Home Schepen Torpedobootjagers USS Claxton Fletcher-klasse torpedobootjager

USS Claxton Fletcher-klasse torpedobootjager

USS Claxton (DD-571), Fletcher-klasse torpedobootjager van de Amerikaanse marine, actief in de Stille Oceaan tijdens WOII.
USS Claxton, een Fletcher-klasse torpedobootjager, actief in grote zeeslagen in de Stille Oceaan tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De USS Claxton (DD-571) was een Fletcher-klasse torpedobootjager van de Amerikaanse marine tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het schip werd op 1 april 1942 te water gelaten door de Consolidated Steel Corporation in Orange, Texas, en op 8 december 1942 in dienst gesteld onder bevel van Commander Herald F. Stout. De torpedobootjager behoorde tot de meest veelzijdige en effectieve categorieën binnen de Amerikaanse vloot. Gedurende de oorlog speelde de Claxton een belangrijke rol in diverse campagnes in de Stille Oceaan, waaronder operaties bij de Salomonseilanden, de Filipijnen en Okinawa.

Ontwerp en constructie

De Fletcher-klasse torpedobootjagers, waaronder de USS Claxton, waren ontworpen als grote vlootjagers die veelzijdig inzetbaar waren. Het ontwerp combineerde hoge snelheid, krachtige bewapening en een relatief groot bereik, waardoor de schepen zowel offensief als defensief effectief konden opereren.

De Claxton had een lengte van 114,7 meter, een breedte van 12,1 meter en een diepgang van 5,4 meter. De standaardwaterverplaatsing bedroeg ongeveer 2.050 ton, oplopend tot 2.500 ton volledig beladen. Het voortstuwingssysteem bestond uit vier Babcock & Wilcox ketels en twee General Electric turbines, aangedreven door twee schroeven. Dit leverde een vermogen van 60.000 pk, goed voor een topsnelheid van 35 knopen. Het bereik bedroeg circa 6.500 zeemijlen bij 15 knopen, waarmee de schepen geschikt waren voor lange oceaanoperaties.

De bemanning van een Fletcher-klasse destroyer bestond uit circa 329 officieren en manschappen. Het ontwerp werd gekenmerkt door een robuuste constructie, een hoge zeewaardigheid en de flexibiliteit om meerdere rollen te vervullen, waaronder escorte, luchtafweer, kustbombardementen en onderzeebootbestrijding.

Bewapening

De USS Claxton was uitgerust met vijf 5-inch/38 kaliber dubbel-doelkanonnen in enkele geschutstorens, die zowel tegen oppervlakteschepen als luchtdoelen konden worden ingezet. Daarnaast beschikte het schip over tien 21-inch torpedobuizen in twee vijfvoudige opstellingen, wat aanzienlijke slagkracht bood in torpedogevechten.

Voor luchtafweer waren diverse 40 mm Bofors en 20 mm Oerlikon-kanonnen aanwezig, die tijdens de oorlog in aantal en configuratie werden aangepast naarmate de dreiging door Japanse vliegtuigen toenam. Voor onderzeebootbestrijding waren dieptebomrekken en -werpers geïnstalleerd. Deze combinatie maakte de Claxton tot een veelzijdig platform dat in staat was zich te verdedigen tegen verschillende dreigingen.

Bepantsering

De Fletcher-klasse destroyers waren niet ontworpen met zware bepantsering. De bescherming beperkte zich tot lichte pantsering rond vitale onderdelen, zoals de commandotoren en machinekamers. De nadruk lag op snelheid en wendbaarheid als primaire verdedigingsmiddelen tegen vijandelijke aanvallen.

Sensoren en dataverwerking

De USS Claxton was uitgerust met radar- en sonarinstallaties die de gevechtskracht aanzienlijk vergrootten. Voor luchtdetectie beschikte het schip over de SC- of SK-luchtdoelradar, waarmee vijandelijke vliegtuigen op aanzienlijke afstand konden worden waargenomen. Voor oppervlaktesurveillance werd de SG-radar ingezet, een essentieel instrument voor nachtoperaties en detectie van vijandelijke schepen in slechte weersomstandigheden.

Daarnaast was de Claxton voorzien van sonarapparatuur, specifiek de QC-serie, die werd gebruikt voor onderzeebootbestrijding. Deze combinatie van radar en sonar stelde het schip in staat om luchtdreigingen, oppervlakteschepen en onderzeeboten tijdig te detecteren.

Een belangrijk element in de gevechtsvoering was het Combat Information Center (CIC). Dit centrale commandocentrum coördineerde de informatie van radars, sonars en verkenningsrapporten en stelde de commandant in staat om tactische beslissingen te nemen. Vanaf 1943 was de aanwezigheid van een CIC cruciaal, omdat het de mogelijkheid bood om vijandelijke aanvallen vroegtijdig te onderkennen en gecoördineerd te reageren. Voor de Claxton betekende dit dat zij niet alleen zelfstandig, maar ook in samenwerking met andere schepen effectiever kon optreden.

Het CIC fungeerde als zenuwcentrum van de torpedobootjager en gaf richting aan de luchtafweer, torpedoaanvallen en onderzeebootbestrijding. Hierdoor konden de Fletcher-klasse schepen, inclusief de Claxton, complexe operaties uitvoeren en slagkracht behouden in multidimensionale gevechtssituaties. De combinatie van moderne radar, sonar en een CIC maakte de Claxton tot een technisch geavanceerd schip dat beantwoordde aan de militaire normen van 1943.

Modificaties

Tijdens de oorlog onderging de Claxton verschillende aanpassingen. De luchtafweerbewapening werd versterkt, waarbij extra 40 mm Bofors-kanonnen werden toegevoegd ter vervanging van lichtere 20 mm Oerlikons. Ook werden de radar- en sonarinstallaties regelmatig geüpdatet om gelijke tred te houden met de technologische ontwikkelingen. Deze modificaties waren noodzakelijk om het schip bestand te maken tegen de toenemende luchtdreiging van kamikaze-aanvallen in de laatste fase van de oorlog.

Status schip tijdens de oorlog

De Claxton werd in de oorlog voortdurend onderhouden en aangepast aan de operationele eisen. Hoewel het schip zware schade opliep door vijandelijk vuur en een kamikaze-aanval, bleef het operationeel inzetbaar. De aanwezigheid van moderne sensoren, een CIC en verbeterde luchtafweer zorgden ervoor dat het schip tot het einde van de oorlog voldeed aan de militaire normen en niet verouderd raakte.

Operationele geschiedenis

Atlantische inzet

In maart 1943 patrouilleerde de Claxton in Casco Bay, Maine, in afwachting van een mogelijke uitbraak van het Duitse slagschip Tirpitz. Daarna escorteerde zij een konvooi naar Casablanca, alvorens in mei 1943 richting de Stille Oceaan te vertrekken.

Campagne in de Salomonseilanden

Na trainingen bij Nouméa en Espiritu Santo ondersteunde de Claxton de landingen bij Rendova. Vervolgens sloot zij zich aan bij Destroyer Squadron 23, dat later bekend werd als de “Little Beavers”. Het squadron voerde intensieve operaties uit tegen Japanse scheepvaart, leverde vuursteun bij landingen en voerde kustbombardementen uit.

Slag bij Empress Augusta Bay

In de nacht van 1 op 2 november 1943 nam Claxton deel aan de Slag bij Empress Augusta Bay. Samen met vier kruisers en zeven torpedobootjagers viel zij een Japanse strijdmacht aan die Amerikaanse transporten bij Bougainville bedreigde. Twee Japanse schepen werden tot zinken gebracht en vier andere beschadigd. Na de slag sleepte Claxton de beschadigde USS Foote naar Purvis Bay.

Slag bij Cape St. George

Op 25 november 1943 onderschepte Claxton samen met vier andere Amerikaanse torpedobootjagers vijf Japanse schepen die troepen evacueerden richting Rabaul. Drie schepen werden tot zinken gebracht en een vierde beschadigd, zonder Amerikaanse verliezen. Deze actie geldt als een van de meest succesvolle torpedobootjagerslagen uit de oorlog.

Schade bij Bougainville

Op 4 februari 1944 werd Claxton beschadigd tijdens een bombardement op Sarime Plantation. Twee projectielen troffen het achterschip en verwondden vijftien bemanningsleden. Desondanks voltooide zij haar missie en voer daarna naar de westkust van de Verenigde Staten voor reparaties.

Invasies van de Palau-eilanden en de Filipijnen

In augustus 1944 keerde Claxton terug in actie en ondersteunde zij de invasie van de Palau-eilanden. Vervolgens nam zij deel aan de voorbereidingen en landingen bij Leyte in oktober 1944, waarbij zij onder meer vuursteun leverde en onderwaterdemolition teams dekte. Tijdens de Slag in de Surigao Strait fungeerde zij als schermingsschip voor de Amerikaanse slagschepen.

Kamikaze-aanval bij Leyte

Op 1 november 1944 werd Claxton getroffen door een kamikaze die naast het schip explodeerde. Vijf bemanningsleden kwamen om, drieëntwintig raakten gewond. Ondanks de schade wist de bemanning het schip drijvende te houden en redde het 187 overlevenden van de USS Abner Read.

Laatste oorlogsoperaties

Na reparaties nam Claxton deel aan de landingen in de Lingayen Golf in januari 1945 en aan operaties op Luzon, Mindanao en de Visayas. In mei 1945 werd zij ingezet bij Okinawa als radar picket ship en fighter-director. Op 6 juni 1945 wist zij een aanval van twaalf kamikazes af te slaan.

Einde van de oorlog

Na de Japanse capitulatie voer Claxton naar Washington D.C., waar zij op 17 oktober 1945 arriveerde voor de officiële uitreiking van de Presidential Unit Citation.

Na de oorlog

Na een onderhoudsperiode in New York werd de Claxton op 18 april 1946 buiten dienst gesteld en in reserve geplaatst. Op 15 december 1959 werd zij overgedragen aan de Bondsrepubliek Duitsland, waar zij dienstdeed als Zerstörer 4 (D 178). In februari 1981 werd het schip overgedragen aan Griekenland, waar het als onderdelenbron werd gebruikt en later ontmanteld.

Conclusie

De USS Claxton (DD-571) was een technisch modern schip dat dankzij radar, sonar en de aanwezigheid van een Combat Information Center voldeed aan de militaire normen van de jaren veertig. De Fletcher-klasse combineerde snelheid, slagkracht en flexibiliteit, waardoor schepen zoals de Claxton een belangrijke rol speelden in de Amerikaanse zege in de Stille Oceaan. Ondanks zware schade wist het schip de oorlog te doorstaan en bleef het tot 1945 operationeel relevant.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: Naval History & Heritage Command , Public domain, via Wikimedia Commons
  2. Smith, Peter C. (2014). Kamikaze: To Die for the Emperor. Barnsley: Pen & Sword Books Ltd. ISBN 9781781593134.

  3. Friedman, Norman (2004). U.S. Destroyers: An Illustrated Design History. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 9781557504425.

  4. Morison, Samuel Eliot (2001). History of United States Naval Operations in World War II, Volume 6: Breaking the Bismarcks Barrier 22 July 1942 – 1 May 1944. Champaign: University of Illinois Press. ISBN 9780252070366.

  5. Morison, Samuel Eliot (2002). History of United States Naval Operations in World War II, Volume 12: Leyte, June 1944 – January 1945. Champaign: University of Illinois Press. ISBN 9780252071110.

  6. Hone, Thomas C. (2011). The Battle of Cape St. George. Naval War College Review, Vol. 64, No. 3. ISSN 0028-1484.

  7. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946