
Hasso Eccard Freiherr von Manteuffel (14 januari 1897 – 24 september 1978) was een Duitse baron uit de Pruisische adellijke familie von Manteuffel. Hij was een generaal tijdens de Tweede Wereldoorlog en stond aan het hoofd van het 5e Pantserleger. Na de oorlog speelde hij een rol in de West-Duitse politiek als lid van de Bondsdag en als woordvoerder defensiebeleid voor de Vrije Democratische Partij (FDP). Daarnaast leverde hij een belangrijke bijdrage aan de oprichting van de Bundeswehr, het naoorlogse Duitse leger.
Vroege Jaren en Militaire Loopbaan
Eerste Wereldoorlog en Interbellum
Hasso von Manteuffel begon zijn militaire loopbaan tijdens de Eerste Wereldoorlog. Na de oorlog sloot hij zich aan bij het Freikorps, een paramilitaire organisatie, en trad vervolgens toe tot de Reichswehr, het leger van de Weimarrepubliek. In februari 1937 werd hij onderdeel van het Pantsertroepencommando van het Oberkommando des Heeres (OKH). Twee jaar later, in februari 1939, werd hij senior professor aan de Pantsertroepenschool II in Berlijn.
Tweede Wereldoorlog
Operatie Barbarossa en Noord-Afrika
Tijdens Operatie Barbarossa, de Duitse invasie van de Sovjet-Unie in 1941, voerde Manteuffel het bevel over een bataljon in de 7e Pantserdivisie van Heeresgruppe Mitte. In 1943 werd hij overgeplaatst naar Noord-Afrika en nam hij op 5 februari het bevel over de Divisie von Broich/von Manteuffel op zich binnen het 5e Pantserleger. Hier vocht hij in de Slag om Tunesië tegen de geallieerde troepen.
Oostfront en de Slag om de Dnjepr
Op 22 augustus 1943 werd Manteuffel commandant van de 7e Pantserdivisie aan het Oostfront. Zijn eenheid werd betrokken bij de Slag om de Dnjepr, waar de Duitse troepen zich terugtrokken na de Sovjetoverwinning in de Slag om Koersk en de daaropvolgende tegenoffensieven van het Rode Leger.
In februari 1944 werd hij benoemd tot commandant van de prestigieuze Großdeutschland-divisie. Onder zijn leiding voerde de divisie gevechten tegen het Rode Leger ten westen van Kirovograd en trok zich terug over Oekraïne. Na de ineenstorting van Heeresgruppe Mitte tijdens Operatie Bagration werd de divisie verplaatst naar Oost-Pruisen, waar ze er niet in slaagde om door te breken naar de ingesloten troepen in de Koerland-pocket.
Het Westfront en het Ardennenoffensief
Op 1 september 1944 werd Manteuffel bevorderd tot Generaal der Pantsertroepen en kreeg hij het bevel over het 5e Pantserleger aan het Westfront. Tijdens het Ardennenoffensief wist zijn leger de diepste penetratie in de geallieerde linies te bereiken, bijna tot aan de Maas. Het 5e Pantserleger raakte verwikkeld in zware gevechten bij Bastogne, waar de Amerikaanse troepen standhielden.
Laatste Fase van de Oorlog: Oostfront en Overgave
Op 10 maart 1945 werd Manteuffel commandant van het 3e Pantserleger aan het Oostfront, als onderdeel van Heeresgruppe Weichsel. Zijn leger verdedigde de oevers van de Oder ten noorden van de Seelower Hoogten. Op 25 april 1945 braken de troepen van het 2e Wit-Russische Front door de Duitse linies, wat leidde tot een gedwongen terugtocht. Op 3 mei 1945 gaf Manteuffel zijn troepen over aan het Britse leger bij Hagenow, Duitsland.
Na de Oorlog
Gevangenschap en Historische Bijdrage
Na zijn overgave werd Manteuffel geïnterneerd in het Britse Island Farm Special Camp 11, een kamp voor hoge Wehrmacht-officieren. In 1946 droegen de Britten hem over aan de Amerikanen. Hij nam deel aan het U.S. Army Historical Division-project en schreef een monografie over het mobiele oorlogsaspect van het Ardennenoffensief.
Politieke Loopbaan en Adviesrol
Na zijn vrijlating in december 1946 ging Manteuffel de politiek in. Hij vertegenwoordigde de Vrije Democratische Partij (FDP) in de Bondsdag van 1953 tot 1957. In 1957 stapte hij over naar de Duitse Partij. In de jaren vijftig adviseerde hij bij de heroprichting van de Bundeswehr, waarbij hij ook de naam van het nieuwe Duitse leger bedacht.
Juridische Problemen en Latere Jaren
Veroordeling wegens Oorlogsmisdaad
In 1959 werd Manteuffel aangeklaagd wegens het bevel tot executie van een deserteur in 1944. Hij had het oorspronkelijke vonnis van gevangenisstraf omgezet in de doodstraf, daarbij verwijzend naar Führerbevel nr. 7. Hij werd veroordeeld tot 18 maanden gevangenisstraf. Historicus Alaric Searle merkt op dat Manteuffel zijn bevoegdheden als divisiecommandant overschreed, maar dat zijn militaire argumenten wellicht in andere West-Europese landen als gerechtvaardigd zouden zijn beschouwd.
Wetenschappelijk en Publiek Optreden
Manteuffel sprak vloeiend Engels en gaf in 1968 een lezing aan de United States Military Academy in West Point over oorlogsvoering in diepe sneeuw. Hij werkte ook als technisch adviseur voor oorlogsfilms en verscheen in de documentaire “The World at War” in 1973. Hij overleed in 1978.
Onderscheidingen
Hasso von Manteuffel ontving talrijke militaire onderscheidingen, waaronder:
- IJzeren Kruis (1914): 2e Klasse (13 oktober 1916) en 1e Klasse (2 mei 1917)
- Oostenrijks Militair Verdienstkruis (3e Klasse)
- Bavarian Military Merit Cross (3e Klasse)
- Panzer Badge in Zilver
- Oorlogsverdienstkruis: 2e Klasse (22 juli 1941) en 1e Klasse (1 augustus 1941)
- Ridderkruis van het IJzeren Kruis met Eikenloof, Zwaarden en Briljanten
Conclusie
Hasso Eccard Freiherr von Manteuffel was een complexe historische persoon die zowel op het slagveld als in de naoorlogse politiek invloed uitoefende. Zijn militaire strategieën tijdens de Tweede Wereldoorlog, met name tijdens het Ardennenoffensief, en zijn betrokkenheid bij de oprichting van de Bundeswehr benadrukken zijn rol in de Duitse geschiedenis. Ondanks zijn bijdragen werd zijn nalatenschap getekend door zijn veroordeling in 1959, wat de ethische en juridische kwesties rond militaire bevelvoering tijdens de oorlog blootlegde.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: Hasso von Manteuffe: Bundesarchiv, Bild 146-1976-143-21 / CC-BY-SA 3.0 via Wiki Commens
- Searle, Alaric (2003). Wehrmacht Generals, West German Society, and the Debate on Rearmament, 1949-1959. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-275-97968-3.
- Berger, Florian (1999). Mit Eichenlaub und Schwertern. Selbstverlag Florian Berger. ISBN 978-3-9501307-0-6.
- Scherzer, Veit (2007). Die Ritterkreuzträger 1939–1945. Scherzers Militaer-Verlag. ISBN 978-3-938845-17-2.
- Thomas, Franz (1998). Die Eichenlaubträger 1939–1945 Band 2: L–Z. Biblio-Verlag. ISBN 978-3-7648-2300-9.
- Bronnen Mei1940









