Home Voertuigen Pantservoertuigen Simms Motor War Car: de eerste Britse pantserwagen

Simms Motor War Car: de eerste Britse pantserwagen

Simms Motor War Car 1902
De Simms Motor War Car, een Britse experimentele pantserwagen die in april 1902 in Londen werd gepresenteerd.

De Simms Motor War Car was een Britse experimentele pantserwagen van ingenieur Frederick Richard Simms. Het voertuig combineerde een benzinemotor, stalen bepantsering en automatische wapens. Het werd in april 1902 in Londen gepresenteerd en wordt doorgaans beschouwd als de eerste gebouwde pantserwagen met een benzinemotor en een omringende pantserromp. Er werd slechts één prototype gebouwd.

Geschiedenis

Frederick Richard Simms en de Motor Scout

Frederick Richard Simms werkte aan de toepassing van benzinemotoren in voertuigen en aan hun mogelijke militaire gebruik. Zijn projecten ontstonden toen de auto-industrie nog in ontwikkeling was. Legers verplaatsten geschut, voorraden en veel andere uitrusting hoofdzakelijk met paarden. Een motorvoertuig met een machinegeweer bood een andere manier om een zwaar wapen te vervoeren en op een gekozen positie beschikbaar te stellen.

De Motor Scout was een eerder bewapend voertuig van Simms. Het bestond uit een gemotoriseerde vierwieler waarop een Maxim-machinegeweer was gemonteerd. Simms demonstreerde dit voertuig in 1899, toen hij ook tekeningen van zijn grotere militaire wagen presenteerde. De Motor Scout had geen pantserromp rond de bemanning en behoorde daarom tot de bewapende motorvoertuigen, terwijl de Motor War Car bewapening met omringende bescherming combineerde.

Opdrachtverlening en bouw

De opdrachtverlening wordt in de historische literatuur verschillend beschreven. Latere voertuigoverzichten noemen april 1899 als datum van een bestelling van één prototype voor het Britse leger. Militair historicus Richard Ogorkiewicz verwijst echter naar een bestelling van Vickers, Sons & Maxim van 20 juli 1898 en financiering door dat bedrijf. Ook het technische tijdschrift The Engineer beschreef de wagen in 1902 als gebouwd in opdracht van de wapenfabrikant.

Vickers, Sons & Maxim was bij de bouw en de levering van de bepantsering betrokken. De voertuiggeschiedenis verbindt de constructie met de vestiging in Barrow-in-Furness. Het speciale Daimler-chassis kwam uit Coventry, terwijl de motor van Duitse Daimler-herkomst was. Daarmee bracht het project onderdelen uit de vroege automobielindustrie samen met wapens en pantserstaal van een onderneming die militaire uitrusting vervaardigde.

Technische tegenslagen vertraagden de voltooiing tot 1902. De Daimler-geschiedenis vermeldt onder meer een versnellingsbak die bij een verkeersongeval werd beschadigd. Daarnaast leverde het bevestigen van het pantser aan het onderstel problemen op door de trillingen tijdens het rijden. De ontwikkeling en bouw strekten zich daardoor over meerdere jaren uit, voordat het voertuig aan het publiek kon worden getoond.

De Tweede Boerenoorlog

De ontwikkeling viel gedeeltelijk samen met de Tweede Boerenoorlog in Zuid-Afrika. Deze oorlog begon op 11 oktober 1899 en eindigde met de Vrede van Vereeniging op 31 mei 1902. De presentatie van de pantserwagen in april 1902 vond dus plaats voordat de oorlog was afgelopen. Het prototype werd niet naar Zuid-Afrika gestuurd en heeft daar niet aan gevechten deelgenomen.

Ontwerp

Chassis en afmetingen

De Motor War Car had een onderstel op vier wielen met een groot gepantserd omhulsel. Het dragende frame was rechthoekig en opgebouwd uit stalen balken met een U-vormige doorsnede. Dwarsverbindingen en verstevigingen hielden de constructie bij elkaar. De pantserromp omsloot het frame en gaf het voertuig een uiterlijk dat sterk afweek van de gewone personenauto’s die rond 1900 werden gebouwd.

De totale lengte bedroeg ongeveer 8,5 meter en de grootste breedte ongeveer 2,4 meter. Dit zijn afgeronde omzettingen van de destijds opgegeven 28 en 8 voet. Technische publicaties noemen daarnaast een totale hoogte van ongeveer 3 meter. Voor het complete voertuig wordt doorgaans een gewicht van circa 5,5 ton opgegeven, waarbij de historische opgaven niet allemaal precies dezelfde uitrusting en meeteenheden gebruiken.

De pantserromp liep aan beide uiteinden uit in een puntvormige ram. Deze delen behoorden tot het oorspronkelijke ontwerp en bepaalden mede de totale lengte van de wagen. Onder de uiteinden waren ook afgesloten ruimten voor munitie aangebracht. De voertuigvorm verenigde daardoor beschermende zijwanden, ruimte voor de wapenopstellingen en bergplaatsen binnen één langgerekte constructie rond het mechanische onderstel.

Bepantsering en bevestiging

De bepantsering bestond uit Vickers-staal met een dikte van ongeveer 6 millimeter. Het pantser omsloot de zijkanten en uiteinden van het voertuig. Het was bedoeld om de bemanning tegen vuur van lichte wapens te beschermen. De wagen had echter geen gesloten gepantserd dak, zodat de omsluitende pantserromp niet hetzelfde betekende als bescherming van de bemanning vanuit alle richtingen.

De bevestiging van het pantser werd tijdens de ontwikkeling aangepast. Aanvankelijk bleken klinkverbindingen door de voortdurende trillingen op gewone wegen los te raken. Vervolgens werd de pantserconstructie met beugels aan vier halfelliptische bladveren opgehangen. Daardoor was het zware omhulsel niet meer rechtstreeks en volledig star aan het hoofdframe bevestigd, zoals bij de eerdere constructiewijze het geval was geweest.

Deze verende ophanging betrof het pantser zelf en moet worden onderscheiden van de ophanging van de wielen. De veren rustten op verstevigde stalen steunen die met het chassis verbonden waren. De constructie was bedoeld om de overdracht van trillingen naar het omhulsel te beperken. Het verslag uit 1902 beschrijft daarmee een concrete aanpassing aan een probleem dat tijdens de ontwikkeling van het voertuig was vastgesteld.

Aandrijving en rijgedrag

Daimler-motor

De aandrijving bestond uit een viercilinder Daimler-benzinemotor met een opgegeven vermogen van 16 pk. De motor had een cilinderinhoud van ongeveer 3,3 liter en werd met de Daimler-activiteiten in Cannstatt verbonden. Technische beschrijvingen noemen een cilinderboring van 90 millimeter en een slag van 130 millimeter. Deze afmetingen komen bij vier cilinders overeen met de genoemde cilinderinhoud.

De motor stond ongeveer in het midden van het voertuig. Voor de ontsteking werd een Simms-Bosch-magneetontsteking gebruikt, terwijl de koeling met water werkte. Een pomp liet het koelwater tussen de motor en een koeler circuleren. Een door de motor aangedreven ventilator voerde lucht langs de koeler, zodat de warmte van de draaiende motor kon worden afgegeven.

Transmissie en bediening

De vaak genoemde hoogste snelheid bedroeg ongeveer 9 mijl per uur, of 14,5 kilometer per uur. De transmissie bood vier overbrengingen die in de technische beschrijving overeenkwamen met ongeveer 1,5, 3, 5 en 9 mijl per uur. Dit waren opgegeven rijsnelheden bij de beschreven motorwerking. Ze vormden geen bewijs dat deze snelheden onder alle belastingen en op iedere ondergrond haalbaar waren.

De bestuurder bediende de overbrengingen met hendels en gebruikte een pedaal voor de koppeling. Een afzonderlijke voorziening maakte het mogelijk om de rijrichting te veranderen. Volgens de beschrijving konden de vier overbrengingen zowel voor vooruitrijden als voor achteruitrijden worden gebruikt. De motor bracht zijn vermogen uiteindelijk via kettingen naar de aangedreven wielen over, een constructiewijze die ook bij andere vroege motorvoertuigen voorkwam.

Wielen en ondergrond

De wagen had houten wielen met metalen wielbanden. Deze wielbanden vormden het contactvlak met de weg en verschilden van de rubberbanden van latere pantserwagens. In beschrijvingen werd ook het rijden over onregelmatige oppervlakken genoemd. Dat rechtvaardigt echter geen gelijkstelling met de terreinvaardigheid van latere militaire voertuigen: de Motor War Car was een zwaar voertuig op wielen dat mede voor gebruik op kustwegen was ontworpen.

Bewapening

Maxim-machinegeweren

De gebruikelijke beschrijving van de bewapening noemt twee Maxim-machinegeweren. Dit waren automatische wapens waarbij de terugslag werd gebruikt voor het doorlopen van de laad- en vuurcyclus. De loop werd met een watermantel gekoeld en de patronen werden uit een munitieband aangevoerd. De wagen bood een platform waarop zulke wapens konden worden vervoerd en bediend, met pantser rondom de werkruimte van de bemanning.

De vroege ontwerpvoorstellingen bevatten twee draaibare torens met een beoogd draaibereik van 360 graden. Het tentoongestelde voertuig had een andere uitvoering van de wapenopstellingen. Op historische foto’s staan de wapens op open opstellingen boven de pantserrand. De twee volledig omsloten torens uit de tekeningen zijn op die foto’s niet aanwezig; de gebouwde uitvoering kwam op dit punt dus niet overeen met de eerdere ontwerpvoorstellingen.

Het pom-pomkanon

Naast de Maxim-machinegeweren wordt een automatisch kanon van het type QF 1-pounder pom-pom genoemd. Dit was een wapen van 37 millimeter dat granaten met een projectielgewicht van ongeveer één Engelse pond afvuurde. Het onderscheidde zich daarmee van een machinegeweer dat geweerpatronen gebruikte. Het verslag van The Engineer van 11 april 1902 noemt bij de getoonde wagen twee Maxim-wapens en één pom-pom.

De publicaties uit die periode geven niet allemaal dezelfde wapencombinatie op. Scientific American beschreef in mei 1902 ook een uitrusting met twee pom-poms en twee Maxim-machinegeweren, met verschillende mogelijkheden voor de montage. Deze uiteenlopende opgaven hebben betrekking op de uitrusting van één ontwerp. Er is slechts één prototype bekend en er werd geen serie met verschillende uitvoeringen van de bewapening geproduceerd.

Bemanning en beoogd gebruik

Bediening door vier personen

Voor de bediening werd doorgaans een bemanning van vier personen opgegeven. Eén man bestuurde de wagen, terwijl andere bemanningsleden de wapens konden bedienen. De noodzakelijke bezetting hing samen met het aantal daadwerkelijk meegevoerde wapens. Het platform kon daarnaast extra personen herbergen, bovenop de bemanning die nodig was voor het rijden en het bedienen van de bewapening.

De bemanning werkte binnen een romp die aan de bovenzijde open was. Een historische foto toont een ladder langs de buitenkant waarmee het platform kon worden bereikt. De wapens stonden boven de pantserrand, terwijl munitie in afgesloten bergplaatsen aan de uiteinden werd bewaard. Het ontwerp bracht bestuurders, wapens en voorraden dus samen in één werkruimte, zonder de gescheiden compartimenten van veel latere gevechtsvoertuigen.

Kustverdediging

Het beoogde gebruik omvatte verdediging op de Britse kustwegen. De wagen werd voorgesteld als een verplaatsbare, beschermde wapenopstelling die langs zulke wegen kon worden ingezet. Daarnaast noemden de technische beschrijvingen transport en sleepwerk als mogelijke toepassingen. Dit waren voorgestelde functies van het ontwerp en geen gedocumenteerde militaire opdrachten die het prototype tijdens actieve dienst heeft uitgevoerd.

Presentatie en militaire belangstelling

Crystal Palace in april 1902

De Motor War Car werd in april 1902 gepresenteerd bij het Crystal Palace in Londen. Vertegenwoordigers van de technische pers berichtten over de constructie, de aandrijving en de bewapening. De foto’s van deze presentatie behoren tot de historische documentatie van het voertuig. Zij tonen het gebouwde prototype en maken vergelijking met de eerdere tekeningen van het ontwerp mogelijk.

De presentatie leidde niet tot invoering bij het Britse leger. Er volgde geen serieproductie en het voertuig werd niet als operationeel materieel aan militaire eenheden verstrekt. Daarmee bleef de militaire toepassing beperkt tot het ontwerp en de demonstratie van één exemplaar. Vickers, Sons & Maxim had de bouw van het prototype ondersteund, maar een aansluitende militaire productieorder bleef uit.

Vergelijking met andere vroege voertuigen

Charron, Girardot et Voigt

In Frankrijk werkte Charron, Girardot et Voigt in dezelfde periode aan een bewapende auto met pantserbescherming. Het model van 1902 wordt verbonden met de autosalon in Brussel, die op 8 maart van dat jaar opende. Dat was enkele weken vóór de Londense presentatie van de Motor War Car. De Franse wagen droeg een Hotchkiss-machinegeweer en had een gepantserde opstelling voor de schutter.

De bescherming van het Franse voertuig verschilde van de omringende romp van de Britse wagen. Bij het Franse ontwerp was vooral de achterste wapenopstelling beschermd, terwijl Simms een pantserconstructie rond een veel groter deel van het voertuig aanbracht. Het ene ontwerp was een aangepaste auto, het andere een speciaal opgebouwde zware wagen. Beide behoren tot de vroege experimenten waarin motorisering, automatische bewapening en bescherming werden gecombineerd.

Pantserwagen en tank

De Motor War Car was een pantserwagen op wielen en geen tank. De aanduiding als eerste pantserwagen betreft een vroege combinatie van benzineaandrijving, bewapening en een omringende pantserromp. De ruimere categorie pantservoertuigen omvat ook pantsertreinen en beschermde voertuigen met stoomaandrijving, die al vóór de voltooiing van Simms’ wagen bestonden. De historische aanduiding voor zijn ontwerp betreft dus een specifieker voertuigtype, gebouwd rond een onderstel op wielen en een verbrandingsmotor.

Conclusie

De Simms Motor War Car combineerde een Daimler-benzinemotor, een pantserromp van Vickers-staal en automatische bewapening in één experimenteel voertuig. Na een ontwikkeling van meerdere jaren werd het prototype in april 1902 in Londen getoond. De wagen werd niet in serie gebouwd en kwam niet in militaire dienst. Hij behoort tot de vroegste gebouwde pantserwagens, waarbij de ontwerptekeningen en historische foto’s verschillende uitwerkingen van de wapenopstellingen tonen.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: Simms Motor War Car 1902, Public Domain, via Wiki Commons
  2. Anoniem (1902). Self-Propelled War Car. The Engineer, deel 93, 11 april 1902, p. 368. ISSN 0013-7758.
  3. Anoniem (1902). The Simms Armored War-Car. Scientific American, 86(20), 17 mei 1902, pp. 350–351. DOI 10.1038/scientificamerican05171902-350a. ISSN 0036-8733.
  4. Montagu of Beaulieu, Edward, en David Burgess Wise (1995). Daimler Century: The Full History of Britain’s Oldest Car Maker. Sparkford: Patrick Stephens. ISBN 978-1-85260-494-3.
  5. Bartholomew, E. (2008). Early Armoured Cars. Shire Publications. ISBN 978-0-85263-908-5.
  6. Macksey, Kenneth (1980). The Guinness Book of Tank Facts and Feats: A Record of Armoured Fighting Vehicle Achievement. Enfield: Guinness Superlatives. ISBN 0-85112-204-3.
  7. Tucker, Spencer C., Laura Matysek Wood en Justin D. Murphy (red.) (1999). The European Powers in the First World War: An Encyclopedia. New York: Garland Publishing. ISBN 978-0-8153-3351-7.
  8. Gougaud, Alain (1987). L’aube de la gloire: Les autos-mitrailleuses et les chars français pendant la Grande Guerre. Issy-les-Moulineaux: Ocebur. ISBN 978-2-904255-02-1.
  9. Fletcher, David, Duncan Crow en N. W. Duncan (1998). Armoured Fighting Vehicles of the World: AFVs of World War One. Cannon Books. ISBN 978-1-899695-02-7.
  10. Ogorkiewicz, Richard (2015). Tanks: 100 Years of Evolution. Oxford: Osprey Publishing. ISBN 978-1-4728-0670-3.
  11. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946