Maximilian von Weichs: Duitse veldmaarschalk WOII

Maximilian Maria Joseph Karl Gabriel Lamoral Reichsfreiherr von und zu Weichs an der Glonn (12 november 1881 – 27 september 1954) was een Duitse Generalfeldmarschall in de Wehrmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij bekleedde diverse commandoposten in de invasies van Polen, Frankrijk, de Balkan en de Sovjet-Unie. Zijn betrokkenheid bij oorlogsmisdaden leidde tot zijn implicatie tijdens de naoorlogse processen van Neurenberg.

Vroege Leven en Eerste Wereldoorlog

Weichs werd op 12 november 1881 geboren in Dessau, in een aristocratische Beierse familie. Zijn adellijke afkomst weerspiegelde de sterke aanwezigheid van traditionele elites in het Duitse militaire apparaat. In 1900 trad hij toe tot de Beierse cavalerie. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende hij als stafofficier en verwierf waardevolle ervaring in tactische planning en operaties. Na de oorlog werd hij opgenomen in de Reichswehr, de beperkte krijgsmacht die volgens het Verdrag van Versailles was toegestaan.

Interbellum en Opkomst in de Wehrmacht

In het interbellum bleef Weichs stijgen in de militaire rangen. In 1935 werd hij overgeplaatst naar het bevel van de 1e Pantserdivisie, een pas opgerichte eenheid die een cruciale rol speelde in de modernisering van de Duitse strijdkrachten. Zijn prestaties bij militaire oefeningen trokken de aandacht van de hoogste militaire leiding, waaronder Werner von Fritsch. In oktober 1937 werd Weichs commandant van het XIII Legerkorps, dat betrokken was bij de annexatie van het Sudetenland in 1938.

Tweede Wereldoorlog

Invasie van Polen en Vroege Campagnes

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in 1939 werd Weichs benoemd tot commandant van een eigen legerkorps dat deel uitmaakte van de invasie van Polen. Zijn eenheid speelde een sleutelrol in de snelle Duitse overwinning. Na de Poolse capitulatie werd hij benoemd tot opperbevelhebber van het 2e Leger, dat deelnam aan de invasie van Frankrijk in 1940. Zijn militaire successen werden beloond met de Ridderkruis van het IJzeren Kruis.

Campagnes in de Balkan en de Sovjet-Unie

In april 1941 leidde Weichs het 2e Leger tijdens de invasie van Joegoslavië en Griekenland. Deze bliksemsnelle campagnes resulteerden in de bezetting van beide landen door de Asmogendheden. Later dat jaar, bij de Duitse aanval op de Sovjet-Unie (Operatie Barbarossa), stond hij opnieuw aan het hoofd van het 2e Leger. Tijdens de Slag bij Kiev en de gevechten bij Smolensk, Vyazma en Bryansk boekte zijn leger grote successen, hoewel de Sovjetweerstand steeds sterker werd.

Bevelhebber van Legergroep B en de Slag om Stalingrad

In de zomer van 1942 kreeg Weichs het bevel over de pas opgerichte Legergroep B, die deel uitmaakte van de Duitse offensieve operatie Fall Blau in Zuid-Rusland. Deze operatie was gericht op het veroveren van de olievelden in de Kaukasus. Legergroep B bestond uit meerdere Duitse en bondgenootschappelijke eenheden, waaronder de 6e Leger van Friedrich Paulus, dat de opdracht kreeg om Stalingrad in te nemen.

De situatie veranderde dramatisch met de Sovjet-tegenaanval Operatie Uranus, waarbij de flanken van het 6e Leger werden doorbroken en de eenheid werd omsingeld in Stalingrad. Weichs adviseerde een terugtrekking, maar Adolf Hitler verbood dit. De omsingeling en vernietiging van het 6e Leger betekenden een grote strategische nederlaag voor Duitsland. Na deze mislukking werd Weichs ontslagen als bevelhebber van Legergroep B.

Bevel over Legergroep F en Operaties op de Balkan

In augustus 1943 werd Weichs benoemd tot commandant van Legergroep F, verantwoordelijk voor de bezette gebieden op de Balkan, waaronder Joegoslavië, Albanië en Griekenland. Zijn hoofdkwartier was aanvankelijk gevestigd in Belgrado, later in Vukovar. Tijdens zijn bevel richtte Legergroep F zich op anti-partizanenacties, met name tegen de troepen van Josip Broz Tito. Onder Weichs’ leiding werden meerdere harde onderdrukkingsmaatregelen genomen, waarvan sommige later door de geallieerden als oorlogsmisdaden werden aangemerkt.

Duitse Terugtocht uit de Balkan

In de herfst van 1944, na de succesvolle Sovjetoperaties en de opmars van partizanen, werd Weichs gedwongen het Duitse leger terug te trekken uit Griekenland en grote delen van Joegoslavië. Zijn leger leed zware verliezen, en in maart 1945 ging hij met pensioen.

Oorlogsmisdaden en Neurenberg-processen

Na de oorlog werd Weichs gearresteerd door de Amerikaanse troepen en aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden tijdens de anti-partizanenoperaties op de Balkan. Hij zou terechtstaan in het zogenaamde Hostages Trial, onderdeel van de Neurenberg-processen. Vanwege gezondheidsredenen werd hij echter uit het proces verwijderd zonder berecht te worden.

Onderscheidingen en Militaire Erkenning

• IJzeren Kruis (1914), 2e klasse (20 september 1914) en 1e klasse (12 november 1915)
• Spange bij het IJzeren Kruis (1939), 2e klasse (18 september 1939) en 1e klasse (29 september 1939)
• Ridderkruis van het IJzeren Kruis (29 juni 1940)
• Eikenloof bij het Ridderkruis (5 februari 1945)

Promoties

• Fahnenjunker: 15 juli 1900
• Leutnant: 12 maart 1902
• Generalmajor: 1 april 1933
• Generaloberst: 19 juli 1940
• Generalfeldmarschall: 1 februari 1943

Conclusie

Maximilian von Weichs was een hoge Duitse officier die tijdens de Tweede Wereldoorlog een centrale rol speelde in campagnes op de Balkan en aan het Oostfront. Zijn militaire successen werden overschaduwd door de beschuldigingen van oorlogsmisdaden, waardoor zijn historische nalatenschap omstreden blijft.

Bronnen en meer informatie

1. German Military Photographer, Public domain, via Wikimedia Commons
2. Showalter, Dennis E. (2009). Hitler’s Panzers: The Lightning Attacks That Revolutionized Warfare. New York: Berkley. ISBN 978-0-425-23004-6.
3. Scherzer, Veit (2007). Die Ritterkreuzträger 1939–1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives. Jena, Duitsland: Scherzers Militaer-Verlag. ISBN 978-3-938845-17-2.
4. Thomas, Franz (1998). Die Eichenlaubträger 1939–1945 Band 2: L–Z. Osnabrück, Duitsland: Biblio-Verlag. ISBN 978-3-7648-2300-9.
5. Wistrich, Robert S. (2002). Who’s Who in Nazi Germany. Psychology Press. ISBN 978-0-415-26038-1.
6. Bronnen Mei1940