Home Schepen Slagschepen en Slagkruisers USS New Jersey BB-62: inzet en geschiedenis

USS New Jersey BB-62: inzet en geschiedenis

Bemanningsleden staan opgesteld langs de reling van USS New Jersey (BB-62) tijdens ceremonie op Naval Air Station North Island, 1985.
Bemanningsleden van USS New Jersey (BB-62) staan langs de reling bij Naval Air Station North Island, Californië, 8 januari 1985.

USS New Jersey (BB-62) was een slagschip van de Iowa-klasse dat tijdens de Tweede Wereldoorlog in dienst kwam bij de Amerikaanse marine. Het schip werd genoemd naar de staat New Jersey en groeide uit tot het meest onderscheiden slagschip in de Amerikaanse geschiedenis. Tijdens haar actieve carrière nam New Jersey deel aan gevechtsoperaties in de Stille Oceaan, leverde zij vuursteun aan landingsoperaties, en fungeerde zij als vlaggenschip voor hooggeplaatste bevelhebbers. Ook na de Tweede Wereldoorlog bleef het schip een rol spelen, met inzet in de Koreaanse Oorlog, de Vietnamoorlog en tijdens de jaren tachtig. De brede inzet toont hoe dit schip gedurende bijna een halve eeuw werd aangepast aan nieuwe vormen van oorlogsvoering.

Ontwerp en constructie

New Jersey werd ontworpen als een snel slagschip van de Iowa-klasse. Deze klasse was bedoeld om zowel hoge vuurkracht als grote snelheid te combineren, zodat de schepen konden optreden met de snel varende vliegdekschepen van de Amerikaanse vloot. De kiel van New Jersey werd gelegd op 16 september 1940 op de scheepswerf van Philadelphia Naval Shipyard. Het schip werd te water gelaten op 7 december 1942, exact een jaar na de aanval op Pearl Harbor. De officiële ingebruikname volgde op 23 mei 1943.

Het ontwerp voorzag in een lengte van 270 meter, een breedte van 33 meter en een diepgang van ruim 11 meter. Het schip werd voortgestuwd door vier turbines, aangedreven door acht hogedrukketels, met een gezamenlijk vermogen van ruim 212.000 pk. Hierdoor kon een topsnelheid van 33 knopen worden bereikt, waarmee de Iowa-klasse tot de snelste slagschepen ter wereld behoorde. Het schip had in oorlogstijd een bemanning van circa 1900 tot 2000 man.

New Jersey werd gebouwd met een dek dat grotendeels was belegd met teak, wat gebruikelijk was voor grote Amerikaanse oorlogsschepen uit deze periode. Opvallend was de politieke rol bij de naamgeving. President Franklin D. Roosevelt koos bewust voor de naam New Jersey, mede uit politieke overwegingen richting gouverneur Charles Edison, voormalig minister van de marine, die een belangrijke rol had gespeeld bij de financiering van de bouw van de Iowa-klasse.

Bewapening

De hoofdbewapening bestond uit negen 16-inch (406 mm) kanonnen van het type Mark 7, opgesteld in drie geschuttorens met elk drie lopen. Deze konden granaten van meer dan 1200 kilogram afvuren over een afstand van ruim 38 kilometer.

Daarnaast beschikte New Jersey over twintig 5-inch (127 mm) kanonnen in dubbele opstellingen. Deze waren inzetbaar voor zowel oppervlaktestrijd als luchtafweer. Voor bescherming tegen luchtaanvallen waren in de Tweede Wereldoorlog ook tientallen 40 mm Bofors-luchtafweerkanonnen en 20 mm Oerlikon-kanonnen geïnstalleerd.

Bij latere heractiveringen in de jaren zestig en tachtig werd de luchtafweerbewapening grotendeels verwijderd of vervangen door moderne systemen. Zo werden in de jaren tachtig raketlanceerinrichtingen toegevoegd voor Tomahawk-kruisvluchtwapens en Harpoon-antischeepsraketten. Ook werden Phalanx Close-In Weapon Systems geïnstalleerd voor de verdediging tegen inkomende raketten en vliegtuigen.

Bepantsering

New Jersey was zwaar bepantserd om weerstand te bieden tegen vijandelijke granaten en torpedo’s. De gordelpantsering langs de romp had een dikte van ruim 300 mm. De barbettes en torens van de hoofdbatterij waren beschermd met pantserplaten tot bijna 500 mm dik. Het dekpantser bestond uit meerdere lagen, waarbij de zwaarste secties 150 mm dik waren. Deze bescherming was bedoeld om zowel vijandelijk artillerievuur als luchtaanvallen te kunnen doorstaan.

Sensoren en dataverwerking

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de gevechtskracht van slagschepen mede bepaald door hun capaciteit om vijandelijke doelen tijdig waar te nemen en te bestrijden. New Jersey was uitgerust met een reeks radars en systemen voor vuurleiding die de nauwkeurigheid van de zware artillerie aanzienlijk vergrootten.

Tot de standaarduitrusting behoorden luchtzoekradars en oppervlaktesearchradars die doelen konden volgen op aanzienlijke afstand. Deze radars waren gekoppeld aan vuurleidingssystemen voor zowel de 16-inch als de 5-inch kanonnen. Het belangrijkste systeem voor vuurleiding was de Mark 38 Fire Control System, dat doelgegevens kon verwerken en overbrengen naar de geschuttorens. Daarnaast beschikte het schip over secundaire systemen die ondersteuning boden voor luchtafweer.

Een belangrijk element van de operationele capaciteit was het Combat Information Center (CIC). Dit centrum werd tijdens de Tweede Wereldoorlog steeds belangrijker en maakte coördinatie tussen radarwaarnemingen, vuurleiding en vlootoperaties mogelijk. Het CIC verzamelde en verwerkte gegevens over vijandelijke posities, inkomende luchtaanvallen en de eigen vlootbewegingen. Hierdoor kon New Jersey niet alleen reageren op directe dreigingen, maar ook haar artillerievuur coördineren met luchtoperaties en andere schepen binnen de Task Force.

In de loop van haar carrière werden deze systemen herhaaldelijk gemoderniseerd. Tijdens de Koreaanse Oorlog en vooral bij de reactivatie in de jaren tachtig kreeg New Jersey moderne zoekradars zoals de AN/SPS-49 voor luchtdoelen en de AN/SPS-67 voor oppervlaktesurveillance. Voor vuurleiding werd de AN/SPQ-9 geïnstalleerd, een radar die specifiek gericht was op het verbeteren van de nauwkeurigheid van de artillerie en raketten.

Daarnaast werd het schip uitgerust met elektronische oorlogsvoeringssystemen, waaronder het AN/SLQ-32 Electronic Warfare Suite, waarmee vijandelijke radarsignalen konden worden gedetecteerd en verstoord. Voor bescherming tegen inkomende raketten beschikte New Jersey over het Phalanx CIWS, gekoppeld aan radar- en sensorgegevens om automatisch vijandelijke projectielen uit te schakelen.

De aanwezigheid van een CIC en de voortdurende modernisering van radar- en vuurleidingssystemen zorgden ervoor dat New Jersey haar gevechtswaarde gedurende decennia behield. Waar slagschepen zonder een goed ingericht CIC vanaf 1943 als verouderd konden worden beschouwd, bleef New Jersey dankzij haar technologische aanpassingen een relevant maritiem wapensysteem tot ver in de Koude Oorlog.

Modificaties

New Jersey onderging verschillende grote modificaties in haar loopbaan. Tijdens haar eerste reactivatie in de Koreaanse Oorlog bleven de belangrijkste systemen grotendeels onveranderd, al werd de luchtafweer aangepast aan de veranderende dreigingen. Bij de reactivatie in 1968 voor de Vietnamoorlog werden de 20 mm en 40 mm luchtafweerkanonnen verwijderd, omdat straalvliegtuigen een andere aanpak vereisten.

Tijdens de modernisering in de jaren tachtig kreeg het schip de capaciteit om kruisvluchtwapens te lanceren. Acht Armored Box Launchers voor Tomahawk-raketten en vier viervoudige Harpoon-lanceerinrichtingen werden toegevoegd. Ook werden vier Phalanx CIWS-systemen geplaatst, naast geavanceerde radar- en elektronische oorlogsvoeringsapparatuur.

Status schip tijdens de oorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd New Jersey beschouwd als modern en krachtig. De combinatie van snelheid, zware bewapening en geavanceerde vuurleiding maakte het schip tot een kernonderdeel van de Amerikaanse vloot. Gedurende de oorlog werden er enkele updates uitgevoerd aan de radars en luchtafweer, maar de basisopzet voldeed aan de eisen van die tijd.

Na 1945 werd het schip tijdelijk uit dienst gesteld, maar de kernconstructie en bewapening maakten reactivatie mogelijk. Tijdens de Koreaanse Oorlog en de Vietnamoorlog bleef New Jersey effectief als artillerieplatform, al werd zij op dat moment niet meer ingezet tegen vijandelijke slagschepen maar vooral tegen landdoelen.

Operationele geschiedenis

Tweede Wereldoorlog

Na haar indienststelling in 1943 begon New Jersey met een oefenperiode in de Atlantische Oceaan en de Cariben. Begin 1944 werd het schip overgeplaatst naar de Stille Oceaan, waar het deel ging uitmaken van de Vijfde Vloot onder bevel van admiraal Raymond Spruance.

New Jersey nam deel aan de invasie van de Marshalleilanden en bood bescherming aan vliegdekschepen die luchtoperaties uitvoerden. Vervolgens werd het schip ingezet bij de aanval op Truk, een belangrijke Japanse marinebasis. Gedurende deze operatie werd een groot aantal Japanse schepen en ondersteunende eenheden vernietigd, waarbij New Jersey luchtdekking en artilleriesteun leverde.

In juni 1944 nam het slagschip deel aan de voorbereidingen voor de invasie van de Marianen. Tijdens de daaropvolgende Slag in de Filipijnse Zee, ook wel bekend als de Marianas Turkey Shoot, beschermde New Jersey de Amerikaanse vliegdekschepen tegen Japanse aanvallen. Hierbij werd de Japanse marineluchtmacht zware verliezen toegebracht.

Later in 1944 fungeerde New Jersey als vlaggenschip van admiraal William Halsey tijdens de Slag in de Golf van Leyte. Deze slag was de grootste zeeslag uit de geschiedenis en betekende de definitieve ondergang van de Japanse maritieme macht. New Jersey leverde bescherming aan vliegdekschepen en ondersteunde aanvallen op Luzon en Formosa.

Begin 1945 werd het schip ingezet bij de invasie van Iwo Jima en later bij de slag om Okinawa. Gedurende deze operaties voerde New Jersey kustbombardementen uit en verdedigde zij de vloot tegen kamikaze-aanvallen. Na een korte onderhoudsperiode keerde zij in augustus 1945 terug naar de vloot en was aanwezig in de baai van Tokio na de Japanse capitulatie.

Koreaanse Oorlog

Na enkele jaren in de reserve werd New Jersey in 1950 opnieuw in dienst genomen, kort na het uitbreken van de Koreaanse Oorlog. Het schip werd ingezet voor artilleriebeschietingen langs de kust, onder meer bij Wonsan en Kansong. Met haar zware 16-inch kanonnen kon New Jersey doelen vernietigen die buiten het bereik lagen van landartillerie. Gedurende de oorlog fungeerde het schip als vlaggenschip van de Zevende Vloot en leverde het intensieve vuursteun aan geallieerde troepen aan land.

Vietnamoorlog

In 1968 werd New Jersey opnieuw geactiveerd, ditmaal voor de Vietnamoorlog. Het schip leverde vuursteun langs de Vietnamese kust, waarbij duizenden granaten werden afgevuurd op vijandelijke posities. Tijdens deze periode werd New Jersey het enige actieve slagschip ter wereld. De artillerie werd ingezet tegen logistieke centra, bunkers en troepenconcentraties van het Noord-Vietnamese leger en de Vietcong.

Latere inzet

In de jaren tachtig werd New Jersey opnieuw gemoderniseerd en opgenomen in de 600-schepen-vloot van de Amerikaanse marine. In 1983 nam het schip deel aan operaties voor de Libanese kust, waar het artillerievuur leverde tijdens de burgeroorlog in dat land. Later voer New Jersey in de Stille Oceaan en de Perzische Golf, waar zij tot begin jaren negentig operationeel bleef.

Na de oorlog

Na de beëindiging van de Vietnamoorlog in 1975 bleef USS New Jersey inactief tot de jaren tachtig. In 1982 werd het schip opnieuw in dienst genomen in het kader van het moderniseringsprogramma van de Amerikaanse marine dat gericht was op de uitbouw van een vloot van zeshonderd schepen. Tijdens deze periode werd het schip voorzien van moderne raketsystemen, waaronder Tomahawk kruisvluchtwapens en Harpoon antischeepsraketten. De toevoeging van het Phalanx Close-In Weapon System en geavanceerde elektronische oorlogsvoeringsapparatuur bracht New Jersey op het niveau van de hedendaagse maritieme strijdkrachten.

Het schip werd in 1983 ingezet tijdens de Libanese Burgeroorlog, waar het artillerievuur leverde op posities van strijdende partijen. De operaties in Libanon werden gevolgd door aanwezigheid in de Stille Oceaan en de Indische Oceaan, inclusief inzet in de Perzische Golf. In 1991 werd New Jersey definitief uit dienst genomen. Na haar operationele periode werd het schip overgedragen aan de Home Port Alliance in Camden, New Jersey, waar het sinds 2001 als museumschip toegankelijk is voor het publiek.

Conclusie

USS New Jersey (BB-62) was een van de belangrijkste slagschepen van de Amerikaanse marine in de twintigste eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog beschikte het schip over een geavanceerd Combat Information Center (CIC) en moderne vuurleidingsradars, waardoor het voldeed aan de eisen van 1943 en daarna. Het CIC maakte het mogelijk om luchtaanvallen, artillerievuur en vlootoperaties te coördineren. Waar schepen zonder dergelijke systemen al snel verouderd waren, wist New Jersey dankzij voortdurende moderniseringen haar gevechtswaarde te behouden. Het schip werd daarmee gedurende decennia ingezet in zeer uiteenlopende conflicten, van de Stille Oceaan in de Tweede Wereldoorlog tot het Midden-Oosten in de jaren tachtig. Als museumschip vormt New Jersey vandaag een tastbare herinnering aan de evolutie van maritieme oorlogsvoering in de twintigste eeuw.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: Camera Operator: PH3 BRYANT, Public domain, via Wikimedia Commons
  2. Garzke, William; Dunlin, Robert (1995). Battleships: United States Battleships 1935–1992. Annapolis, MD: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-099-0.

  3. Johnston, Ian & McAuley, Rob (2002). The Battleships. London: Channel 4 Books (Pan Macmillan). ISBN 0-7522-6188-6.

  4. Polmar, Norman (2001). The Naval Institute Guide to the Ships and Aircraft of the U.S. Fleet. Annapolis, MD: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-656-6.

  5. Thompson II, Charles C. (1999). A Glimpse of Hell: The Explosion on the USS Iowa and Its Cover-Up. New York: W. W. Norton. ISBN 0-393-04714-8.

  6. Adamson, Hans Christian & Kosco, George Francis (1967). Halsey’s Typhoons: A Firsthand Account of How Two Typhoons, More Powerful than the Japanese, Dealt Death and Destruction to Admiral Halsey’s Third Fleet. New York: Crown Publishers. ISBN 978-1-5019-6637-2.

  7. Hoyt, Edwin Palmer (1968). The Typhoon that Stopped a War. New York: D. McKay Co. ISBN 978-1497659320.

  8. Comegno, Carol (2001). The Battleship USS New Jersey: From Birth to Berth. Pediment Publishing. ISBN 1-891395-76-9.

  9. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946