Home Schepen Escort aircraft carrier USS Santee (CVE-29): Amerikaanse escortcarrier WO2

USS Santee (CVE-29): Amerikaanse escortcarrier WO2

USS Santee (CVE-29), Amerikaanse escortcarrier uit WO2, met vliegtuigen op het dek tijdens operaties in de Stille Oceaan.
De USS Santee (CVE-29) in actie tijdens de Tweede Wereldoorlog, met vliegtuigen gereed voor start en landing.

De USS Santee (CVE-29) was een Amerikaanse escortcarrier uit de Tweede Wereldoorlog. Het schip begon haar carrière als de tanker Seakay, gebouwd in 1938, en werd in 1940 door de Amerikaanse marine aangekocht als vloottanker AO-29. In 1942 werd zij omgebouwd tot een vliegdekschip van de Sangamon-klasse. De Santee nam deel aan operaties in zowel de Atlantische als de Stille Oceaan en speelde een rol in onderzeebootbestrijding, luchtdekking bij invasies en transport van vliegtuigen. Het schip kreeg later meerdere herclassificaties en bleef in dienst tot na de oorlog.

Ontwerp en constructie

De USS Santee was oorspronkelijk gebouwd als de olietanker Seakay door de Sun Shipbuilding and Dry Dock Company in Chester, Pennsylvania. De kiel werd gelegd op 31 mei 1938 en de tewaterlating vond plaats op 4 maart 1939. Het schip werd aanvankelijk geleverd aan Keystone Tankship Corporation en voer in civiele dienst voordat de marine het in oktober 1940 overnam.

De tanker behoorde tot het type T3-S2-A1, dat later de basis vormde voor de Sangamon-klasse escortcarriers. Deze klasse bestond uit vier schepen die oorspronkelijk als olietankers waren gebouwd en vervolgens omgebouwd werden tot vliegdekschepen.

Technische gegevens

  • Type: Escortcarrier (oorspronkelijk Cimarron-klasse vloottanker)
  • Waterverplaatsing: 11.400 ton (standaard), 24.275 ton (volledig geladen)
  • Lengte: 169 m (overall), 160 m (waterlijn), 153 m (vliegdek)
  • Breedte: 23 m romp, 35 m maximaal
  • Diepgang: 9,8 m
  • Voortstuwing: 4 boilers, 2 stoomturbines, 2 schroeven, 13.500 shp
  • Snelheid: 18 knopen (33 km/u)
  • Bemanning: 860–1080 personen

Bewapening

Tijdens de oorlog beschikte de USS Santee over een gemengde luchtafweerbewapening, die in de loop van de diensttijd werd uitgebreid:

  • 2 × 127 mm/51 kanonnen
  • 4 × dubbele 40 mm Bofors luchtafweerkanonnen
  • 12 × enkele 20 mm Oerlikon kanonnen
  • Extra 20 en 40 mm kanonnen werden later toegevoegd

Bepantsering

De Santee was, zoals gebruikelijk bij escortcarriers, niet zwaar bepantserd. De bescherming was beperkt tot de vitale delen van de machinekamers en munitieopslag. Het schip moest vertrouwen op escorteschepen en haar luchtafweer voor bescherming.

Vliegtuigen aan boord

Als escortcarrier had de Santee tijdens de oorlog een wisselende samenstelling van vliegtuigen, afhankelijk van de operatie:

Later werden ook F4U Corsair en F6F Hellcat ingezet via de toewijzing van Marine Air Group 21. De capaciteit lag doorgaans tussen 25 en 32 toestellen.

Sensoren en dataverwerking

De USS Santee was uitgerust met verschillende radarsystemen die essentieel waren voor luchtdetectie, navigatie en gevechtsvoering. Zoals veel Amerikaanse carriers werd ook dit schip voorzien van luchtzoekradars en vuurleidingsradars. Radars zoals de SK-radar en SC-radar maakten het mogelijk vijandelijke vliegtuigen vroegtijdig te signaleren. Voor het opsporen van schepen en onderzeeboten werd sonar gebruikt.

Combat Information Center (CIC) en Combat Direction Center (CDC)

Vanaf 1943 was op Amerikaanse vliegdekschepen een Combat Information Center (CIC) aanwezig. Op carriers kreeg dit vaak de benaming Combat Direction Center (CDC). In dit centrum werden radargegevens samengebracht en verwerkt. Het CDC diende als zenuwcentrum waar officieren via PPI-radarschermen inkomende formaties konden waarnemen. Fighter Directors gaven via radio opdrachten aan patrouillerende jagers, die naar vijandelijke toestellen werden geleid.

Het CDC had naast luchtverdediging ook een coördinerende rol bij aanvalsmissies. Binnenkomende bommenwerpers werden veilig teruggeleid en nieuwe aanvalsgroepen werden via vectoren naar hun doelen gestuurd. Dit vergde intensieve communicatie met verkenningsvliegtuigen en andere schepen binnen de taakgroep.

De Amerikaanse marine had tegen 1944 een sterk ontwikkelde organisatie op dit gebied. Destroyers fungeerden vaak als vooruitgeschoven picketschepen met eigen radarposten, die informatie doorgaven aan het CDC van carriers zoals de Santee. Deze structuur bleek bij grote confrontaties, zoals de Slag in de Filipijnenzee en de verdediging tegen kamikaze-aanvallen bij Okinawa, onmisbaar voor het behoud van de vloot.

Samengevat beschikte de Santee over moderne middelen voor detectie en gevechtsleiding die haar in staat stelden effectief te opereren binnen de carrier task groups van de Amerikaanse marine.

Modificaties

  • 1942: Omgebouwd van vloottanker AO-29 tot escortcarrier ACV-29
  • 1943: Herclassificatie tot CVE-29, met verbeterde radars en luchtafweer
  • 1944–1945: Aanpassingen in vliegdekfaciliteiten en luchtafweerbewapening
  • 1955: Herclassificatie tot Escort Helicopter Aircraft Carrier (CVHE-29)

Status schip tijdens de oorlog

De Santee was na haar conversie in 1942 modern uitgerust. De toevoeging van radar, sonar en een Combat Direction Center maakte haar in de periode 1943–1945 volledig inzetbaar volgens de toenmalige militaire normen. Regelmatig werden reparaties en verbeteringen uitgevoerd, vooral na schade door vijandelijke aanvallen in 1944.

Operationele geschiedenis

Atlantische operaties 1942–1943

Na haar ombouw werd de Santee ingezet voor konvooibegeleiding en onderzeebootbestrijding in de Atlantische Oceaan. Tijdens Operatie Torch in november 1942 leverde zij luchtsteun bij de geallieerde landing in Frans-Marokko. In de daaropvolgende maanden vloog zij patrouilles boven de Atlantische zeeroutes en nam zij deel aan de onderschepping van Duitse blokkadebrekers in de Zuid-Atlantische Oceaan.

Overgang naar de Stille Oceaan 1944

Begin 1944 werd de Santee overgebracht naar de Stille Oceaan. Zij vervoerde vliegtuigen en personeel naar Pearl Harbor en voegde zich bij Carrier Division 22. Tijdens de campagne in de Marianen en de verdere opmars richting de Filipijnen verzorgde zij luchtsteun en onderzeebootbestrijding.

Slag om de Filipijnen en kamikaze-aanvallen

Op 25 oktober 1944, tijdens de Slag bij Samar, werd de Santee getroffen door zowel een kamikazeaanval als een torpedo van een Japanse onderzeeër. Ondanks zware schade en overstromingen bleef het schip operationeel. In de daaropvolgende dagen schoten haar vliegtuigen meer dan dertig vijandelijke toestellen neer.

Okinawa en eindfase van de oorlog 1945

Tijdens de invasie van Okinawa leverde de Santee langdurige luchtsteun aan de landingsoperaties. Haar vliegtuigen voerden meer dan veertig dagen onafgebroken missies uit, waaronder bombardementen op luchtdoelen in de Oost-Chinese Zee en Kyushu. Ondanks verliezen en incidenten bleef het schip actief tot het einde van de oorlog.

Na de oorlog

Na de Japanse capitulatie nam de Santee deel aan Operation Magic Carpet, het transport van Amerikaanse militairen terug naar de Verenigde Staten. In 1946 werd zij buiten dienst gesteld en in reserve geplaatst. In 1955 volgde een herclassificatie tot CVHE-29, maar in 1959 werd het schip van de lijst van marineschepen geschrapt. Later dat jaar werd zij verkocht voor sloop.

Conclusie

De USS Santee was een voorbeeld van een succesvol omgebouwd hulpschip dat de overgang maakte van tanker tot volledig functionerende escortcarrier. Dankzij de aanwezigheid van radar, sonar en een Combat Direction Center voldeed zij vanaf 1943 aan de moderne eisen voor gevechtsvoering op zee. Hoewel minder zwaar bewapend en gepantserd dan vlootvliegdekschepen, speelde de Santee een waardevolle rol in konvooibescherming, amfibische landingen en de verdediging tegen luchtaanvallen.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: Naval History & Heritage Command , Public domain, via Wikimedia Commons
  2. Friedman, Norman (1983). U.S. Aircraft Carriers. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-739-9.
  3. Smith, Peter C. (2014). Kamikaze: To Die for the Emperor. Barnsley: Pen & Sword Books Ltd. ISBN 9781781593134.
  4. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946