
George Raymond Henderson was een Amerikaanse marinevlieger en viceadmiraal. Hij begon zijn dienst tijdens de Eerste Wereldoorlog en vestigde in de jaren twintig wereldrecords met watervliegtuigen. In de Tweede Wereldoorlog was hij plaatsvervangend commandant van de USS Hornet en voerde hij het bevel over het lichte vliegdekschip USS Princeton. Tijdens de Koreaanse Oorlog leidde hij Task Force 77.
Vroege leven en opleiding
George Raymond Henderson werd op 6 juli 1893 geboren in Pawtucket, in de Amerikaanse staat Rhode Island. Hij studeerde aan de University of Maine en behaalde daar in 1916 zijn diploma. Tijdens zijn studietijd was hij lid van de studentenvereniging Theta Chi. In 1917, een jaar na zijn afstuderen, trad hij toe tot de luchtvaartafdeling van de Amerikaanse marinereserve.
Deelname aan de Eerste Wereldoorlog
Henderson meldde zich in juli 1917 in Syracuse, in de staat New York, bij het Naval Reserve Flying Corps. Hij trad in dienst als landsman, een aanduiding voor een rekruut zonder eerdere marinedienst, en werd ingedeeld bij het technisch personeel voor de marineluchtvaart. Aan het Massachusetts Institute of Technology kreeg hij theoretisch luchtvaartonderwijs. Het praktische deel van zijn opleiding volgde hij op het marinevliegveld van Pensacola, in Florida.
De marine registreerde Henderson op 10 december 1917 als marinevlieger in de categorie voor luchtvaartuigen die zwaarder zijn dan lucht. De indeling onderscheidde vliegtuigpiloten van bemanningen van ballonnen en luchtschepen. Henderson vervolgde zijn vliegopleiding in Pensacola en kreeg op 1 augustus 1918 de rang van ensign in de marinereserve. Daarmee ging hij tijdens de oorlog van de manschappen over naar het officierskorps.
Interbellum: marinevlieger en testpiloot
Wereldrecords met watervliegtuigen
Henderson ging op 6 januari 1922 met de rang van lieutenant over naar de reguliere Amerikaanse marine. Op 30 juni volgde een plaatsing bij de vliegtuigeenheden van de Scouting Fleet, de verkenningsvloot. Op 25 oktober 1924 vestigde hij tijdens een marineluchtvaartbijeenkomst in Bay Shore Park, Maryland, acht wereldrecords met een PN-7. Dit type was een vliegboot, een watervliegtuig waarvan de romp als drijver dient. Zijn toestel had twee Wright T-2-motoren.
Zes van de acht records waren snelheidsrecords over 100 en 200 kilometer. Henderson vloog beide afstanden met lasten van 250, 500 en 1.000 kilogram en behaalde in elke categorie 78,507 mijl per uur, ongeveer 126,3 kilometer per uur. Met 1.000 kilogram aan boord vestigde hij ook een afstandsrecord van 248,55 mijl, ongeveer 400 kilometer. In diezelfde gewichtsklasse bleef hij 5 uur, 28 minuten en 43 seconden in de lucht, goed voor het duurrecord.
Vanaf november 1924 werkte Henderson als hoofdtestpiloot van de Navy Test Board op het marinevliegveld Anacostia in Washington. In januari 1927 werd hij daar het eerste hoofd van de afdeling die vliegproeven uitvoerde. Op 14 april van dat jaar bereikte hij met een Vought O2U Corsair op drijvers een hoogte van 22.178 voet, ongeveer 6.760 meter. De vlucht leverde hem een wereldrecord op in de klasse C-2 voor watervliegtuigen, met een nuttige last van 500 kilogram.
Vliegdekschepen en staffuncties
Henderson werd in oktober 1927 ingedeeld bij VF-3S, een jachteskader van de verkenningsvloot. In die periode diende hij ook aan boord van de USS Lexington (CV-2), die in december 1927 in dienst kwam. Van 1930 tot 1932 werkte hij bij het Bureau of Aeronautics, de afdeling van het marinedepartement die zich bezighield met onder meer de ontwikkeling en aanschaf van marinevliegtuigen. In juli 1932 ging hij aan boord van de USS Langley (CV-1), het eerste Amerikaanse vliegdekschip.
In mei 1933 werd Henderson technisch officier bij de staf van de luchtvaartcommandant van de Base Force. Vanaf juni 1935 diende hij op het marinevliegveld Hampton Roads bij Norfolk in Virginia. Twee jaar later keerde hij terug naar zee als navigator van de USS Wright (AV-1), een ondersteuningsschip voor watervliegtuigen. In 1938 kreeg hij het bevel over Patrol Wing Four. Daarna werkte hij tot 1941 op het bureau van de Chief of Naval Operations, de hoogste operationele leiding van de Amerikaanse marine.
Deelname aan de Tweede Wereldoorlog
USS Hornet en de aanval op Japan
Henderson hielp in Newport News, Virginia, bij het gereedmaken van de USS Hornet (CV-8). Toen het vliegdekschip op 20 oktober 1941 in dienst kwam, was hij plaatsvervangend commandant onder Marc Mitscher. De Verenigde Staten waren op dat moment nog buiten de oorlog gebleven. Op 18 april 1942 was Henderson aan boord toen zestien B-25-bommenwerpers van de Amerikaanse landmacht vanaf de Hornet opstegen voor de Doolittle Raid. De vliegtuigen vielen militaire en industriële doelen in Japan aan, onder meer in en rond Tokio.
Begin juni 1942 bevond Henderson zich nog aan boord van de Hornet tijdens de Slag bij Midway. Het vliegdekschip maakte daar deel uit van de Amerikaanse strijdmacht die de Japanse aanval op het atol afsloeg. Na zijn vertrek van de Hornet kreeg Henderson in juni een functie bij Patrol Wing Two. Hij diende er korte tijd als stafchef met verantwoordelijkheid voor luchtvaartzaken.
USS Princeton en de aanvallen op Rabaul
Als captain werd Henderson de eerste commandant van de USS Princeton (CV-23). Het schip was in Camden, New Jersey, op stapel gezet als de lichte kruiser Tallahassee en tijdens de bouw veranderd in een vliegdekschip. De marine nam het op 25 februari 1943 in dienst op de marinewerf van Philadelphia, Pennsylvania. Na proefvaarten en oefeningen in het Caribisch gebied kreeg de Princeton op 15 juli 1943 het nummer CVL-23, waarmee de marine het schip als licht vliegdekschip aanduidde.
De vliegtuigen van de Princeton en de USS Saratoga namen op 5 en 11 november 1943 deel aan aanvallen op de Japanse basis Rabaul op Nieuw-Brittannië. Bij de eerste aanval raakten verschillende Japanse kruisers beschadigd. De aanvallen vonden plaats kort na de Amerikaanse landing op Bougainville, waar Japanse oorlogsschepen de landingsvloot konden bedreigen. Op 11 november belemmerden regenbuien de aanval van de eerste groep vliegtuigen, waarna toestellen van een andere Amerikaanse vliegdekschipgroep later die dag opnieuw aanvielen.
Munda en de Salomonseilanden
In februari 1944 kreeg Henderson de leiding over de marinevliegtuigen bij Munda, op het eiland New Georgia, en over Fleet Air Wing One. Hij liet vliegtuigen en oppervlakteschepen samenwerken tegen Japanse vaartuigen die troepen en voorraden tussen eilanden vervoerden. De operaties troffen de Japanse vloot van landingsvaartuigen in de Salomonseilanden en de Bismarckarchipel en beschadigden installaties aan land. Onder zijn leiding werden ook bemanningen van neergeschoten vliegtuigen gered, soms binnen het schootsveld van Japanse kustbatterijen.
Palau, Leyte en Luzon
In de zomer van 1944 nam Henderson het bevel over Carrier Division 28 op zich, met de USS Saginaw Bay (CVE-82) als vlaggenschip. Deze divisie bestond uit escortevliegdekschepen, kleinere schepen die onder meer transportvloten en landingen vanuit de lucht konden beschermen. In september nam zijn eenheid deel aan de operaties bij Palau. De vliegtuigen bestookten Japanse stellingen en boden luchtdekking aan schepen die het landingsgebied naderden of verlieten.
Tijdens de gevechten rond de Golf van Leyte in oktober 1944 ondersteunde de divisie de Amerikaanse terugkeer naar de Filipijnen. Op 24 oktober werden de Saginaw Bay en de USS Chenango losgemaakt om vliegtuigen voor reparatie naar Morotai te brengen. Daardoor bevonden deze schepen zich buiten het gebied toen andere Amerikaanse escortevliegdekschepen op 25 oktober bij Samar in gevecht raakten met Japanse oorlogsschepen. In januari 1945 zorgden Hendersons eenheden opnieuw voor luchtdekking, ditmaal bij de landingen in de Golf van Lingayen op Luzon.
Iwo Jima en Okinawa
Bij de landing op Iwo Jima in februari 1945 voerde Henderson het bevel over Carrier Division 25 vanaf de Saginaw Bay. Tot zijn taakgroep behoorden ook het escortevliegdekschip USS Rudyerd Bay en vier begeleidende schepen. De vliegtuigen van de groep ondersteunden de landingsoperatie vanuit zee. Hendersons divisie werd vervolgens ingezet bij Okinawa, waar de Saginaw Bay vanaf eind maart deelnam aan de luchtoperaties. In augustus 1945 keerde Henderson terug naar de Verenigde Staten, waar hij in september het bevel kreeg over de vlootluchtvaart bij Quonset Point in Rhode Island.
Na de oorlog
Bermuda en de Atlantische vloot
In juni 1946 nam Henderson het bevel over de Amerikaanse marinebasis op Bermuda over. In oktober 1947 volgde zijn benoeming tot stafchef bij het commando van de Amerikaanse zeestrijdkrachten in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. Zijn werkterrein verschoof daarmee van een marinebasis naar een commando dat in twee zeegebieden actief was. In oktober 1948 werd hij plaatsvervangend opperbevelhebber van datzelfde commando.
Koreaanse Oorlog
Kort na het uitbreken van de Koreaanse Oorlog nam Henderson op 12 juli 1950 in Tokio het bevel over een voorlopige staf voor de Amerikaanse marineluchtvaart in Japan. Deze organisatie kreeg op 9 augustus de naam Fleet Air Japan. Henderson had ook het bevel over de Amerikaanse marinevliegbases in Japan en zorgde voor de bevoorrading en technische ondersteuning van vliegende eenheden, ondersteuningsschepen en bases in het operatiegebied. Bij de landing bij Incheon op 15 september leidde hij Task Force 99, die patrouillevluchten en verkenningen uitvoerde.
Van mei tot augustus 1951 leidde Henderson Carrier Division 5 en Task Force 77 bij Korea. Zijn vlaggenschip was de USS Princeton (CV-37), een ander vliegdekschip dan het schip dat hij in de Tweede Wereldoorlog had gecommandeerd. De vliegtuigen van Task Force 77 ondersteunden grondtroepen en vielen spoorlijnen en andere verbindingen aan om de aanvoer van troepen en voorraden te bemoeilijken. Vanaf de Princeton vlogen onder meer F9F Panther-straaljagers, Corsairs en Skyraiders.
Laatste functies en overlijden
In oktober 1951 kreeg Henderson vanuit San Diego het bevel over de marinevliegbases van het elfde en twaalfde marinedistrict. Van eind april tot september 1953 was hij tevens commandant van het elfde marinedistrict. Op 1 augustus 1954 ging hij na 37 jaar marinedienst met pensioen. Hij overleed op 29 november 1964 op 71-jarige leeftijd en werd begraven op Fort Rosecrans National Cemetery in San Diego.
Militaire Rangen
Henderson begon in 1917 als landsman en werd in augustus 1918 ensign. Daarna volgden de rangen lieutenant junior grade en lieutenant, die hij al vóór zijn overstap naar de reguliere marine had bereikt. Als commander was hij plaatsvervangend commandant van de Hornet en als captain voerde hij het bevel over de Princeton. In 1944 kreeg hij de tijdelijke rang van commodore en bereikte hij tijdens de oorlog de rang van rear admiral, in het Nederlands schout-bij-nacht. Bij zijn pensionering werd hij op grond van zijn oorlogsonderscheidingen bevorderd tot viceadmiraal op de pensioenlijst.
Onderscheidingen
Henderson ontving de Navy Distinguished Service Medal en meermaals de Legion of Merit. De marine maakte in 1946 bekend dat zijn derde toekenning van de Legion of Merit verband hield met zijn optreden bij Leyte in oktober 1944. De vierde toekenning gold zijn bevelvoering tijdens de operatie bij Luzon in januari 1945. Biografische opgaven vermelden in totaal zes toekenningen, met de gevechtsaanduiding V, en noemen ook de Purple Heart en de Presidential Unit Citation. Die laatste onderscheiding wordt toegekend aan een eenheid als geheel.
Conclusie
De loopbaan van George Raymond Henderson besloeg 37 jaar en drie oorlogen. Hij begon als rekruut bij de marinereserve en werkte tussen de wereldoorlogen als vlieger, testpiloot en stafofficier. In de Tweede Wereldoorlog leidde hij vliegdekschepen en luchtoperaties in de Stille Oceaan, onder meer ter ondersteuning van landingen. Tijdens de Koreaanse Oorlog kreeg hij achtereenvolgens verantwoordelijkheid voor de marineluchtvaart in Japan en voor de inzet van Task Force 77.
Bronnen en meer informatie
- Grossnick, Roy A. (1997). United States Naval Aviation, 1910–1995. Vierde editie. Naval Historical Center, Department of the Navy. ISBN 0-945274-34-3.
- Tuohy, William (2007). America’s Fighting Admirals: Winning the War at Sea in World War II. Zenith Press. ISBN 978-0-7603-2985-6.
- Cox, Robert Jon (2010). The Battle Off Samar: Taffy III at Leyte Gulf. Vijfde editie. Agogeebic Press. ISBN 978-0-9822-3903-2.
- Y’Blood, William T. (1987). The Little Giants: U.S. Escort Carriers Against Japan. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-275-3.
- Field, James A., Jr. (2001). History of United States Naval Operations: Korea. Heruitgave van de editie uit 1962. University Press of the Pacific. ISBN 978-0-89875-675-3.
- Martin, Dwight (1951). War at Sea: Carrier Action. Time, 25 juni 1951, pp. 75–83. Time Inc. ISSN 0040-781X.
- Bureau of Naval Personnel (1946). Decorations and Citations. All Hands, september 1946. U.S. Navy. ISSN 0002-5577.
- Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946









