Een artillerie barrage is een tactiek die wordt gebruikt in militaire operaties waarbij massale en aanhoudende artilleriebeschietingen plaatsvinden langs een vooraf bepaalde linie. Deze beschietingen zijn bedoeld om vijandelijke troepen te onderdrukken, hun bewegingen te belemmeren en ze fysiek te vernietigen. Het doel van een barrage is niet alleen het direct aanvallen van vijandelijke stellingen, maar ook het creëren van een veilige doorgang voor oprukkende eigen troepen.
Wat is een artilleriebarrage?
Een artillerie barrage bestaat uit meerdere artilleriestukken die tegelijk of achtereenvolgens vuren op een serie doelwitten langs een linie. Dit vuur kan in verschillende patronen worden georganiseerd, zoals kruipende, rollende of blokbarrages, waarbij het artillerievuur geleidelijk verschuift naarmate de infanterie oprukt. Typisch worden verschillende soorten munitie gebruikt, waaronder hoogexplosieve granaten, shrapnel, rookgranaten en tijdens de Eerste Wereldoorlog zelfs chemische wapens zoals gifgas.
Barrages worden vaak verward met geconcentreerd vuur, maar verschillen in hun doel. Bij een geconcentreerde aanval ligt de focus op een specifiek doelwit, zoals een versterkte vijandelijke positie, terwijl een barrage een bredere linie bestrijkt en meerdere doelen tegelijkertijd aanvalt. Dit maakt een barrage ideaal voor situaties waarin vijandelijke bewegingen moeten worden onderdrukt of hele secties van het slagveld ontoegankelijk moeten worden gemaakt.
Soorten barrages
Defensieve en offensieve barrages
artillerie barrages kunnen zowel defensief als offensief worden ingezet. Defensieve barrages, zoals een “staande barrage,” worden vaak gebruikt om vijandelijke troepen tegen te houden en hun manoeuvres te verstoren. In offensieve situaties wordt een “kruipende barrage” gebruikt waarbij het artillerievuur geleidelijk naar voren verschuift, zodat de infanterie kan oprukken zonder blootgesteld te worden aan vijandelijk vuur. Een succesvolle kruipende barrage vereist nauwkeurige timing en coördinatie tussen artillerie en infanterie om ervoor te zorgen dat de beschietingen altijd net voor de oprukkende troepen blijven.
Kruipende en rollende barrages
De kruipende barrage werd vooral bekend tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hierbij vuren de artilleriestukken in fasen op doelwitten die zich 50 tot 100 meter verderop bevinden. De artilleriebeschietingen verschuiven vervolgens naar voren naarmate de infanterie oprukt. Dit type barrage was effectief in loopgravenoorlogsvoering omdat het de vijand weinig tijd gaf om zich opnieuw te positioneren of te verdedigen.
Een andere veelgebruikte tactiek was de rollende barrage, waarbij het artillerievuur als een golf over het slagveld rolt. Deze vorm van beschieting was vooral nuttig voor grotere offensieve operaties waarbij grote delen van de vijandelijke linies tegelijk moesten worden aangevallen.
Blok- en doosbarrages
Bij een blokbarrage worden meerdere linies van artillerievuur tegelijk beschoten, terwijl een doosbarrage bedoeld is om een bepaald gebied af te sluiten door het van alle kanten te beschieten. Dit werd vaak gebruikt om vijandelijke versterkingen af te snijden en om te voorkomen dat troepen zich uit belegerde posities konden terugtrekken. In loopgravenoorlogsvoering, zoals tijdens de Eerste Wereldoorlog, was de doosbarrage een veelgebruikte tactiek om vijandelijke troepen in specifieke secties van het slagveld te isoleren en te vernietigen.
Ontwikkeling van de barrage in moderne oorlogsvoering
Oorsprong tijdens de Boerenoorlog
De moderne toepassing van de barrage begon tijdens de Tweede Boerenoorlog (1899-1902), waar de Britse generaal Redvers Buller de bewegende barrage ontwikkelde als reactie op de verdedigende tactieken van de Boeren. Voor deze tijd werd artillerie vooral gebruikt voor direct vuur op zichtbare doelen. Tijdens de Boerenoorlog werd indirect vuur geïntroduceerd, waarbij de artillerie op niet-zichtbare vijandelijke stellingen vuurde op basis van waarnemingen van verkenners.
De Britse ervaringen tijdens deze oorlog vormden de basis voor de geavanceerde tactieken die later in de Eerste Wereldoorlog werden toegepast, met name het gebruik van een kruipende barrage om infanterieaanvallen te ondersteunen.
Het gebruik van barrages in de Eerste Wereldoorlog
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden barrages grootschalig ingezet, vooral naarmate de loopgravenoorlogsvoering zich ontwikkelde. De Britten ontdekten dat het onderdrukken van vijandelijke stellingen door middel van artillerievuur cruciaal was om door de verdedigingslinies te breken. In de Slag om Neuve Chapelle (1915) werd een van de eerste grote artillerie barrages gebruikt, waarbij het doel was om de vijandelijke verdedigingswerken te vernietigen en de infanterie de mogelijkheid te geven door te breken.
De kruipende barrage werd al snel een standaardtactiek in de Britse en Franse legers. Tijdens de Slag aan de Somme (1916) volgden de infanterietroepen het artillerievuur nauwgezet op, waarbij ze direct na de beschietingen de vijandelijke loopgraven bestormden. Deze tactiek bleek effectiever dan langdurige voorbereidingsbombardementen, die de vijand vaak genoeg tijd gaven om zich te hergroeperen en te verdedigen.
Nadelen en aanpassingen
Een groot nadeel van de barrage was dat het nauwgezette planning en coördinatie vereiste. Als de infanterie te snel oprukte, riskeerden ze door hun eigen artillerie geraakt te worden. Aan de andere kant, als de beschietingen te langzaam gingen, kregen de vijandelijke troepen de kans om zich te herpositioneren en hun verdediging te herstellen.
Later in de oorlog werd de “quick barrage” geïntroduceerd, waarbij artillerie-eenheden snel en flexibel konden vuren zonder uitgebreide planning. Dit gaf troepen meer bewegingsvrijheid en stelde hen in staat om sneller te reageren op veranderingen op het slagveld.
Barrages tijdens de Tweede Wereldoorlog
Het gebruik van barrages tijdens de Slag om El Alamein
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleven barrages een belangrijk onderdeel van offensieve operaties. Een bekend voorbeeld hiervan is de Slag om El Alamein (1942) in Noord-Afrika, waar Britse troepen onder leiding van generaal Bernard Montgomery een massale artilleriebarrage uitvoerden om het Duitse Afrikakorps te verslaan. Tijdens “Operatie Supercharge” werd een kruipende barrage ingezet om de Britse troepen in staat te stellen veilig op te rukken over een smal front, terwijl vijandelijke stellingen onder vuur bleven.
Barrages tijdens de invasie van Normandië
Een ander belangrijk voorbeeld is de invasie van Normandië op D-Day (6 juni 1944). Hoewel de landing zelf werd ondersteund door bombardementen vanuit oorlogsschepen en vliegtuigen, speelden artillerie barrages een cruciale rol bij de opmars van geallieerde troepen landinwaarts. Tijdens Operatie Epsom, een poging van de Britten om de Duitse verdediging bij Caen te doorbreken, werd een massale kruipende barrage ingezet door de 15e Schotse Divisie.
Barrages aan het Oostfront
De Sovjet-Unie gebruikte tijdens de Tweede Wereldoorlog massale artillerie barrages om hun opmars aan het Oostfront te ondersteunen. Tijdens de Slag om Stalingrad (1942-1943) en later bij de Slag om de Seelower Hoogten (1945), werden duizenden artilleriestukken ingezet om Duitse verdedigingen te breken. Deze tactieken speelden een cruciale rol in de uiteindelijke overwinning van de Sovjet-troepen op nazi-Duitsland.
Hedendaagse artillerietactieken en de afname van barrages
Aanpassing van artillerietactieken
Na de Tweede Wereldoorlog namen artillerie barrages in omvang en frequentie af, vooral door de opkomst van precisiewapens en de veranderende aard van conflicten. In moderne oorlogen, zoals de Koreaanse Oorlog en de Vietnamoorlog, werden artilleriebeschietingen aangepast aan de specifieke omstandigheden van het slagveld. Kortdurende, intensieve beschietingen werden vaker gebruikt in plaats van grootschalige, langdurige barrages.
Gebruik van artillerie in moderne conflicten
In moderne conflicten, zoals in Irak en Afghanistan, ligt de nadruk op precisie en het minimaliseren van nevenschade. Toch blijft artillerie een belangrijk onderdeel van de militaire tactiek, vooral in situaties waar vijandelijke troepen moeten worden onderdrukt. In sommige gevallen worden nog steeds kortdurende barrages gebruikt om vijandelijke stellingen te bestoken en troepen in staat te stellen op te rukken.
Conclusie
artillerie barrages hebben een cruciale rol gespeeld in de moderne oorlogsvoering, van de Boerenoorlog tot de Tweede Wereldoorlog en daarna. Hoewel de tactiek in de loop der jaren is geëvolueerd en verfijnd, blijft de basisfunctie van artilleriebeschietingen – het onderdrukken van vijandelijke troepen en het ondersteunen van de eigen opmars – relevant in hedendaagse conflicten. De ontwikkeling van precisiewapens heeft de klassieke barrage weliswaar minder prominent gemaakt, maar artillerie blijft een essentieel onderdeel van de militaire strategie.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: Unknown authorUnknown author, not menioned anywhere, Public domain, via Wikimedia Commons
- British Artillery Barrage in World War I: De introductie en ontwikkeling van de kruipende barrage tijdens de Eerste Wereldoorlog, vooral bij de Slag aan de Somme en de Slag bij Passendale, worden uitgebreid beschreven in “The Western Front Companion” door Mark Adkin en “The Somme” door Peter Hart.
- Slag om El Alamein: Het gebruik van artilleriebarrages door Britse troepen tijdens de Slag om El Alamein, inclusief Operatie Supercharge, is gedetailleerd beschreven in “El Alamein: The Battle that Turned the Tide of the Second World War” door Julian Thompson.
- Sovjet Artillerie tijdens de Slag om Stalingrad:De Sovjet-strategieën met massale artilleriebeschietingen, zoals gebruikt tijdens de Slag om Stalingrad en de Slag om de Seelower Hoogten, worden uitgebreid behandeld in “Stalingrad” door Antony Beevor en “The Battle of Berlin” door Cornelius Ryan.
- Gebruik van Artilleriebarrages in moderne oorlogen: De aanpassing van artilleriebeschietingen in latere conflicten zoals de Koreaanse Oorlog en de Vietnamoorlog wordt besproken in “The Korean War: A History” door Bruce Cumings en “Vietnam: An Epic Tragedy, 1945-1975” door Max Hastings.
- Bronnen Mei1940
