op 25 oktober 1944 werd het schip getroffen door een Japanse kamikaze, die zware schade en tientallen slachtoffers veroorzaakte. Nog geen dag later volgde een tweede aanval, waarbij opnieuw grote branden uitbraken. Ondanks de verliezen van 107 doden en 160 gewonden, bleef het schip operationeel en hervatte zij haar luchtoperaties binnen enkele uren.
Okinawa en laatste operaties 1945
Na herstel in de Verenigde Staten keerde de Suwannee in het voorjaar van 1945 terug naar de Stille Oceaan. Tijdens de slag om Okinawa leverde zij luchtsteun aan de landingsstrijdkrachten en voerde zij aanvallen uit op Japanse bases op de Sakishima-eilanden.
In de zomer van 1945 ondersteunde zij de landingen bij Balikpapan (Borneo) en was zij aanwezig bij de bezetting van Japan na de capitulatie.
Na de oorlog
Na het einde van de vijandelijkheden bleef de Suwannee actief in het kader van Operation Magic Carpet, het terugbrengen van Amerikaanse militairen naar huis. In 1947 werd zij uit dienst genomen en opgenomen in de reservevloot.
In 1955 kreeg zij nog de aanduiding CVHE-27 (Escort Helicopter Aircraft Carrier), maar zij werd nooit meer operationeel ingezet. Het schip werd in 1959 van de vlootlijst verwijderd en uiteindelijk in 1962 in Bilbao, Spanje, gesloopt.
Conclusie
De USS Suwannee illustreert de veelzijdigheid van escortcarriers in de Tweede Wereldoorlog. Het schip werd succesvol ingezet bij amfibische landingen, luchtverdediging en anti-onderzeeboottaken. Dankzij de aanwezigheid van moderne radars en een Combat Direction Center bleef zij gedurende de oorlog operationeel effectief. Hoewel zij kwetsbaar was voor luchtaanvallen en kamikazes, bewezen de snelle reparaties en de voortzetting van operaties dat escortcarriers een betrouwbare aanvulling waren op de Amerikaanse vloot. Volgens de militaire normen van 1943 kan de Suwannee niet als verouderd worden beschouwd, mede door de voortdurende moderniseringen en haar inzetbaarheid tot het einde van de oorlog.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: U.S. Navy, Public domain, via Wikimedia Commons
- Y’Blood, William T. (1987). The Little Giants: U.S. Escort Carriers Against Japan. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-275-8.
- Friedman, Norman (1983). U.S. Aircraft Carriers. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-739-9.
- Smith, Peter C. (2014). Kamikaze: To Die for the Emperor. Barnsley: Pen & Sword Books Ltd. ISBN 978-1-78159-313-4.
- Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946









