Radar in de Tweede Wereldoorlog

Radar speelde een centrale rol in de Tweede Wereldoorlog en veranderde blijvend de militaire strategie van zowel de geallieerden als de asmogendheden. Dit wereldwijde conflict (1939–1945), dat werd uitgevochten op een ongekende schaal, bracht grootschalige inzet van tanks, vliegtuigen en onderzeeërs met zich mee. Minder zichtbaar, maar van doorslaggevend belang, was de ontwikkeling en toepassing van radar. Deze op radiogolven gebaseerde technologie groeide in korte tijd uit tot een onmisbaar hulpmiddel binnen de luchtverdediging, maritieme oorlogsvoering en operaties op het land.

Werking van radar

Radar is een afkorting van Radio Detection and Ranging. De technologie maakt gebruik van radiogolven om objecten op afstand te detecteren en te volgen. Een radarstation zendt elektromagnetische pulsen uit die, wanneer zij een object raken, worden teruggekaatst. Door het tijdsverschil tussen het verzenden en ontvangen van het signaal te meten, kan de afstand tot het object worden berekend. Omdat radiogolven zich voortplanten met de snelheid van het licht, is deze afstandsbepaling zeer nauwkeurig.

Een bijkomend principe is het Doppler-effect. Wanneer een object beweegt, verandert de frequentie van de teruggekaatste golf. Aan de hand hiervan kan de snelheid van het object ten opzichte van de radar worden vastgesteld. Daarnaast kan door de draaihoek van de antenne de richting van het object worden bepaald. Deze drie parameters – afstand, snelheid en richting – maakten radar tot een veelzijdig en strategisch belangrijk hulpmiddel tijdens de oorlog.

Moderne radar maakt gebruik van zogeheten phased array-antennes, die elektronische bundelsturing mogelijk maken. Hierdoor kan de detectierichting worden aangepast zonder fysieke beweging van de antenne. In de jaren 1940 was de techniek nog mechanisch, maar het principe van pulsen, reflectie en meting vormde al de kern van operationele systemen.

Vroege ontwikkeling van radar

Wetenschappelijke basis

De wetenschappelijke fundamenten van radar dateren uit het einde van de 19e eeuw. In 1886 toonde Heinrich Hertz aan dat radiogolven weerkaatsen op metalen oppervlakken. In 1904 ontwierp de Duitse ingenieur Christian Hülsmeyer een apparaat dat schepen kon detecteren in de mist, maar het kon nog geen afstand meten. Zijn systeem vormde wel de eerste praktische toepassing van radiogolfreflectie.

In de jaren 1930 experimenteerden meerdere landen met radar. In Groot-Brittannië kreeg Robert Watson-Watt de opdracht te onderzoeken of radiogolven konden worden ingezet voor luchtverdediging. In 1935 toonde hij met succes aan dat een vliegtuig radiogolven reflecteert. Kort daarna begon de bouw van een netwerk van vaste radarstations aan de Britse oostkust: Chain Home.

Internationale ontwikkelingen

Tegelijkertijd werkten ook Duitsland, de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie, Japan en andere landen aan hun eigen radartechnologieën. In Duitsland werd onder leiding van Rudolf Kühnhold en het bedrijf GEMA het eerste militaire radarsysteem ontwikkeld: de Freya. In de Verenigde Staten ontwikkelde de marine een werkend radarsysteem in 1934, maar pas na 1939 kreeg de technologie militaire prioriteit.

In 1940 bracht de zogeheten Tizard-missie Britse technologische geheimen, waaronder de cavity magnetron, naar de Verenigde Staten. Dit apparaat maakte het mogelijk krachtige microgolf-signalen te genereren, wat leidde tot de ontwikkeling van compacte en nauwkeurige radarsystemen. Het MIT Radiation Laboratory (Rad Lab) in Boston speelde een centrale rol in de verdere ontwikkeling van radar in Noord-Amerika.

Radar in de luchtverdediging

Chain Home in Groot-Brittannië

Het Chain Home-netwerk werd gebouwd aan de Britse oostkust en kon vliegtuigen detecteren op afstanden tot meer dan 100 kilometer. Dit systeem speelde een essentiële rol tijdens de Battle of Britain in 1940. Het stelde de Royal Air Force (RAF) in staat om Duitse luchtformaties te detecteren voordat ze het vasteland bereikten. De radarposten stonden in verbinding met geautomatiseerde commandocentra, waardoor gevechtsvliegtuigen snel en efficiënt konden worden ingezet.

Een aanvullend systeem, Chain Home Low (CHL), detecteerde vliegtuigen op lage hoogte. Hiermee werd een zwakke plek in het oorspronkelijke netwerk opgevangen.

Duitse luchtverdediging

De Duitse luchtverdediging maakte gebruik van de Freya-radar voor vroege waarschuwing en de Würzburg-radar voor vuurleiding. De Freya kon doelen tot 120 km afstand detecteren. De Würzburg, met een parabolische antenne, had een kleinere reikwijdte maar veel nauwkeuriger positiebepaling. Deze systemen waren opgesteld in het Kammhuber-lijnensysteem, dat bestond uit segmenten met radar, zoeklichten en nachtjagers.

Hoewel technisch geavanceerd, ontbrak het de Duitse systemen aan integratie en schaalomvang zoals die van de Britten. De luchtoorlog boven Europa toonde het belang van radar bij de detectie, onderschepping en vernietiging van vijandelijke vliegtuigen.

Radar in maritieme oorlogsvoering

Radar bij de geallieerde vloot

Op zee maakte radar het mogelijk om vijandelijke schepen en onderzeeërs te detecteren, ongeacht het weer of het tijdstip van de dag. De geallieerden gebruikten radar intensief tijdens de Slag om de Atlantische Oceaan. Radar op vliegtuigen en schepen maakte het opsporen van U-boten doeltreffender en verhoogde de overlevingskans van konvooien.

De Air to Surface Vessel (ASV) radar werd geïnstalleerd op patrouillevliegtuigen. Vanaf 1943 kon met de ASV Mk. III zelfs de periscoop van een duikboot worden waargenomen. Dit beperkte de bewegingsvrijheid van Duitse onderzeeërs, die tot dan toe ’s nachts veilig konden opereren.

Duitse en Japanse radarsystemen op zee

Duitsland ontwikkelde de Seetakt-radar voor gebruik op oorlogsschepen. Deze systemen hadden echter een korter bereik en werden pas later op grote schaal ingevoerd. In Japan was radarontwikkeling aanvankelijk versnipperd over verschillende onderzoeksinstellingen. Pas in 1942 kwamen de eerste radarsystemen operationeel, zoals de Type 21 en Type 13 voor schepen. Japan liep technisch achter, mede door beperkte samenwerking tussen marine en leger.

Radar op het land

Grondgebaseerde toepassingen

Naast gebruik in de lucht en op zee had radar ook een strategische functie op het land. Vaste radarinstallaties vormden een aanvulling op luchtverdedigingssystemen en speelden een rol in kustbewaking, artillerieaansturing en troepenbewegingdetectie. Het Verenigd Koninkrijk ontwikkelde radarsystemen voor het leiden van luchtafweergeschut, bekend als GL (Gun Laying) radars. Deze gebruikten nauwkeurige meetgegevens om artillerievuur op luchtdoelen te richten.

De Britten gebruikten ook Coastal Defence (CD) radar om zeedoelen op korte afstand te detecteren. Deze systemen waren afgeleid van de Chain Home Low-technologie, maar geoptimaliseerd voor de waarneming van laagvliegende doelen en maritieme objecten. Ook radarstations in Frankrijk en de Benelux speelden een rol in de vroege detectie van vijandelijke luchtaanvallen.

Duitse radarnetwerken op het land

Duitsland ontwikkelde diverse vaste en mobiele systemen, waaronder de Mammut en Wassermann, grote radarinstallaties met lange afstandsdekking en phased array-antennes. De Wassermann bestond uit meerdere Freya-eenheden gemonteerd op een draaiende mastconstructie. Deze systemen konden vliegtuigen tot 300 km afstand detecteren en werden voornamelijk gebruikt ter ondersteuning van luchtafweerbatterijen en nachtjagers.

Een andere toepassing was de Jagdschloss-radar, een breed dekking biedend detectiesysteem dat gegevens doorzond naar commandoposten. Hiermee kon het Duitse luchtafweersysteem vijandelijke luchtaanvallen volgen en coördineren. De Jagdschloss was een van de eerste Duitse systemen die gebruik maakte van een plan position indicator (PPI) scherm, waarmee een tweedimensionale weergave van het luchtruim werd gepresenteerd.

Technologische innovaties en uitdagingen

Beperkingen van vroege systemen

Vroege radarsystemen werkten op lage frequenties (HF en VHF), wat beperkingen opleverde voor resolutie en doelonderscheiding. Bovendien waren deze systemen groot, gevoelig voor weersinvloeden en afhankelijk van visuele interpretatie van oscilloscoopsignalen. Doordat veel radars nog aparte zendantennes en ontvangstantennes gebruikten, was de installatie omvangrijk en moeilijk verplaatsbaar.

De samenwerking tussen technici, natuurkundigen en militairen leidde tot diverse oplossingen, zoals het ontwikkelen van compacte en mobiele radarsystemen. Een voorbeeld hiervan is de Transportable Radio Unit (TRU), een Brits systeem voor artillerieleiding, dat in vrachtwagens werd gemonteerd.

De magnetron: doorbraak in miniaturisatie

Een fundamentele technologische sprong kwam in 1940 met de ontwikkeling van de cavity magnetron aan de Universiteit van Birmingham. Dit apparaat maakte het mogelijk microgolfstraling te genereren met hoge vermogens. Dankzij deze innovatie konden radarsystemen worden gebouwd met kortere golflengtes (bijvoorbeeld 10 cm), wat leidde tot betere resolutie, kleinere antennes en betere detectie van kleine doelen, zoals onderzeeërs en vliegtuigen op lage hoogte.

De magnetron was van groot belang voor toepassingen op vliegtuigen, zoals de Airborne Interception (AI) radar, en voor de ontwikkeling van maritieme boordradars. De overdracht van deze technologie aan de Verenigde Staten via de Tizard-missie vormde het begin van grootschalige ontwikkeling van centimeterradar in Noord-Amerika.

Duplexers en geïntegreerde antennes

Om transmissie en ontvangst via één antenne mogelijk te maken, werd de transmit-receive switch (TR-switch) ontwikkeld. Deze schakelaar beschermde de gevoelige ontvanger tegen schade door de zendpuls. Dankzij de TR-switch konden radarstations compacter en efficiënter worden opgebouwd. De ontwikkeling van coaxiale bekabeling en golfgeleiders verbeterde eveneens de betrouwbaarheid van signaaloverdracht.

Internationale samenwerking en technologische overdracht

De Tizard-missie

In 1940, na de val van Frankrijk, werd duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk industriële ondersteuning van de Verenigde Staten nodig had. Premier Winston Churchill gaf opdracht tot het delen van technologische kennis. De Tizard-missie bracht een reeks geavanceerde Britse innovaties naar de VS, waaronder de cavity magnetron, vliegtuigontwerpen en nucleaire onderzoeksgegevens.

De ontvangst van de magnetron verbaasde Amerikaanse wetenschappers, die nog werkten met lagere vermogens. Binnen korte tijd slaagden technici bij Bell Labs en het MIT erin om de Britse technologie te reproduceren en te verbeteren. Dit leidde tot de oprichting van het Radiation Laboratory in Cambridge (Massachusetts), waar meer dan 100 soorten radar werden ontwikkeld voor land-, lucht- en zeemacht.

Radarontwikkeling in andere landen

Naast het VK, Duitsland en de VS werkten ook Canada, de Sovjet-Unie, Japan, Italië, Frankrijk, Australië en Nieuw-Zeeland aan radarsystemen. Canada produceerde o.a. de GL IIIc en de Type 268 radarsystemen. De Sovjet-Unie ontwikkelde de RUS-2 voor luchtbewaking rond Moskou. Japan introduceerde het Type 13 systeem, hoewel de technologische voorsprong van de geallieerden niet werd ingehaald. Italië ontwikkelde het Gufo-radarsysteem, dat beperkt operationeel werd voor het onderzeebootdetectie en vuurleiding.

Deze parallelle en soms samenwerkende ontwikkelingen leidden tot een versnelling van technologische vooruitgang, die de basis vormde voor naoorlogse radar- en communicatie-infrastructuur.

Radar in de luchtmacht

Nachtjacht en luchtgevechten

De introductie van radar aan boord van vliegtuigen was een reactie op een groeiend probleem: de noodzaak om vijandelijke toestellen ’s nachts of bij slecht zicht te kunnen onderscheppen. In Groot-Brittannië leidde dit tot de ontwikkeling van de Airborne Interception radar (AI Mk IV en later AI Mk VIII), waarmee vliegtuigen vijandelijke bommenwerpers in het donker konden lokaliseren. Deze technologie werd voor het eerst ingezet in Bristol Beaufighter en Mosquito nachtjagers.

Het systeem maakte gebruik van een zender en ontvanger in de neus van het vliegtuig, met richtantennes aan de buitenkant. De radargegevens werden weergegeven op een kathodestraalbuis (CRT), waarbij de afstand en richting van het doel konden worden afgelezen. De samenwerking tussen radaroperator en piloot maakte gerichte intercepties mogelijk.

Duitse nachtjagers kregen vergelijkbare radars, zoals de Lichtenstein B/C en later de SN-2. Deze systemen waren gemonteerd op vliegtuigen zoals de Messerschmitt Bf 110 en Ju 88. De karakteristieke “Matratze”- of “Hirschgeweih”-antennes veroorzaakten echter luchtweerstand en verminderden de snelheid. Ondanks deze nadelen vormden ze een effectief middel in de nachtelijke luchtverdediging, tot de geallieerden begonnen met elektronische tegenmaatregelen zoals ‘Window’ (chaff).

Radiogecontroleerde onderschepping (Ground-Controlled Interception, GCI)

In aanvulling op boordradar werden vanaf 1941 grondgestuurde onderscheppingssystemen ingezet. Bij GCI-systemen werd de informatie van een roterende radarantenne weergegeven op een plan position indicator (PPI), een cirkelvormig scherm met de radaroperator in het midden. Doelen verschenen als stippen, waardoor de coördinatie tussen grondposten en jagers efficiënter werd.

Via radiocommunicatie kon de grondpost het onderscheppingsvliegtuig begeleiden tot visueel contact werd gemaakt of radarovername aan boord plaatsvond. Dit systeem verhoogde de effectiviteit van nachtelijke onderscheppingen aanzienlijk.

Radar op zee

Onderzeebootbestrijding

Een van de grootste tactische uitdagingen in de Tweede Wereldoorlog was de strijd tegen Duitse onderzeeërs (U-boten) in de Atlantische Oceaan. Aanvankelijk opereerden U-boten veilig ‘s nachts en bij slecht weer. De invoering van radar veranderde dit fundamenteel. Patrouillevliegtuigen van de Royal Air Force en de Amerikaanse marine kregen vanaf 1940 ASV (Air to Surface Vessel) radar, waarmee onderzeeboten op het oppervlak konden worden gedetecteerd.

De ASV Mk II werkte op VHF-frequenties en had een detectiebereik van tientallen kilometers. Vanaf 1943 werd de ASV Mk III, een centimetergolf radar met cavity magnetron, geïntroduceerd. Deze kon zelfs periscopen en snorkels waarnemen onder moeilijke omstandigheden, waarmee de veiligheid van onderzeeërs sterk werd aangetast.

Aan boord van escortevaartuigen werd radar gebruikt om onderzeeboten op te sporen en hun koers te volgen. In combinatie met sonar (ASDIC) en dieptebommen vormde radar een essentieel element in de anti-onderzeebootverdediging. De Amerikaanse SG radar, een S-band systeem, werd op grote schaal ingezet en had een goed bereik en nauwkeurigheid.

Navigatie, vuurleiding en luchtverdediging op zee

Radar werd ook gebruikt voor navigatie, met name in dichte mist of ’s nachts, waarbij herkenning van kustlijnen, andere schepen en obstakels cruciaal was. Radar stelde schepen in staat om hun koers aan te passen en botsingen te vermijden. Radar met hoogfrequente signalen werd toegepast om kustradarstations te ontwikkelen die nauwkeurige informatie konden geven over inkomende vijandelijke vaartuigen.

Voor vuurleiding werd radar gebruikt om doelcoördinaten door te geven aan scheepsgeschut. De Royal Navy gebruikte onder meer Type 284 voor het richten van kanonnen op vijandelijke doelen. De U.S. Navy ontwikkelde de Mark 3 en Mark 4 vuurleidingsradars. Deze systemen gaven zowel afstands- als richtingsinformatie en konden ook bewegende doelen volgen.

Luchtverdediging van schepen werd verbeterd met radarondersteuning. Anti-luchtdoelgeschut kon met behulp van radar nauwkeuriger en sneller worden gericht. In combinatie met de variabele-tijdfuze (proximity fuze) verhoogde dit het aantal treffers aanzienlijk, met name tegen V-1 vliegende bommen.

Radar en elektronische oorlogsvoering

Tegenmaatregelen: jamming en chaff

De inzet van radar leidde tot een wedloop tussen detectie en camouflage. Zodra een partij radartechnologie toepaste, volgde de ontwikkeling van tegenmaatregelen. De geallieerden introduceerden ‘Window’, kleine stroken aluminiumfolie die als reflectoren fungeerden. Deze veroorzaakten storingen op vijandelijke radarschermen en maskeerden de ware locatie van vliegtuigen.

De Duitsers ontwikkelden op hun beurt radarwaarschuwingsontvangers zoals Naxos en Flensburg, waarmee de signalen van geallieerde radars konden worden opgespoord. Duitse nachtjagers volgden hiermee geallieerde bommenwerpers door het detecteren van hun H2S-radarsignalen. Als reactie hierop ontwikkelden de Britten ‘Serrate’, waarmee zij juist de signalen van Duitse radarwaarschuwingssystemen gebruikten om nachtjagers op te sporen.

Passieve detectie en identificatie

Naast actieve radars ontwikkelden de strijdende partijen systemen voor passieve detectie, zoals signaleringsapparatuur die radarstraling kon opvangen zonder zelf uit te zenden. Dit principe werd later doorontwikkeld tot Identification Friend or Foe (IFF), een systeem dat onderscheid maakte tussen eigen en vijandelijke eenheden.

IFF werd van groot belang bij de luchtverdediging en voorkwam dat eigen vliegtuigen per ongeluk werden aangevallen. Zowel de geallieerden als de Asmogendheden pasten IFF-systemen toe, hoewel de integratie en standaardisatie bij de geallieerden verder gevorderd was.

Informatieanalyse en Coördinatie in de Radaroorlog

Hoewel radartechnologie een essentieel element was binnen de moderne oorlogsvoering, lag de daadwerkelijke kracht in het vermogen om radargegevens systematisch te verwerken, te analyseren en om te zetten in operationele besluiten. Detectie alleen was onvoldoende; informatie moest worden geïnterpreteerd, gefilterd, gedeeld en tactisch benut. In dit proces speelden commandostructuren en gecoördineerde informatiecentra een bepalende rol.

De Britse Royal Air Force beschikte vanaf 1936 over een gespecialiseerd commando: RAF Fighter Command. Deze eenheid werd opgericht om de inzet van gevechtsvliegtuigen doelmatiger te sturen en verwierf bekendheid tijdens de Slag om Engeland in 1940. Hierin werd een geïntegreerd netwerk van radarwaarneming, grondobservatie en radiocommunicatie toegepast, waarbij de verzamelde gegevens centraal werden verwerkt en onmiddellijk doorgestuurd naar de luchtverdedigingseenheden. In 1943 werd Fighter Command tijdelijk ontbonden en opgesplitst in een defensief (ADGB) en offensief commando (Second Tactical Air Force), maar in 1944 werd het oorspronkelijke bevel hersteld.

Ook Duitsland beschikte over een geavanceerd systeem voor luchtverdediging. De Luftwaffe bouwde onder leiding van generaal Josef Kammhuber de zogeheten Kammhuberlinie, een netwerk van radar- en commandoposten. Deze bestond uit elkaar opvolgende sectoren (Himmelbett), elk uitgerust met een Freya-radar voor vroege detectie, zoeklichten en een Würzburg-radar voor doelvolging. Nachtjagers werden vanuit gecentraliseerde posten via radiocommunicatie naar hun doelen geleid. De coördinatie van radargegevens en gevechtseenheden maakte gerichte onderscheppingen in het donker mogelijk – een vroege vorm van geïntegreerde luchtverdediging. Gaandeweg verminderde de effectiviteit echter door geallieerde tegenmaatregelen zoals Window (chaff), waarmee de Duitse systemen werden verstoord.

De Verenigde Staten introduceerden het Combat Information Center (CIC) aan boord van marineschepen. Deze centra verwerkten tactische gegevens uit diverse bronnen – radar, sonar, visuele waarneming en radio – en ondersteunden de bemanning bij real-time besluitvorming. In vergelijking met soortgelijke systemen in Groot-Brittannië en Duitsland gold het CIC als bijzonder effectief dankzij de integratie van technologie en commandovoering.

De Japanse marine daarentegen bleef achter op het gebied van elektronische detectie en centrale coördinatie. Radarontwikkeling was versnipperd en coördinatiestructuren ontbraken grotendeels. In zeeslagen leidde dit tot trage informatieverwerking en minder slagkracht. De ervaringen uit de oorlog onderstreepten dat het succes van radar niet alleen afhing van de detectietechniek zelf, maar vooral van de snelheid en precisie waarmee informatie werd geanalyseerd en toegepast binnen de commandoketen.

Het einde van de oorlog en het blijvende belang van radar

Strategisch belang in de geallieerde oorlogsvoering

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was radar volledig geïntegreerd in de operationele doctrine van de geallieerden. De inzet van radar droeg bij aan de effectiviteit van de luchtoorlog boven Europa, de bescherming van konvooien in de Atlantische Oceaan en het onderscheppen van V-wapens boven het Verenigd Koninkrijk. Radar vergrootte niet alleen het detectievermogen van vijandelijke eenheden, maar gaf ook inzicht in hun formaties, koers en vermoedelijke doelen.

Het vermogen om op grote schaal luchtaanvallen te volgen en te coördineren maakte het mogelijk om defensieve middelen efficiënter in te zetten. Vooral in de luchtoorlog boven Duitsland en bij operaties zoals Overlord (de invasie van Normandië) speelde radar een essentiële rol in het plannen, geleiden en beschermen van geallieerde eenheden.

Ook in het Verre Oosten, waar de oorlog tegen Japan werd uitgevochten, werd radar toegepast bij luchtverkenning, scheepvaartbescherming en onderzeebootdetectie. De effectiviteit van radar, in combinatie met andere technologische middelen zoals sonar, verbeterde de prestaties van geallieerde eenheden aanzienlijk.

Radar en de naoorlogse wereld

Na 1945 werden de tijdens de oorlog ontwikkelde radarsystemen doorontwikkeld en vonden ze toepassingen buiten het militaire domein. Luchtverkeersleiding, scheepvaartveiligheid, meteorologie en ruimteonderzoek maakten allemaal gebruik van radar als instrument voor waarneming en communicatie. Radartechnologie werd een vast onderdeel van de infrastructuur in burgerluchtvaart en maritieme navigatie.

De cavity magnetron, oorspronkelijk ontwikkeld voor radartoepassingen, leidde ook tot civiele innovaties, zoals de magnetronoven in huishoudens. Daarnaast werd radar een instrument in de weerkunde voor het volgen van neerslag, stormen en windpatronen. Luchthavens, meteorologische instituten en kustwachtorganisaties pasten in de decennia na de oorlog radar op grote schaal toe.

In de Koude Oorlog kreeg radar een rol in afweersystemen tegen raketten en strategische bommenwerpers. Integratie met computersystemen leidde tot de ontwikkeling van Early Warning Systems (EWS) en Airborne Warning and Control Systems (AWACS), waarmee luchtverdediging en luchtruimbewaking wereldwijd op grote schaal werden georganiseerd.

Conclusie

Radar ontwikkelde zich tijdens de Tweede Wereldoorlog van een experimenteel concept tot een operationeel onmisbare technologie. De inzet van radar verbeterde de situational awareness, verhoogde de effectiviteit van defensieve en offensieve operaties, en maakte gecoördineerde oorlogvoering mogelijk over grote afstanden en onder uiteenlopende omstandigheden.

Het technologische voordeel dat radar de geallieerden bood, was niet alleen van tactische waarde maar ook van structureel strategisch belang. De toepassing in luchtverdediging, onderzeebootbestrijding, vuurleiding en navigatie leverde tastbare voordelen op die bijdroegen aan de uitkomst van het conflict.

De naoorlogse doorontwikkeling van radar onderstreept de blijvende relevantie van deze technologie. Radar veranderde de wijze waarop informatie in realtime wordt verkregen, geïnterpreteerd en toegepast – zowel in militaire contexten als in de civiele samenleving.

Bronnen en meer informatie

1. Afbeelding 1: United States Army Air Forces, Public domain, via Wikimedia Commons
2. Afbeelding 2: The US National Archives and Records Administration, Public domain, via Wikimedia Commons
3. Afbeelding 3: USN, Public domain, via Wikimedia Commons
4. Afbeelding 4: Davies, F A (Lt), Royal Navy official photographer, Public domain, via Wikimedia Commons
5. Afbeelding 5: Bundesarchiv, Bild 101I-492-3347-028 / Güntzel / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons
6. Baxter, James Phinney III (1946). Scientists Against Time. Boston: Little, Brown and Company. ISBN 978-1-258-04992-2.
7. Bowen, Edward G. (1987). Radar Days. Bristol: Institute of Physics Publishing. ISBN 978-0-7503-0042-2.
8. Buderi, Robert (1996). The Invention That Changed the World: How a Small Group of Radar Pioneers Won the Second World War and Launched a Technological Revolution. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-0-684-81021-5.
9. Callick, E. B. (1990). Metres to Microwaves: A History of UK Radio Frequency Engineering 1920–1980. London: Peter Peregrinus Ltd. ISBN 978-0-86341-212-9.
10. Jones, R. V. (1978). Most Secret War: British Scientific Intelligence 1939–1945. London: Hamish Hamilton. ISBN 978-0-241-89635-3.
11. Watson, Raymond C. Jr. (2009). Radar Origins Worldwide: History of Its Evolution in 13 Nations Through World War II. Victoria, BC: Trafford Publishing. ISBN 978-1-4269-4032-2.
12. Watson-Watt, Robert (1957). Three Steps to Victory: A Personal Account by Radar’s Greatest Pioneer. London: Odhams Press. ISBN 978-1-84605-667-3 (herdruk).
13. Harford, Tim (2017). “How the search for a ‘death ray’ led to radar”. BBC World Service, 9 oktober 2017. https://www.bbc.com/news/business-41188464
14. Bronnen Mei1940