
De USS Prince William (CVE-31) was een Amerikaanse escortcarrier die tijdens de Tweede Wereldoorlog in dienst werd gesteld. Het schip speelde een ondersteunende rol in zowel de Stille als de Atlantische Oceaan. Als lid van de Bogue-klasse was de Prince William gebouwd om vliegtuigen, materieel en personeel te vervoeren naar gevechtszones. Hoewel het schip niet deelnam aan frontale aanvallen, was haar logistieke en trainingsfunctie essentieel voor de operationele capaciteit van de Amerikaanse marine. De inzet van dit schip weerspiegelt het belang van secundaire marineschepen in het waarborgen van luchtsteun en training tijdens grootschalige conflicten.
Ontwerp en constructie
De USS Prince William werd oorspronkelijk gelegd als MC Hull 242 op 18 mei 1942 bij de Seattle-Tacoma Shipbuilding Corporation in Tacoma, Washington. Aanvankelijk aangeduid als AVG-31 (Aircraft Escort Vessel), werd het schip op 20 augustus 1942 hernoemd naar ACV-31 (Auxiliary Aircraft Carrier). De lancering vond plaats op 23 augustus 1942. Op 9 april 1943 werd het schip in actieve dienst gesteld onder bevel van kapitein Herbert E. Regan. Het schip ontleende zijn naam aan Prince William Sound in Alaska.
De carrier was 148 meter lang, had een breedte van 21 meter en een diepgang van 7,9 meter. De waterverplaatsing bedroeg ongeveer 7.800 ton standaard en circa 10.400 ton volledig beladen. De voortstuwing werd verzorgd door een stoomturbinesysteem met één schroef, goed voor een snelheid van ongeveer 19 knopen. De bemanning bestond uit ongeveer 890 personen, inclusief personeel voor vliegtuigonderhoud en operationele ondersteuning.
Bewapening
De bewapening van de Prince William was primair gericht op zelfverdediging. Het schip was uitgerust met:
- 2 × 5-inch (127 mm)/38 kaliber kanonnen in enkelvoudige opstelling
- 8 × 40 mm Bofors luchtafweergeschut (tweelingopstelling)
- 12 × 20 mm Oerlikon luchtafweerkanonnen
Deze bewapening was bedoeld om bescherming te bieden tegen vijandelijke vliegtuigen en lichte maritieme dreigingen.
Bepantsering
De USS Prince William beschikte niet over zware bepantsering. Als escortcarrier had het schip slechts lichte bescherming rondom vitale ruimtes zoals het machinecompartiment, munitieopslag en commandobrug. De romp en het vliegdek waren niet bepantserd, wat kenmerkend was voor escortcarriers van deze klasse. Dit beperkte de weerstand tegen directe treffers, maar werd gecompenseerd door een meer defensieve inzet buiten de frontlinies.
Vliegtuigen aan boord
Als vliegdekschip vervoerde de Prince William tijdens de Tweede Wereldoorlog voornamelijk vliegtuigen voor logistieke doeleinden, training en transport. Zij had geen vaste vliegflottieljes voor gevechtsoperaties zoals bij de grotere vlootcarriers.
De vliegtuigen aan boord varieerden per missie, maar omvatten types zoals:
- Grumman F4F Wildcat (jachtvliegtuig)
- Douglas SBD Dauntless (duikbommenwerper)
- Grumman TBF Avenger (torpedobommenwerper)
De carrier had een capaciteit voor ongeveer 28 tot 32 vliegtuigen, afhankelijk van de missie en configuratie.
Sensoren en dataverwerking
De USS Prince William was uitgerust met standaard luchtzoekradars en navigatieapparatuur die gangbaar waren op escortcarriers vanaf 1943. Zij beschikte over:
- SK-radar: voor luchtwaarneming op middellange afstand
- SG-radar: voor oppervlaktewaarneming en navigatie
- LORAN: een langeafstandsnavigatiesysteem, geïnstalleerd tijdens onderhoud in Norfolk in 1944
Vanaf 1943 begon de Amerikaanse marine met het structureel installeren van een Combat Information Center (CIC) aan boord van verschillende marineschepen, waaronder escortcarriers. Op vliegdekschepen werd dit centrum vaak aangeduid als Combat Direction Center (CDC), vanwege de nadruk op het aansturen van luchtoperaties. In het CDC werden radarbeelden van luchtzoekradars weergegeven op PPI-schermen (Plan Position Indicator), waarop inkomende doelen als stippen verschenen. Deze informatie werd geanalyseerd door zogenaamde Fighter Directors, die via directe radioverbindingen gevechtsvliegtuigen konden dirigeren naar verdachte of vijandelijke luchtformaties.
Het CDC speelde ook een rol bij het coördineren van terugkerende vliegtuigen, het voorkomen van botsingen boven de vloot en het vectoren van aanvalspatrouilles. De aanwezigheid van een CDC was in 1945 essentieel voor een effectieve luchtverdediging. Hoewel specifieke gegevens over de CDC op de Prince William ontbreken, was het waarschijnlijk dat het schip na 1944 over een rudimentair CDC beschikte, gezien de standaardisering van deze systemen op Amerikaanse carriers.
De combinatie van radar, LORAN en een basale vorm van CDC betekende dat de Prince William over een gemiddeld niveau van dataverwerking beschikte, passend bij haar ondersteunende rol.
Modificaties
Gedurende haar diensttijd onderging de USS Prince William enkele modificaties, vooral met betrekking tot navigatie en communicatie. In juni 1944 werd LORAN geïnstalleerd in Norfolk, wat de navigatiemogelijkheden van het schip verbeterde, vooral bij operaties over lange afstanden en in slecht zicht.
Daarnaast werd het schip aangepast om dienst te doen als trainingscarrier, met voorzieningen voor het veilig landen en lanceren van oefenvluchten. Verder werden kleine aanpassingen gedaan aan de interne vliegtuigopslagruimtes om transportcapaciteit te optimaliseren.
Status schip tijdens de oorlog
Gedurende de oorlog werd de Prince William onderhouden en aangepast aan de veranderende operationele eisen. In 1943 en 1944 was zij technisch adequaat voor haar ondersteunende taken. Echter, vanaf 1944 begon het ontwerp van de Bogue-klasse tekenen van veroudering te vertonen, vooral op het gebied van luchtverdediging en commandovoering. In tegenstelling tot grotere carriers beschikte zij pas laat over een CDC en had zij beperkte radarcapaciteit.
Hoewel niet voor frontliniegebruik ontworpen, bleef het schip functioneel door regelmatige updates en onderhoud, zoals de installatie van moderne navigatieapparatuur en verbeterde luchtverdediging.
Operationele geschiedenis
Vroege inzet in de Stille Oceaan
Na een korte proefvaart langs de westkust van de Verenigde Staten werd de USS Prince William in de lente van 1943 toegewezen aan de Pacific Fleet. Tussen april 1943 en het voorjaar van 1944 vervoerde zij vliegtuigen en personeel tussen de westkust en strategische locaties zoals Nieuw-Caledonië, Canton Island, Samoa en Espiritu Santo. Deze missies waren essentieel voor de bevoorrading van geallieerde vliegvelden en vliegdekschepen in de Stille Oceaan.
Training en transitie naar Atlantische Oceaan
In maart 1944 werd de carrier teruggeroepen naar San Diego voor gebruik als trainingsschip voor piloten. Gedurende enkele weken kwalificeerde zij vliegers voor deklandingen, een noodzakelijke vaardigheid voor toekomstige gevechtspiloten.
Na deze inzet hervatte zij in april 1944 haar ferry-missies, onder andere naar Townsville in Australië. Kort daarna werd zij overgeplaatst naar de Atlantische Vloot. In juni 1944 arriveerde zij in Port Everglades, Florida, om vliegtuigen en materieel te lossen. Vervolgens voer zij door naar Norfolk voor installatie van het LORAN-systeem.
Operaties in de Atlantische Oceaan
Tijdens de zomer van 1944 voerde de Prince William trainingsoperaties uit in de Chesapeake Bay. Op 24 augustus vertrok zij voor een ferry-missie naar Casablanca, waarbij zij vliegtuigen en personeel vervoerde naar het Afrikaanse front. Bij terugkeer naar Norfolk bracht zij versleten vliegtuigmotoren en onderdelen mee terug. In oktober 1944 hervatte zij haar taak als trainingscarrier, ditmaal vanuit Narrangansett Bay en later vanuit Key West.
Tot januari 1945 kwalificeerde zij piloten in deze gebieden. Daarna keerde zij tijdelijk terug naar Norfolk voor onderhoud.
Laatste oorlogsjaar
Op 2 juni 1945 vertrok de Prince William opnieuw naar de Stille Oceaan via het Panamakanaal. Daar hervatte zij haar rol als ferrycarrier, waarbij zij tot het einde van de oorlog vliegtuigen en personeel tussen de Amerikaanse westkust en Hawaii vervoerde.
Operatie Magic Carpet
Na de Japanse overgave in augustus 1945 werd de Prince William toegewezen aan Operatie Magic Carpet. Deze operatie had tot doel Amerikaanse troepen en materieel terug te brengen uit overzeese gebieden. Tot maart 1946 voerde zij diverse repatriëringsmissies uit, met haar laatste aankomst op 21 maart 1946 in San Diego.
Na de oorlog
Na afronding van haar Magic Carpet-missie werd de USS Prince William overgeplaatst naar de Atlantic Reserve Fleet. Op 8 april 1946 vertrok zij opnieuw via het Panamakanaal naar Norfolk en vervolgens naar Philadelphia, waar zij op 29 augustus 1946 buiten dienst werd gesteld.
Op 12 juni 1955 werd het schip geherclassificeerd als CVHE-31, wat duidde op haar status als escortcarrier voor helikopters. Deze rol werd echter nooit actief ingevuld. Uiteindelijk werd het schip op 1 maart 1959 van het Naval Vessel Register geschrapt. In maart 1961 werd zij verkocht voor sloop in Japan.
Conclusie
De USS Prince William vervulde tijdens de Tweede Wereldoorlog een ondersteunende rol die kenmerkend was voor escortcarriers van de Bogue-klasse. Ondanks haar beperkte snelheid, bewapening en bescherming, bood zij waardevolle ondersteuning in de vorm van vliegtuigtransport, training en repatriëring. De afwezigheid van een geavanceerd Combat Direction Center (CDC) tot laat in de oorlog wijst erop dat het schip vanaf 1944 technisch gezien verouderd was voor frontliniediensten. Haar bijdrage lag vooral in de logistieke en opleidingstaken, die onmisbaar waren voor de bredere oorlogsinspanningen van de Amerikaanse marine.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: Official Mare Island photo # 1007-44., Public domain, via Wikimedia Commons
- Yarnall, Paul (2023). “USS PRINCE WILLIAM (ACV-31)”. NavSource. S2CID 251981659. Geraadpleegd op 5 november 2023.
- Gerhardt, Frank A. “Prince William”. United States Maritime Commission 1936 thru 1950. S2CID 252167388. Geraadpleegd op 5 november 2023.
- “Prince William”. DANFS. Naval History and Heritage Command. 10 november 2015. JSTOR 27403840. Geraadpleegd op 5 november 2023.
- Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946









