
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte het Rode Leger verschillende typen lichte tanks voor verkenning en infanterieondersteuning. Begin jaren veertig werd echter duidelijk dat bestaande modellen zoals de T-60 en T-50 niet langer voldeden aan de militaire eisen. De T-60 was kwetsbaar door zijn dunne bepantsering en lichte bewapening, terwijl de T-50 weliswaar geavanceerder was, maar te kostbaar en complex voor massaproductie. De T-70 werd ontwikkeld als een meer praktische vervanging voor beide modellen.
Ontwerp en technische kenmerken
De T-70 was bewapend met een 45 mm L/46 kanon (Model 1938), waarvoor 45 granaten werden meegevoerd. Daarnaast beschikte het voertuig over een coaxiale 7,62 mm DT-mitrailleur. De tank werd bediend door slechts twee bemanningsleden: een bestuurder en een commandant. De commandant had tevens de taak om het kanon te laden en af te vuren, wat de gevechtsefficiëntie beperkte.
Het pantser van de T-70 varieerde per onderdeel:
- Voorzijde toren: 60 mm
- Zijkanten en achterzijde toren: 35 mm
- Voorzijde en zijkanten romp: 45 mm
- Bovenzijde en bodem: 10 mm
Productie en verbeteringen
De T-70 werd ontworpen door het team van Nicholas Astrov in Fabriek nr. 38 in Kirov. De eerste modellen werden aangedreven door twee GAZ-202 motoren, één voor elke rupsband. Dit ontwerp leidde tot stuurproblemen en werd al snel aangepast. In de herziene versie, de T-70M, werden de motoren in lijn geplaatst aan de rechterzijde van de tank, gekoppeld aan een conventionele versnellingsbak en differentieel. Ook werd de oorspronkelijke conische toren vervangen door een gelaste versie aan de linkerzijde van de romp.
Vanaf maart 1942 begon de productie van de T-70 in Zavod nr. 37. In september 1942 werd de productie van de T-60 volledig beëindigd ten gunste van de T-70, al bleef de T-60 nog tot het einde van de oorlog in gebruik. De productie van de T-70 eindigde in oktober 1943. In totaal werden 8.226 exemplaren gebouwd.
In latere productie-eenheden werd de tank voorzien van twee GAZ-203 motoren van elk 85 pk. Ook werd een Mark 4 commandoperiscoop geïntroduceerd ter vervanging van het oorspronkelijke viziergleufje, samen met andere verbeteringen.
De T-70 bleef in dienst tot 1948, voornamelijk in ondersteunende rollen of in minder intensieve gevechtsomgevingen.
Afname van het gebruik van lichte tanks
Beperkingen van het ontwerp
De belangrijkste tekortkoming van de T-70 was de eenpersoonstoren. De commandant moest meerdere taken combineren: doelen lokaliseren, schieten en het voertuig aansturen. Dit beperkte de tactische effectiviteit van lichte tankeenheden aanzienlijk. De ontwikkeling van een opvolger, de T-80 met een tweepersoonstoren, moest dit probleem oplossen, maar kwam te laat om grootschalige invloed te hebben. Slechts ongeveer 120 exemplaren van de T-80 werden geproduceerd voordat de productie in oktober 1943 werd beëindigd.
Verandering in militaire doctrine
Tegen 1943 veranderde de Sovjetstrategie. Het infanterietankconcept werd verlaten. De SU-76, een gemotoriseerd kanon op het chassis van de T-70, bleek geschikter voor infanterieondersteuning dankzij zijn 76,2 mm kanon dat grotere brisantgranaten kon afvuren.
Daarnaast bleek de behoefte aan verkenning beter ingevuld te worden door geallieerde voertuigen geleverd via het Lend-Lease-programma, zoals de M3 Stuart en verkenningspantserwagens. Hierdoor nam de operationele rol van de T-70 af.
In november 1943 werden Sovjet tankeenheden geherstructureerd. Lichte tanks verdwenen grotendeels ten gunste van de T-34 en later de T-34-85. De productie van alle lichte tanks werd beëindigd. Toch bleven de bestaande T-70’s nog enige tijd in dienst, met name in ondersteunende en artillerie-eenheden.
Varianten op basis van het T-70 chassis
SU-76 zelfrijdend geschut
De SU-76 was een tankjager gebaseerd op het onderstel van de T-70. Hij was uitgerust met een 76 mm ZiS-3 kanon, dat beter geschikt was voor het bestrijden van versterkte posities en infanterie dan het kleinere 45 mm kanon van de T-70.
De eerste versie van de SU-76 had hetzelfde dubbele motordesign als de vroege T-70, wat leidde tot ernstige technische problemen. Alle geproduceerde eenheden werden later teruggeroepen en herbouwd als SU-76M met een verbeterde motorconfiguratie.
T-90 luchtafweerplatform
In 1942 begon men te werken aan een gemotoriseerde luchtafweertank, de T-90. Deze was gebaseerd op het T-70 chassis en uitgerust met een dubbele 12,7 mm DShK mitrailleurkoepel. Het ontwerp was bedoeld om luchtverdediging te bieden voor mobiele eenheden, maar werd nooit massaal geproduceerd. In 1943 werd het project stopgezet ten gunste van de ZSU-37, gebouwd op het SU-76 chassis en uitgerust met een 37 mm luchtafweerkanon.
ZUT-37 prototype
De ZUT-37 was een proefmodel voor een luchtafweertank met een Sh-37 kanon. Hoewel het voertuig de veldtests doorstond, werd het niet opgenomen in de serieproductie.
Prima. Hier volgt deel 2 van het herschreven artikel over de T-70 lichte tank. Dit deel bevat het slot, een overzicht van gerelateerde voertuigen, een samenvattende conclusie en de bronnen.
Overige gerelateerde voertuigen en toepassingen
T-70 in musea en monumenten
Ondanks zijn relatief beperkte operationele impact in vergelijking met de T-34, is de T-70 nog steeds te vinden in diverse militaire musea en als monument in voormalige oorlogsgebieden. Onder meer het Pantsermuseum in Parola, Finland, bezit een exemplaar, evenals instellingen in Rusland en Oekraïne. Veel van deze tanks zijn bewaard gebleven als herinnering aan de technologische ontwikkelingen van de Sovjet-Unie tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Postoorlogse opvolging: de PT-76
Hoewel de productie van lichte tanks werd gestaakt in 1943, keerde het concept na de oorlog terug in de vorm van amfibische verkenningstanks. In 1945 begon de Sovjet-Unie met de ontwikkeling van een nieuwe lichte tank, wat resulteerde in de PT-76, geïntroduceerd in 1954. Deze tank vervulde taken vergelijkbaar met die van de T-70, maar was ontworpen voor inzet in rivieren en moerassige gebieden, met nadruk op mobiliteit en strategische verplaatsing.
Samenvattende beschouwing
De T-70 lichte tank vertegenwoordigt een overgangsfase binnen de Sovjet pantserstrategie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ontworpen als een verbeterde vervanging voor de T-60 en de kortstondige T-50, bood de T-70 een betere bepantsering en een krachtiger wapen. Desondanks bleef het voertuig beperkt door ontwerpkeuzes zoals de eenpersoonstoren, wat de gevechtsefficiëntie aantastte.
De productie van meer dan 8.000 eenheden toont aan dat het voertuig een belangrijke, zij het tijdelijke, rol speelde in de militaire structuur van het Rode Leger. De tank werd vooral ingezet in situaties waar middelzware en zware tanks niet beschikbaar of niet bruikbaar waren. Toch werd al snel duidelijk dat lichtere voertuigen niet konden concurreren met de inzetbaarheid en vuurkracht van middelzware tanks zoals de T-34.
De T-70 legde de basis voor de ontwikkeling van latere zelfrijdende artillerie, met name de SU-76, en diende als platform voor experimenten met luchtafweersystemen. Zijn erfenis ligt daarmee minder in directe gevechtsimpact, en meer in de technologische ontwikkeling van gemotoriseerde wapensystemen binnen het Sovjetleger.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: Vsatinet, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
- Zaloga, Steven J.; Grandsen, James (1984). Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two. London: Arms and Armour Press. ISBN 978-0-85368-606-2.
- Bronnen Mei1940









