Home Schepen Vliegdekschepen USS Cabot (CVL-28) – Licht vliegdekschip 1943–1947

USS Cabot (CVL-28) – Licht vliegdekschip 1943–1947

USS Cabot (CVL-28) op zee, 26 juli 1945, met vliegtuigen van Carrier Air Group 32 op het vliegdek tijdens WOII.
De USS Cabot (CVL-28) met vliegtuigen van Carrier Air Group 32 op het dek tijdens een missie in juli 1945.

De USS Cabot (CVL-28) was een licht vliegdekschip van de Independence-klasse dat tijdens de Tweede Wereldoorlog dienstdeed in de Amerikaanse marine. Het schip werd gebouwd op de romp van een Cleveland-klasse lichte kruiser en aangepast om de capaciteit aan vliegdekschepen in korte tijd te vergroten. Cabot trad in 1943 in dienst en werd ingezet in de Stille Oceaan. Het schip nam deel aan luchtoperaties tijdens de campagnes in de Marshalleilanden, Marianen, de Filipijnen en Okinawa. Na de oorlog werd het tijdelijk buiten dienst gesteld, later hergebruikt als opleidingsschip en in 1967 overgedragen aan de Spaanse marine, waar het als Dédalo actief was tot 1989. Na de uitdienststelling werd het schip uiteindelijk in 2002 gesloopt.

Ontwerp en constructie

De Cabot werd oorspronkelijk besteld als de lichte kruiser Wilmington (CL-79). Tijdens de bouw werd besloten het ontwerp te wijzigen en de romp als basis te gebruiken voor een licht vliegdekschip. Op 2 juni 1942 kreeg het schip de aanduiding CV-28 en op 23 juni 1942 werd de naam gewijzigd naar Cabot.

  • Werf: New York Shipbuilding Corporation, Camden, New Jersey

  • Kiellegging: 16 maart 1942

  • Te water gelaten: 4 april 1943

  • Indienststelling: 24 juli 1943

Technische gegevens

  • Type: Independence-klasse licht vliegdekschip

  • Waterverplaatsing: 11.000 ton (standaard), 15.100 ton (volgeladen)

  • Lengte: 189,7 meter

  • Breedte: 33,27 meter (over het vliegdek)

  • Diepgang: 7,9 meter

  • Voortstuwing: vier turbines, vier schroeven, 100.000 pk

  • Snelheid: 31,5 knopen

  • Bereik: 13.000 zeemijlen bij 15 knopen

  • Bemanning: circa 1.460 officieren en manschappen

Bewapening

De bewapening van de Cabot bestond uit luchtafweerkanonnen.

  • 26 × 40 mm Bofors-luchtafweerkanonnen (in quadruple, dubbele en enkele opstellingen)

  • 20 mm Oerlikon-luchtafweerkanonnen voor verdediging tegen laagvliegende vliegtuigen

De Mk 51-directors zorgden voor vuurleiding van de 40 mm-kanonnen. Deze combineerden optische viziering met radargegevens.

Bepantsering

De Independence-klasse beschikte slechts over lichte bepantsering, omdat het schip was gebaseerd op een lichte kruiserromp en vooral snelheid en luchtcapaciteit voorop stonden.

  • Bescherming aanwezig rond munitieopslag

  • Bescherming van brandstoftanks

  • Lichte bepantsering bij commandotoren en vitale delen van de romp

Vliegtuigen aan boord

De samenstelling van de luchtgroepen varieerde tijdens de oorlog. Een typische samenstelling in oktober 1944 was:

  • 24 F6F Hellcat-jagers

  • 9 TBM Avenger-torpedobommenwerpers

  • 1 J2F Duck utility-amfibievliegtuig (soms aan boord)

De luchtgroepen voerden onder meer luchtoverwicht, grondaanvallen, anti-scheepsacties, verkenning en escortetaken uit.

Sensoren en dataverwerking

De Cabot was uitgerust met verschillende radars, communicatiemiddelen en vuurleidingssystemen die haar gevechtskracht bepaalden.

  • SC-radar: dit systeem was bestemd voor luchtwaarneming op middellange afstand. Het leverde koers- en afstandsinformatie over inkomende vijandelijke formaties en gaf deze door aan de gevechtsleiding en fighter direction.

  • SG-radar: werd ingezet voor oppervlaktewaarneming, detectie van schepen bij nacht of slecht zicht. Dit systeem bood betere resolutie en vergrootte de mogelijkheden om vijandelijke schepen vroegtijdig te ontdekken.

  • YE/ZB-radiobakens: deze bakens ondersteunden vliegtuignavigatie. Ze hielpen piloten bij het terugvinden van hun vliegdekschip, wat van groot belang was bij operaties in slecht zicht en tijdens nachtvluchten.

Voor de luchtafweer beschikte de Cabot over Mk 51-directors. Deze systemen combineerden optische viziering met gegevens van de radars om snel bewegende doelen effectief te bestrijden. De 20 mm-kanonnen bleven optisch gericht en waren minder effectief tegen snelle kamikazedoelen.

Combat Information Center (CIC)

Een belangrijk kenmerk van de Cabot was de aanwezigheid van een Combat Information Center. Dit centrum functioneerde als het coördinatiepunt van alle sensor- en rapportage-informatie.

Het CIC werkte in cycli:

  • Detectie van vijandelijke vliegtuigen of schepen via SC- en SG-radar

  • Plotting van gegevens door radarplotters op kaarten en borden

  • Besluitvorming door de Fighter Director Officer (FDO)

  • Distributie van orders via communicatienetten naar jagersecties, luchtafweerbatterijen en de brug

Het CIC maakte gebruik van Identification Friend or Foe (IFF) om onderscheid te maken tussen eigen en vijandelijke vliegtuigen. Het coördineerde de inzet van Combat Air Patrols en gaf vectoren voor onderschepping. Ook werden luchtaanvallen gecoördineerd en landingsprocedures begeleid.

Door deze organisatie kon de Cabot effectief opereren binnen de Fast Carrier Task Force. Het CIC was vanaf 1943 een standaardonderdeel van moderne Amerikaanse carriers en maakte het mogelijk om gecoördineerd en snel te reageren op luchtaanvallen, waaronder kamikaze-aanvallen in de laatste oorlogsmaanden.

De integratie van radarsystemen, Mk 51-directors en het CIC zorgde ervoor dat de Cabot voldeed aan de technische eisen van de Amerikaanse marine in 1943-1945.

Modificaties

Tijdens de oorlog en de onderhoudsperioden werden verschillende modificaties uitgevoerd:

  • Installatie van verbeterde radarapparatuur na 1944

  • Uitbreiding van luchtafweeropstellingen met extra 40 mm-kanonnen

  • Kleine aanpassingen in de vliegdekuitrusting voor efficiëntere luchtoperaties

Status schip tijdens de oorlog

De Cabot werd gedurende de oorlog regelmatig onderhouden. Het schip was modern uitgerust met radarsystemen en CIC en bleef operationeel actueel. Bij grote onderhoudsbeurten, zoals in juni 1945 in San Francisco, werden installaties gemoderniseerd en radars geüpdatet.

Operationele geschiedenis

Eerste inzetfase 1943–1944

Na de indienststelling vertrok Cabot in november 1943 naar Pearl Harbor en werd toegewezen aan Task Force 58. In februari 1944 voerde het schip aanvallen uit op de Marshalleilanden, waaronder Roi, Namur en Truk.

In maart 1944 ondersteunde het luchtaanvallen op de Palau-eilanden, Yap, Ulithi en Woleai. In april leverde Cabot luchtdekking tijdens de operatie bij Hollandia (het huidige Jayapura). Eind april werden aanvallen uitgevoerd op Truk, Satawan en Ponape.

In juni 1944 nam Cabot deel aan de luchtaanvallen ter voorbereiding van de invasie van de Marianen. Op 19 en 20 juni nam het deel aan de Slag in de Filipijnenzee, waarbij de Japanse luchtmacht zware verliezen leed.

Filipijnse campagne en Leyte 1944

In september 1944 voerde Cabot aanvallen uit op de Palau-eilanden en later op de Filipijnen, waaronder Mindanao en Luzon. Tijdens de Slag in de Golf van Leyte in oktober 1944 ondersteunde het schip luchtaanvallen op Japanse vlooteenheden.

Op 25 november 1944 werd Cabot getroffen door een kamikaze. Het vliegtuig stortte neer op het vliegdek en veroorzaakte grote schade. Er vielen 62 doden en gewonden. Ondanks de schade kon het schip door effectieve schadebeheersing zijn positie behouden tot reparaties werden uitgevoerd.

Laatste oorlogsjaar 1945

In begin 1945 nam Cabot deel aan luchtaanvallen op Luzon, Formosa, Indo-China en Hongkong. Tijdens de invasie van Iwo Jima in februari 1945 voerde het luchtaanvallen uit op Japanse stellingen.

In maart en april 1945 ondersteunde Cabot de invasie van Okinawa. Het schip werd ingezet voor langdurige luchtoperaties waarbij luchtaanvallen op Kyushu en andere Japanse bases werden uitgevoerd.

Na intensieve inzet keerde Cabot terug naar de Verenigde Staten voor onderhoud in San Francisco. Na de voltooiing van deze werkzaamheden voerde het schip trainingsvluchten uit tot aan de capitulatie van Japan.

Bezettingsperiode

In augustus 1945 nam Cabot deel aan operaties ter ondersteuning van de bezettingstroepen in de Gele Zee. In november 1945 keerde het schip terug naar San Diego en werd in februari 1947 uit dienst gesteld en in de reserve geplaatst.

Na de oorlog

In 1948 werd Cabot opnieuw in dienst gesteld als opleidingsschip voor marinevliegers. Het werd ingezet vanuit Pensacola en later Quonset Point. In 1955 werd het opnieuw buiten dienst gesteld.

In 1967 werd het schip overgedragen aan Spanje en kreeg het de naam Dédalo. Het diende daar tot 1989, uitgerust met AV-8S Matador vliegtuigen. Na de uitdienststelling werd geprobeerd het schip als museumschip te behouden. Deze pogingen mislukten en het schip werd in 2002 gesloopt.

Conclusie

De USS Cabot was een licht vliegdekschip dat ondanks zijn beperkte bepantsering en kleinere omvang een belangrijke rol speelde in de luchtoorlogvoering in de Stille Oceaan. Dankzij de aanwezigheid van moderne radarsystemen, Mk 51-vuurleiding en een Combat Information Center voldeed het schip aan de eisen van de Amerikaanse marine in 1943-1945. Het nam deel aan grote operaties, overleefde kamikaze-aanvallen en bleef na de oorlog nog decennia actief in opleidings- en buitenlandse dienst.

Bronnen en meer informatie

  1. Afbeelding: Naval History & Heritage Command , Public domain, via Wikimedia Commons
  2. Gardiner, Robert (1983). Conway’s All the World’s Fighting Ships 1947–1982, Part One: The Western Powers. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-918-9.

  3. Spennemann, Dirk H.R. (2005). The naval heritage of the US space programme: A case of losses. Journal for Maritime Research, 7:1, p. 180. DOI: 10.1080/21533369.2005.9668350.

  4. Thorne, Phil (2022). Battle of the Sibuyan Sea. Warship International. LIX (1): 34–65. ISSN 0043-0374.

  5. Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946