De USS Samuel B. Roberts (DE-413) was een John C. Butler-klasse destroyer escort van de Amerikaanse marine. Het schip werd vernoemd naar Coxswain Samuel Booker Roberts Jr., die postuum werd onderscheiden met de Navy Cross voor zijn optreden tijdens de Slag om Guadalcanal. De destroyer escort kreeg de bijnaam “Sammy B” en verwierf bekendheid tijdens de Slag bij Samar, onderdeel van de Slag in de Golf van Leyte in oktober 1944. Hier nam het schip deel aan een ongelijke strijd tegen een veel grotere Japanse vloot. Uiteindelijk werd de USS Samuel B. Roberts tot zinken gebracht, maar haar optreden werd een symbool van moed en doorzettingsvermogen.
Ontwerp en constructie
De USS Samuel B. Roberts behoorde tot de John C. Butler-klasse destroyer escorts, ontworpen als escorte- en patrouilleschepen. De schepen van deze klasse waren gebouwd om konvooien en vliegdekschepen te beschermen tegen vijandelijke onderzeeërs en luchtaanvallen.
De kiel van het schip werd gelegd op 6 december 1943 bij Brown Shipbuilding Company in Houston, Texas. De tewaterlating vond plaats op 20 januari 1944, met de moeder van de naamgever, Anna Roberts, als sponsor. Op 28 april 1944 werd het schip officieel in dienst gesteld onder bevel van Lieutenant Commander Robert W. Copeland, USNR.
De belangrijkste technische gegevens waren:
- Waterverplaatsing: ca. 1.350 ton (standaard), 1.745 ton (volledig beladen)
- Lengte: 93 meter
- Breedte: 11 meter
- Diepgang: 2,7 meter
- Voortstuwing: twee stoomturbines, aangedreven door vier ketels, 12.000 pk
- Snelheid: maximaal 24 knopen
- Bemanning: circa 224 manschappen
De schepen waren relatief licht bewapend en gepantserd, maar door hun snelheid en wendbaarheid konden zij effectief optreden in escorterol.
Bewapening
De bewapening van de USS Samuel B. Roberts bestond uit een combinatie van artillerie, torpedo’s en luchtafweer:
- 2 × 5-inch (127 mm) kanonnen
- 2 × dubbele 40 mm luchtafweerkanonnen
- 10 × 20 mm luchtafweerkanonnen
- 3 × 21-inch (533 mm) torpedobuizen
- Dieptebomrails en -werpers voor anti-onderzeebootoorlogvoering
Deze uitrusting maakte het schip geschikt voor een veelzijdige rol, variërend van luchtverdediging tot aanvallen op oppervlakteschepen en onderzeeërs.
Bepantsering
De destroyer escorts waren niet uitgerust met zware bepantsering. De USS Samuel B. Roberts had slechts lichte bepantsering rond vitale onderdelen zoals de brug en de machinekamers. De bescherming was ontoereikend tegen zwaar kaliber artillerievuur van slagschepen en kruisers, wat tijdens de Slag bij Samar duidelijk werd.
Sensoren en dataverwerking
De gevechtskracht van een schip in de Tweede Wereldoorlog werd in belangrijke mate bepaald door de kwaliteit van sensoren en de aanwezigheid van een Combat Information Center (CIC).
De USS Samuel B. Roberts beschikte over de volgende sensoren en systemen:
- Radar:
- SK-luchtdoelradar voor vroegtijdige detectie van vijandelijke vliegtuigen.
- SG-oppervlakteradar voor detectie van schepen en navigatie in slechte zichtomstandigheden.
- Sonar:
- QHB-sonar, specifiek ontwikkeld voor het opsporen van onderzeeërs.
Daarnaast beschikte het schip over radiopeilapparatuur om vijandelijke signalen te onderscheppen.
Het Combat Information Center (CIC) speelde een centrale rol. Hier kwamen radargegevens, sonarwaarnemingen en communicatie samen. Vanuit dit centrum werden beslissingen genomen over de inzet van wapens, manoeuvres en coördinatie met andere eenheden. Hoewel destroyer escorts eenvoudiger waren uitgerust dan grotere schepen, beschikte de USS Samuel B. Roberts over een functioneel CIC. Dit gaf de bemanning een aanzienlijk voordeel bij nachtelijke operaties, escortetaken en in situaties waarin snelle besluitvorming nodig was.
De combinatie van radar, sonar en CIC maakte dat de USS Samuel B. Roberts, ondanks haar beperkte omvang, een effectief platform was voor escortemissies en defensieve gevechten. In vergelijking met oudere schepen die geen CIC hadden, voldeed zij aan de eisen van de Amerikaanse marine vanaf 1943.
Modificaties
De USS Samuel B. Roberts werd kort na haar indienststelling aangepast met verbeterde luchtafweer, waaronder extra 20 mm kanonnen. Grote structurele aanpassingen vonden niet plaats, aangezien het schip slechts enkele maanden operationeel was voor haar ondergang in oktober 1944.
Status schip tijdens de oorlog
Bij haar inzet was de USS Samuel B. Roberts nieuw en modern volgens de normen van 1944. Het schip verkeerde in goede staat en voldeed aan de operationele eisen van de Amerikaanse marine. Dankzij de aanwezige radar, sonar en het Combat Information Center voldeed zij aan de eisen die in die periode gesteld werden aan escorteschepen.
Operationele geschiedenis
Proefvaart en training
Na de indienststelling in april 1944 volgde een Proefvaart-cruise nabij Bermuda (mei–juni 1944). Tijdens een oefenreis raakte de stuurboordschroef beschadigd door een vermoedelijke aanvaring met een walvis. Na reparaties voer het schip via het Panamakanaal naar Pearl Harbor, waar verdere training werd uitgevoerd.
Eerste operaties in de Pacific
In augustus 1944 voegde de USS Samuel B. Roberts zich bij de Pacific Fleet. Zij escorteerde meerdere konvooien tussen Pearl Harbor, Eniwetok en Manus, alvorens te worden toegewezen aan Task Unit 77.4.3, ook wel “Taffy 3”. Deze eenheid bestond voornamelijk uit escortevliegdekschepen, beschermd door enkele destroyers en destroyer escorts.
Slag bij Samar (25 oktober 1944)
Op de ochtend van 25 oktober 1944 bevond Taffy 3 zich ten oosten van het eiland Samar, toen de Japanse Central Force onder viceadmiraal Takeo Kurita opdook. Dit eskader omvatte slagschepen, zware kruisers en torpedobootjagers.
De Amerikaanse eenheden, bestaande uit lichte vliegdekschepen en escorteschepen, kwamen in een uiterst moeilijke situatie terecht. Commandant Robert W. Copeland besloot zijn schip in te zetten voor een torpedoaanval op de Japanse zware kruiser Chōkai. Hoewel het torpedosaluut geen treffer opleverde, voerde de USS Samuel B. Roberts intensief artillerievuur uit op de Japanse kruiser Chikuma. In 35 minuten vuurde zij bijna al haar 5-inch granaten af.
Ondanks haar beperkte bescherming wist het schip verschillende treffers te plaatsen. Uiteindelijk kwam de destroyer escort onder zwaar vuur van Japanse slagschepen en kruisers. Rond 09.00 uur werd het schip dodelijk getroffen door granaten van de slagschepen Kongō en Yamato. De USS Samuel B. Roberts zonk, waarbij 114 bemanningsleden omkwamen.
Van de 224 opvarenden werden er 120 gered na bijna 50 uur in het water te hebben doorgebracht. Sommigen overleden alsnog door verwondingen of uitputting.
Erkenning
De USS Samuel B. Roberts en haar bemanning werden onderscheiden met de Presidential Unit Citation. Individuele bemanningsleden ontvingen postuum onderscheidingen, waaronder Gunner’s Mate Paul H. Carr, die de Silver Star kreeg voor zijn inzet bij het bedienen van een kanon tot zijn overlijden.
Na de oorlog
Het wrak van de USS Samuel B. Roberts werd in juni 2022 ontdekt door een expeditie geleid door Victor Vescovo. Het schip bevindt zich op een diepte van 6.895 meter in de Filipijnenzee, en geldt als het diepst bekende scheepswrak. Het wrak wordt beschermd onder de Amerikaanse Sunken Military Craft Act.
Conclusie
De USS Samuel B. Roberts (DE-413) was een moderne destroyer escort, uitgerust met radar, sonar en een Combat Information Center. Volgens de normen van 1943 en later voldeed zij daarmee aan de operationele eisen van de Amerikaanse marine. Het schip werd beroemd door haar optreden tijdens de Slag bij Samar, waar zij vocht tegen een veel sterkere vijand en uiteindelijk tot zinken werd gebracht. Ondanks haar korte carrière vertegenwoordigde de USS Samuel B. Roberts de effectiviteit en moed die kenmerkend waren voor destroyer escorts in de Tweede Wereldoorlog.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: Naval History & Heritage Command , Public domain, via Wikimedia Commons
- Hornfischer, James D. (2004). The Last Stand of the Tin Can Sailors: The Extraordinary World War II Story of the U.S. Navy’s Finest Hour. Bantam. ISBN 978-0-553-80257-3.
- Wukovits, John (2013). For Crew and Country: The Inspirational True Story of Bravery and Sacrifice Aboard the USS Samuel B. Roberts. St. Martin’s Press. ISBN 978-0312681890.
- Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946
_underway_in_October_1944_(NH_96011).jpg){kind=link}