Home Personen Duits Walther Johannes Riedel: Duitse raketingenieur 1903–1974

Walther Johannes Riedel: Duitse raketingenieur 1903–1974

Walther Johannes Riedel (23 januari 1903 – 16 november 1974) was een Duitse raketingenieur die tijdens de Tweede Wereldoorlog werkzaam was in het raketonderzoekscentrum Peenemünde. Hij droeg bij aan de ontwikkeling van de V-2 en Wasserfall-raketten en emigreerde na de oorlog naar de Verenigde Staten via Operatie Paperclip. Daar werkte hij bij North American Aviation aan rakettechnologie die de basis vormde voor latere Amerikaanse ruimtevaartprogramma’s. Naast zijn werk als ingenieur kwam hij in de naoorlogse jaren in de belangstelling vanwege zijn uitspraken over onverklaarde luchtverschijnselen en zijn betrokkenheid bij UFO-onderzoek.

Vroege leven en opleiding

Walther Johannes Riedel werd geboren in 1903 in Duitsland. Over zijn jeugd zijn weinig gegevens bekend, maar duidelijk is dat hij al vroeg belangstelling had voor techniek en natuurwetenschappen. In 1929 studeerde hij af aan de Technische Hochschule in Berlijn, de huidige Technische Universität Berlin. Zijn opleiding richtte zich op werktuigbouw en toegepaste natuurkunde, een discipline die hem in staat stelde om later een rol te spelen in de ontwikkeling van vloeibarebrandstofraketten. De technische kennis die hij tijdens zijn studie verwierf, werd de basis voor zijn werk bij de experimentele raketprogramma’s die in de jaren dertig in Duitsland werden opgezet.

Interbellum: de weg naar rakettechnologie

Na zijn afstuderen trad Riedel toe tot het groeiende netwerk van Duitse onderzoekers die zich bezighielden met raketexperimenten. Vanaf het midden van de jaren dertig kreeg hij een leidende positie bij de ontwikkeling van raketten. In 1936 werd hij directeur van de afdeling vloeibarebrandstofraketten in het onderzoekscentrum Peenemünde. Dit centrum werd opgericht door de Duitse strijdkrachten en stond onder leiding van Wernher von Braun. Riedel kreeg de taak om de technische ontwerpen te coördineren en experimenten te begeleiden. Zijn werk richtte zich in eerste instantie op het verbeteren van de aandrijving, maar al snel ook op toepassingen in militaire wapensystemen.

Hoofdontwerper van de V-2

In 1942 werd Riedel aangesteld als hoofdontwerper van de V-2-raket. Dit wapen was de eerste ballistische raket die door een land in oorlog werd ingezet. Het ontwerp en de uitvoering vereisten grote technische precisie en samenwerking met andere ingenieurs. Riedel speelde een rol in de optimalisatie van het brandstofsysteem en de stabiliteit tijdens de vlucht. De V-2 werd later gebruikt door het Duitse leger tegen onder meer Londen en Antwerpen. Hoewel het project in militair opzicht geen beslissende invloed had, markeerde het een doorbraak in de rakettechnologie en legde het de basis voor de naoorlogse ruimtevaart.

Deelname aan de Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef Riedel betrokken bij de verdere ontwikkeling van raketten. Naast de V-2 werkte hij mee aan de Wasserfall-raket, een luchtafweerraket die bedoeld was om geallieerde bommenwerpers te bestrijden. Dit project bereikte geen operationele fase voor het einde van de oorlog, maar leverde wel inzichten op die later van belang bleken voor de raketontwikkeling. Riedel bevond zich in een omgeving waar wetenschap en oorlogvoering direct met elkaar verbonden waren. Zijn werkzaamheden waren onderdeel van het bredere Duitse streven om technologische voorsprong te behalen. Met de nederlaag van Duitsland in 1945 kwam ook een einde aan zijn rol in Peenemünde.

Na de oorlog

Na de capitulatie van Duitsland werd Riedel korte tijd door de Amerikaanse bezettingsautoriteiten gearresteerd en vastgehouden. Net als vele andere Duitse raketwetenschappers werd hij via Operatie Paperclip naar de Verenigde Staten overgebracht. In 1946 arriveerde hij in Fort Bliss, Texas, waar hij samenwerkte met Amerikaanse ingenieurs. Tijdens deze periode gaf hij interviews waarin hij onder meer het Amerikaanse voedsel vergeleek met dat van Duitsland, wat destijds de aandacht van de pers trok. Zijn samenwerking met de Amerikaanse overheid werd mede ingegeven door de wens om Duitse kennis in te zetten in de Koude Oorlog.

Werk bij North American Aviation

In de late jaren veertig trad Riedel in dienst bij North American Aviation in Downey, Californië. Daar werkte hij mee aan de doorontwikkeling van rakettechnologie, waarbij zijn ervaring met de V-2 centraal stond. In de pers verscheen hij als een ingenieur die meedacht over toekomstige ruimtevaartmogelijkheden. In 1949 voorspelde hij dat ruimtevaartuigen binnen 25 jaar werkelijkheid zouden kunnen worden. Deze uitspraken sloten aan bij de groeiende belangstelling voor ruimtevaart in de Verenigde Staten, maar riepen ook discussie op over de rol van voormalige Duitse ingenieurs.

Betrokkenheid bij UFO-onderzoek

In de jaren vijftig werd Riedel bekend vanwege zijn interesse in onbekende vliegende objecten. In 1952 verklaarde hij in een artikel van Life Magazine dat sommige waarnemingen volgens hem niet door menselijke techniek verklaard konden worden. Hij stelde dat bepaalde manoeuvres alleen door een niet-aardse piloot konden worden uitgevoerd. Tegelijkertijd toonde hij zich kritisch: hij analyseerde foto’s van George Adamski’s vermeende vliegende schotel en concludeerde dat deze vervalsingen waren, waarbij onder meer lampen en huishoudelijke onderdelen waren gebruikt. Riedel sloot zich aan bij de Civilian Saucer Investigation in Los Angeles, maar kreeg ook tegenstand van collega’s. Uiteindelijk leidde zijn betrokkenheid tot gesprekken met de CIA.

Terugkeer naar Duitsland

In de jaren zestig keerde Riedel terug naar West-Duitsland. Hij vestigde zich in Hamburg, waar hij tot aan zijn overlijden in 1974 woonde. Over zijn activiteiten in deze periode is weinig bekend. Zijn nalatenschap bleef vooral verbonden met zijn werk aan de V-2, zijn rol in de vroege Amerikaanse raketprogramma’s en zijn publieke uitspraken over UFO’s.

Conclusie

Walther Johannes Riedel was een Duitse ingenieur die door zijn werk in Peenemünde en later in de Verenigde Staten een bijdrage leverde aan de ontwikkeling van rakettechnologie in de twintigste eeuw. Zijn loopbaan illustreert hoe wetenschappelijke kennis uit de Tweede Wereldoorlog direct werd overgenomen en verder ontwikkeld in de Koude Oorlog. Naast zijn technische werk kreeg hij bekendheid door zijn betrokkenheid bij discussies over ruimtevaart en UFO’s. Hoewel zijn naam minder bekend is dan die van andere ingenieurs uit zijn tijd, toont zijn levensloop de verwevenheid van wetenschap, politiek en maatschappij in een periode van grote technologische veranderingen.

Bronnen en meer informatie

  1. Brown, Brian (2019). Someone Is Out to Get Us: A Not So Brief History of Cold War Paranoia and Madness. Grand Central Publishing. ISBN 978-1-5387-0023-5.
  2. Neufeld, Michael (2017). Von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War. Knopf Doubleday Publishing Group. ISBN 978-0-525-43591-4.

  3. Jacobsen, Annie (2014). Operation Paperclip: The Secret Intelligence Program that Brought Nazi Scientists to America. Little, Brown. ISBN 978-0-316-22105-4.

  4. Brzezinski, Matthew (2007). Red Moon Rising: Sputnik and the Hidden Rivalries that Ignited the Space Age. Macmillan. ISBN 978-0-8050-8147-3.

  5. Ruppelt, Edward J. (1956). The Report on Unidentified Flying Objects. Doubleday. ISBN 9780598368362.

  6. Moseley, James W.; Pflock, Karl T. (2002). Shockingly Close to the Truth! Confessions of a Grave-Robbing Ufologist. Prometheus Books. ISBN 1-57392-991-3.

  7. Moseley, James W. (2010). Shockingly Close to the Truth!: Confessions of a Grave-Robbing Ufologist. Prometheus Books. ISBN 978-1-61592-541-4.

  8. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946