Admiral Robert Lindsay Burnett 1887–1959 Royal Navy

Admiral Sir Robert Lindsay Burnett (1887–1959) was een officier van de Royal Navy met een loopbaan die bijna een halve eeuw besloeg. Hij diende op verschillende stations van het Britse Rijk, nam deel aan beide wereldoorlogen en bereikte na de Tweede Wereldoorlog hoge commando’s. Zijn loopbaan toont de ontwikkeling van de Royal Navy in een periode waarin de wereldpolitiek sterk veranderde en de Britse vloot zich moest aanpassen aan nieuwe vormen van oorlogsvoering op zee. Burnett stond bekend als commandant van Arctische konvooien en bij de Slag om de Noordkaap in 1943, waar het Duitse slagschip KMS Scharnhorst tot zinken werd gebracht.

Vroege leven en opleiding

Robert Lindsay Burnett werd geboren op 22 juli 1887 in Old Deer, Aberdeenshire, Schotland. Hij groeide op in een familie die betrokken was bij het leger en de marine. Zijn oudere broer Charles Burnett maakte carrière in de Royal Air Force en bereikte de rang van Air Chief Marshal. Robert Burnett bezocht Eastman’s Royal Naval Academy in Southsea en vervolgde zijn studie aan Bedford School. Deze opleidingen waren gericht op het voorbereiden van jongens voor een loopbaan in de Royal Navy en boden een combinatie van academisch onderwijs en maritieme discipline.

In 1902 trad Burnett toe tot de Royal Navy als cadet. Zijn eerste plaatsingen brachten hem al vroeg in contact met de internationale aanwezigheid van Groot-Brittannië. Vanaf 1904 diende hij op de China Station, dat een belangrijk maritiem steunpunt was voor de bescherming van handelsroutes en Britse belangen in Oost-Azië. Deze ervaring introduceerde hem in de wereld van wereldwijde vlootoperaties. In 1908 werd hij geplaatst bij de Atlantische en Middellandse Zeevloot. Drie jaar later, in 1911, werd hij instructeur aan de marineopleidingen voor lichamelijke training in Harwich, Shotley en Plymouth.

Deelname aan de Eerste Wereldoorlog

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 diende Burnett in de Grand Fleet, de hoofdmacht van de Royal Navy in de Noordzee. Hij was aanwezig bij de Slag bij Helgoland Bocht in augustus 1914, de eerste grote zeeslag van de oorlog. Hier raakte de Royal Navy verwikkeld in een gevecht met Duitse lichte kruisers en torpedobootjagers. Een jaar later nam Burnett deel aan de Slag bij de Doggersbank in januari 1915, waar Britse en Duitse slagkruisers elkaar bestreden.

Gedurende de oorlog voerde Burnett vooral dienst op torpedobootjagers binnen de Grand Fleet. Deze eenheden waren essentieel voor verkenning, torpedo-aanvallen en de bescherming van grotere schepen. Zijn prestaties en ervaring in de oorlog leidden tot promotie tot luitenant-commandant in april 1918, kort voor het einde van de oorlog.

Interbellum: opleiding en commando’s

Na de Eerste Wereldoorlog bleef Burnett in actieve dienst binnen de Royal Navy. In december 1923 werd hij bevorderd tot commandant en in december 1930 tot kapitein ter zee. Gedurende deze periode kreeg hij verschillende functies op zee en aan wal.

In de jaren twintig en dertig wisselde hij operationele commando’s af met organisatorische taken. Hij voerde onder meer het bevel over torpedobootjagers en lichte kruisers. Van 1931 tot 1933 leidde hij de 8th Destroyer Flotilla bij de China Station, met zijn vlag op de HMS Keppel. Hier werd hij opnieuw geconfronteerd met het internationale karakter van de Britse marine, die toezicht hield op maritieme belangen in de Stille Oceaan en het Verre Oosten.

In 1933 werd Burnett benoemd tot Director of Physical Training and Sports. Deze functie illustreert de aandacht die de Royal Navy in het interbellum schonk aan de fysieke paraatheid van haar officieren en manschappen. De positie onderstreepte Burnetts eerdere ervaring als instructeur. Van 1935 tot 1937 diende hij als Chief of Staff van de Africa Station, gevolgd door een commando over de lichte kruiser HMS Amphion. Deze afwisseling van administratieve en operationele opdrachten gaf hem brede ervaring die hem later van pas kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Deelname aan de Tweede Wereldoorlog

Begin van de oorlog

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 was Burnett commodore en verbonden aan de Royal Naval Barracks in Chatham. Kort daarop diende hij als aide-de-camp van koning George VI, een functie die hij bekleedde van juni 1940 tot januari 1941. In januari 1941 werd hij bevorderd tot schout-bij-nacht en kreeg hij het bevel over de mijnenleggers van de Royal Navy.

Convoy escort en Arctische operaties

Vanaf maart 1942 werd Burnett flag officer van de torpedobootjagerflottieljes van de Home Fleet. In deze rol was hij verantwoordelijk voor de bescherming van konvooien richting de Sovjet-Unie, die via de gevaarlijke route langs de Noordkaap werden bevoorraad. Tijdens de escorte van konvooi PQ 18 in september 1942 leidde hij operaties die zware aanvallen door Duitse onderzeeërs en vliegtuigen moesten afslaan. Voor zijn optreden werd hij benoemd tot Companion of the Order of the Bath.

Later dat jaar speelde Burnett een rol in de Slag in de Barentszzee (31 december 1942), toen zijn schepen de Duitse aanval op konvooi JW 51B afsloegen. Zijn vastberaden optreden voorkwam dat de Duitse kruisers de geallieerde transportschepen konden vernietigen. Voor deze actie ontving hij de Distinguished Service Order.

Slag om de Noordkaap

In januari 1943 werd Burnett benoemd tot flag officer van het 10th Cruiser Squadron, met zijn vlag op de HMS Belfast. In deze functie leidde hij de bescherming van de Arctische konvooien en operaties tegen de Duitse marine in de Noordzee en de Noordelijke IJszee. Zijn bekendste optreden vond plaats op 26 december 1943 tijdens de Slag om de Noordkaap.

De Duitse slagkruiser KMS Scharnhorst trachtte een geallieerd konvooi aan te vallen, maar werd door Burnetts kruisers gedwongen tot gevecht. De Britse schepen hielden de Scharnhorst bezig tot de Home Fleet onder admiraal Bruce Fraser arriveerde met het slagschip HMS Duke of York. De Scharnhorst werd tot zinken gebracht, waarmee een bedreiging voor de konvooiroutes werd geëlimineerd. Burnett werd kort daarop bevorderd tot vice-admiraal.

Latere oorlogsjaren

In mei 1944 verliet Burnett het 10th Cruiser Squadron en werd benoemd tot Commander-in-Chief van de South Atlantic Station. Vanuit dit commando coördineerde hij de maritieme aanwezigheid van de Royal Navy in een gebied dat belangrijk was voor de bescherming van scheepvaartroutes rond Kaap de Goede Hoop.

Na de oorlog

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog bleef Burnett een hoge positie bekleden binnen de Royal Navy. In september 1946 werd hij bevorderd tot admiraal. Van 1947 tot 1950 was hij Commander-in-Chief, Plymouth, verantwoordelijk voor een van de belangrijkste marinebasissen van Groot-Brittannië.

In mei 1950 ging hij met pensioen uit de actieve dienst. Kort daarna kreeg hij een civiele functie als eerste directeur van de White Fish Authority, een overheidsinstantie die toezicht hield op de Britse visserij. Hij bekleedde dit ambt van 1951 tot november 1954. Burnett overleed op 2 juli 1959 in Bognor Regis, Sussex.

Militaire rangen

  • 1902: Cadet

  • 1908: Luitenant-ter-zee

  • 1918: Luitenant-commandant

  • 1923: Commandant

  • 1930: Kapitein

  • 1939: Commodore

  • 1941: Schout-bij-nacht

  • 1943: Vice-admiraal

  • 1946: Admiraal

Onderscheidingen

Burnett ontving verschillende Britse en buitenlandse onderscheidingen:

  • Knight Grand Cross of the Order of the British Empire (GBE) – 1950

  • Knight Commander of the Order of the Bath (KCB) – 1946 (Companion sinds 1942)

  • Distinguished Service Order (DSO) – 1943

  • Commander of the Venerable Order of St John – 1945

  • Order of Suvorov, 1e klasse (Sovjet-Unie) – 1944

  • Commander of the Order of Orange-Nassau (Nederland) – 1950

  • Order of George I (Griekenland) – 1947

Conclusie

Admiral Sir Robert Lindsay Burnett maakte carrière in de Royal Navy tijdens een periode van grote veranderingen in de wereldgeschiedenis. Zijn loopbaan omvatte dienst in beide wereldoorlogen, de leiding over maritieme commando’s in verschillende zeegebieden en een actieve bijdrage aan belangrijke zeeslagen. Met name zijn rol in de bescherming van de Arctische konvooien en bij de Slag om de Noordkaap vestigde zijn naam in de maritieme geschiedenis. Na zijn militaire dienst bleef hij betrokken bij publieke functies in Groot-Brittannië. Burnett overleed in 1959 en liet een loopbaan na die de transitie van de Royal Navy in de twintigste eeuw weerspiegelt.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: Royal Navy official photographer, Public domain, via Wikimedia Commons
  2. Clarke, A. W. (2004). Burnett, Sir Robert Lindsay. In: Henry Colin Gray Matthew, Brian Harrison (red.), Oxford Dictionary of National Biography, from the earliest times to the year 2000. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-861411-X. doi:10.1093/ref:odnb/32189

  3. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946