Home Schepen Slagschepen en Slagkruisers USS Colorado (BB-45) slagschip 1923–1947

USS Colorado (BB-45) slagschip 1923–1947

USS Colorado (BB-45) slagschip bij Tinian, 1944, zichtbaar met rompschade door vijandelijk kustgeschut tijdens WOII.
Slagschip USS Colorado (BB-45) gefotografeerd bij Tinian in 1944, met zichtbare schade aan de romp door kustgeschut.

USS Colorado (BB-45) was een slagschip van de United States Navy dat in dienst stond van 1923 tot 1947. Het schip was het eerste van de Colorado-klasse, die de laatste generatie “standard type” slagschepen vormde voor de Amerikaanse vloot. Tijdens de interbellumperiode werd Colorado ingezet voor trainingsreizen, vlootoperaties en internationale bezoeken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam zij deel aan verschillende operaties in de Stille Oceaan, waaronder Tarawa, de Marshalleilanden, Saipan, Guam, Tinian, Leyte en Okinawa. Colorado werd meermaals beschadigd, onder meer door kustbatterijen, kamikazes en eigen vuur, maar bleef operationeel tot de Japanse capitulatie. Het schip ontving zeven battle stars voor haar oorlogsdiensten.

Ontwerp en constructie

Het ontwerp van de Colorado-klasse werd in 1916 voltooid en sloot nauw aan bij de voorgaande Tennessee-klasse. Het belangrijkste verschil was de hoofdbewapening: Colorado werd uitgerust met acht 16-inch (406 mm) kanonnen, die destijds de zwaarste scheepsgeschutstukken van de Amerikaanse marine waren. Het schip was 190 meter lang, had een breedte van bijna 30 meter en een diepgang van 9,3 meter. De waterverplaatsing bedroeg circa 32.600 ton standaard en ruim 33.500 ton volbeladen.

De voortstuwing bestond uit vier General Electric turbo-elektrische aandrijvingen, gevoed door acht oliegestookte Babcock & Wilcox-ketels. Het vermogen van 28.900 shp leverde een snelheid van 21 knopen. Tijdens proeven haalde Colorado een lichte overschrijding met 21,09 knopen. Het bereik bedroeg 8.000 zeemijlen bij 10 knopen, maar kon in oorlogstijd worden vergroot tot ruim 21.000 zeemijlen. De bemanning telde 64 officieren en circa 1.200 matrozen.

Bewapening

Colorado beschikte bij indienststelling over acht 16-inch/45 kaliber Mark 1 kanonnen, geplaatst in vier dubbele torens. De secundaire bewapening bestond uit zestien 5-inch/51 kaliber kanonnen, opgesteld in kazematten langs de opbouw. Voor luchtafweer had zij acht 3-inch/50 kaliber kanonnen. Tijdens moderniseringen werden de luchtafweerkanonnen uitgebreid met 5-inch/25 kaliber kanonnen, en later met lichtere luchtafweerbewapening zoals 40 mm Bofors en 20 mm Oerlikon-kanonnen.

Daarnaast beschikte Colorado over twee onderwater geplaatste 21-inch (533 mm) torpedobuizen, een gebruikelijke maar in praktijk zelden toegepaste uitrusting voor slagschepen uit die periode.

Bepantsering

Het schip had een hoofdpantsergordel met een dikte van 203 tot 343 mm. Het dekpantser varieerde van 89 mm en bood bescherming tegen luchtaanvallen en schuin invallende granaten. De geschutstorens waren voorzien van 457 mm pantserplaten op de frontzijde en 330 mm op de barbettes. De commandotoren was beschermd met 406 mm staal.

Deze bepantsering weerspiegelde het “all-or-nothing” principe, waarbij vitale delen zwaar werden beschermd terwijl minder kritieke zones nauwelijks bepantsering kregen.

Sensoren en dataverwerking

Tijdens haar vroege dienstjaren beschikte Colorado over optische afstandsmeters en mechanische vuurleidingscomputers voor haar artillerie. Deze systemen bepaalden koers, afstand en elevatie van doelen, maar waren afhankelijk van visuele waarneming.

Vanaf 1942 kreeg het schip moderne radarsystemen, waaronder SC-, SK- en SRa-radar. Daarmee kon zij zowel lucht- als zeedoelen vroegtijdig detecteren. De radars werden gekoppeld aan verbeterde vuurleidingsinstallaties, wat de effectiviteit van artillerie en luchtafweer aanzienlijk vergrootte.

Belangrijk was de installatie van een Combat Information Center (CIC). Dit centrum fungeerde als een centrale post waar radar en observatiegegevens samenkwamen. In het CIC werden inkomende informatie geanalyseerd en tactische besluiten genomen over vuurleiding, manoeuvres en samenwerking met andere schepen. Dit gaf Colorado een hogere mate van slagkracht en maakte het schip geschikt voor gecoördineerde operaties in de vloot, ondanks haar oudere basisontwerp.

Het CIC stelde Colorado in staat om effectief te reageren op luchtaanvallen, waaronder kamikazes, en om bij te dragen aan amfibische landingen met nauwkeurige artilleriesteun. Hoewel zij in snelheid en ontwerp achterbleef bij de nieuwste slagschepen, compenseerde de aanwezigheid van een volwaardig CIC deze beperkingen deels door een betere verwerking van gevechtsinformatie.

Modificaties

Colorado onderging in de jaren 1928–1929 een eerste grote modernisering, waarbij de oorspronkelijke luchtafweer werd vervangen door 5-inch/25 kaliber kanonnen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden meerdere overhauls uitgevoerd om luchtafweer en radar te versterken. Het aantal 5-inch kanonnen werd teruggebracht om plaats te maken voor luchtafweerbatterijen.

Daarnaast werden tijdens reparaties na gevechtsschade verbeteringen doorgevoerd aan de interne indeling en vuurleiding. Ondanks deze aanpassingen bleef de basisconstructie uit de jaren twintig leidend, waardoor Colorado in vergelijking met moderne slagschepen beperkingen had.

Status schip tijdens de oorlog

Toen de Verenigde Staten in 1941 in de oorlog betrokken raakten, bevond Colorado zich in een refit en was daardoor niet aanwezig bij de aanval op Pearl Harbor. Hoewel zij werd gemoderniseerd met radar en luchtafweer, bleef haar ontwerp uit de jaren twintig bepalend.

In vergelijking met nieuwe schepen zoals de Iowa-klasse was Colorado trager, minder zwaar bewapend met secundaire luchtafweer en niet voorzien van een volledig CIC. Dit maakte haar operationeel minder modern, maar zij bleef bruikbaar als ondersteunend slagschip voor kustbombardementen en luchtafweer. Gedurende de oorlog bleef zij operationeel door regelmatige onderhoudsbeurten en moderniseringen.

Operationele geschiedenis

Interbellum

Colorado werd in 1923 in dienst genomen en maakte haar eerste reis naar Europa, met bezoeken aan Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië en Gibraltar. Na terugkeer voer zij naar de westkust van de Verenigde Staten en sloot zich aan bij de Battle Fleet. In de jaren twintig en dertig nam zij deel aan vlootoefeningen, ceremoniële bezoeken en internationale reizen, waaronder een tocht naar Australië en Nieuw-Zeeland in 1925. In 1933 verleende het schip hulp na de aardbeving van Long Beach. In 1937 diende zij als opleidingsschip voor NROTC-studenten en nam zij deel aan de zoektocht naar Amelia Earhart.

Begin van de oorlog

Colorado bevond zich in onderhoud toen Japan Pearl Harbor aanviel. In 1942 patrouilleerde zij nabij San Francisco om een mogelijke Japanse aanval af te slaan. Later werd zij ingezet rond Fiji en de Nieuwe Hebriden om verdere Japanse expansie tegen te houden. In november 1943 ondersteunde zij de invasie van Tarawa en vervolgens de Marshalleilanden in begin 1944.

Marianen en Tinian

In juni 1944 nam Colorado deel aan de bombardementen op Saipan, Guam en Tinian. Tijdens de beschieting van Tinian op 24 juli 1944 werd zij getroffen door 22 inslagen van Japanse kustbatterijen. Hierbij kwamen 43 bemanningsleden om en raakten 198 gewond. Desondanks bleef zij vuursteun verlenen tot augustus, waarna zij voor reparatie naar de westkust werd gestuurd.

Leyte en Luzon

Na herstel arriveerde Colorado in november 1944 bij Leyte, waar zij Amerikaanse troepen ondersteunde. Op 27 november werd zij getroffen door twee kamikazes, waarbij 19 doden en 72 gewonden vielen. Kort daarna nam zij deel aan de aanval op Mindoro. In januari 1945 ondersteunde zij de landingen in de Golf van Lingayen, waarbij zij per ongeluk geraakt werd door eigen artillerievuur. Dit incident veroorzaakte 69 slachtoffers.

Okinawa en Japan

In het voorjaar van 1945 was Colorado aanwezig bij Okinawa, waar zij luchtafweer leverde en kustbombardementen uitvoerde. Op 6 augustus voer zij naar Japan voor de bezettingsoperaties en arriveerde op 27 augustus bij Tokyo.

Na de oorlog

Na de Japanse capitulatie keerde Colorado terug naar de Verenigde Staten. Zij nam deel aan Operation Magic Carpet en vervoerde duizenden militairen terug naar huis. In 1947 werd het schip uit dienst gesteld en in reserve gelegd. In 1959 volgde de sloop. Diverse onderdelen, zoals kanonnen, teakdekken en de scheepsbel, zijn bewaard gebleven in musea en gedenklocaties.

Conclusie

USS Colorado (BB-45) vertegenwoordigde de overgang van de interbellum- naar de moderne oorlogsvloot. Het schip kreeg tijdens de oorlog radarsystemen en beschikte over een volwaardig Combat Information Center (CIC), wat haar gevechtswaarde vergrootte en de integratie met andere eenheden mogelijk maakte. Ondanks beperkingen in snelheid en ontwerp bleef Colorado hierdoor bruikbaar als artillerieplatform en luchtafweerondersteuning. Haar rol tijdens de amfibische operaties in de Stille Oceaan toont aan dat zij, mede dankzij haar CIC, tot het einde van de oorlog relevant bleef in de Amerikaanse vloot.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: United States Navy official image., Public domain, via Wikimedia Commons
  2. Breyer, Siegfried (1973). Battleships and Battle Cruisers 1905–1970. New York City: Doubleday and Company. ISBN 0-385-07247-3.
  3. Friedman, Norman (1985). U.S. Battleships: An Illustrated Design History. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-715-1.
  4. Friedman, Norman (1986). “United States of America”. In Gardiner, Robert & Gray, Randal (eds.). Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press. ISBN 978-0-85177-245-5.
  5. Goldstein, Donald M. & Dillon, Katherine V. (1997). Amelia: The Centennial Biography of an Aviation Pioneer. Washington, D.C.: Brassey’s Publishing. ISBN 1-57488-134-5.
  6. Martin, Robert J. (1997). USS West Virginia (BB-48). Nashville, Tennessee: Turner Publishing Company. ISBN 978-1-56311-341-3.
  7. Sturton, Ian (2008). Conway’s Battleships: The Definitive Visual Reference to the World’s All-Big-Gun Ships (Revised and Expanded ed.). London: Conway Maritime Books. ISBN 978-1-84486-068-5.
  8. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946