USS Intrepid (CV/CVA/CVS-11) was een vliegdekschip van de Essex-klasse dat in dienst kwam bij de Amerikaanse marine tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het schip speelde een centrale rol in de oorlog in de Stille Oceaan en diende later tijdens de Koude Oorlog en de Vietnamoorlog. Door haar veelzijdige inzet werd zij een symbool van de evolutie van maritieme luchtmacht, van conventionele zeeslagen tot moderne luchtoperaties.
Ontwerp en constructie
Het ontwerp van de Essex-klasse werd in 1941 ontwikkeld als antwoord op de behoefte aan grotere en efficiëntere vliegdekschepen. De kiel van Intrepid werd gelegd op 1 december 1941 bij Newport News Shipbuilding & Dry Dock Company in Virginia. Het schip werd te water gelaten op 26 april 1943 en op 16 augustus 1943 in dienst gesteld onder bevel van kapitein ter zee Thomas L. Sprague.
Intrepid had een waterverplaatsing van ongeveer 27.100 ton (standaard) en 36.380 ton volgeladen. De lengte bedroeg 265 meter, de breedte 28 meter en de diepgang circa 8,7 meter. De voortstuwing bestond uit acht ketels en vier turbines, die gezamenlijk 150.000 pk leverden voor een maximumsnelheid van 33 knopen. Het schip kon meer dan 3.400 bemanningsleden herbergen, inclusief het luchtpersoneel.
De Essex-klasse was modulair ontworpen, zodat schepen tijdens de bouw konden worden aangepast aan nieuwe technologische eisen, waaronder verbeterde luchtafweer en radarinstallaties.
Bewapening
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bestond de bewapening van Intrepid uit twaalf 127 mm/38 kanonnen, 32 Bofors 40 mm-luchtafweerkanonnen en 46 Oerlikon 20 mm-kanonnen. Deze combinatie bood een effectieve bescherming tegen vijandelijke vliegtuigen, hoewel de kamikaze-aanvallen in 1944–1945 de beperkingen van conventionele luchtafweer blootlegden.
Na de oorlog werden diverse moderniseringen uitgevoerd waarbij de luchtafweer werd gereduceerd en vervangen door geleide raketten, en waarbij de nadruk kwam te liggen op luchtoperaties met straalvliegtuigen.
Bepantsering
De Essex-klasse beschikte over een pantsergordel van 100 mm rond de vitale delen en een pantserdekkensysteem van 65 mm over de machinekamers en munitieopslag. De commandotoren had extra bepantsering van 100 mm. Deze bescherming bood een redelijke weerstand tegen bominslagen, maar bleef kwetsbaar voor torpedo’s, zoals bleek toen Intrepid in februari 1944 door een Japanse torpedo werd getroffen.
Vliegtuigen aan boord
Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde Intrepid verschillende typen vliegtuigen:
Grumman F6F Hellcat (jachtvliegtuig)
Curtiss SB2C Helldiver (duikbommenwerper)
Grumman TBF Avenger (torpedobommenwerper)
Deze toestellen vormden de standaarduitrusting van de Amerikaanse vlootvliegdekschepen in de latere oorlogsjaren en speelden een belangrijke rol in operaties zoals de Slag in de Filipijnenzee en de Slag in de Golf van Leyte.
Sensoren en dataverwerking
Vanaf 1943 beschikte Intrepid over een geavanceerd sensorsysteem dat bestond uit luchtzoekradars (SK en SG) en vuurleidingsradars voor haar luchtafweerkanonnen. De aanwezigheid van een Combat Information Center (CIC) was essentieel voor het succes van de Amerikaanse carrieroperaties in de Stille Oceaan.
Het CIC fungeerde als het zenuwcentrum van het schip. Alle radargegevens werden hier samengebracht en geanalyseerd door gespecialiseerde operatoren. De zogenaamde Fighter Directors volgden vijandelijke formaties op PPI-schermen en leidden eigen jagers via radio naar de dreiging. Deze werkwijze was een nieuw type luchtgevechtsleiding, dat in de loop van de oorlog werd verfijnd en geïntegreerd in de gehele Task Force 58 (Fast Carrier Task Force).
Het Combat Direction Center (CDC), de benaming op Amerikaanse carriers, was verantwoordelijk voor:
detectie van inkomende vliegtuigen via luchtzoekradar;
coördinatie van de Combat Air Patrols (CAP);
begeleiding van aanvalsvluchten en terugkerende toestellen;
het in stand houden van een actueel luchtbeeld boven de vloot.
De betrouwbaarheid van dit systeem was cruciaal tijdens operaties zoals de Slag in de Filipijnenzee, waar honderden vijandelijke vliegtuigen gelijktijdig werden onderschept. Deze technologie maakte de Essex-klasse carriers tot de meest geavanceerde slagschepen van hun tijd en markeerde de overgang naar gecentraliseerde gevechtsleiding.
Na de oorlog werd het sensorsysteem gemoderniseerd. Tijdens haar tweede loopbaan als anti-onderzeebootoorlog-carrier (CVS-11) kreeg Intrepid sonarinstallaties, moderne luchtzoekradars en verbeterde dataverwerking via tactische consoles die compatibel waren met NAVPAC-systemen. Hiermee kon zij tijdens de Koude Oorlog efficiënt opereren tegen onderzeese dreigingen.
Modificaties
Na haar eerste buiten dienststelling in 1947 werd Intrepid tussen 1952 en 1954 grondig gemoderniseerd onder het SCB-27C-programma, waarbij het vliegdek werd versterkt voor straalvliegtuigen en stoomkatapulten werden toegevoegd.
In 1956 volgde de SCB-125-modernisering met een gesloten boeg, hoekdek en verbeterde radarinstallaties. Deze aanpassingen maakten Intrepid geschikt voor moderne luchtoperaties. In 1961 werd zij opnieuw aangepast en hergeclassificeerd tot anti-submarine warfare carrier (CVS-11), voorzien van gespecialiseerde helikopters en onderzeebestrijdingsvliegtuigen.
Status schip tijdens de oorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Intrepid technologisch up-to-date en behoorde zij tot de modernste carriers van haar generatie. Door de aanwezigheid van radar, een volledig functionerend CIC en een hoge luchtcapaciteit bleef het schip tot het einde van de oorlog operationeel relevant. Periodieke schade, veroorzaakt door torpedo’s en kamikaze-aanvallen, leidde tot tijdelijke reparaties, maar het schip keerde steeds snel terug in actie.
Operationele geschiedenis
Central Pacific-operaties (1944)
Intrepid maakte deel uit van Task Force 58 en nam deel aan de verovering van de Marshalleilanden en de aanval op Truk Lagoon in februari 1944. Tijdens deze operatie werd zij door een Japanse torpedo getroffen, waardoor het roer vast kwam te zitten. Ondanks ernstige schade wist de bemanning het schip veilig naar Pearl Harbor terug te brengen. Na reparatie hervatte Intrepid in juni 1944 de operaties tegen Japanse bases in de westelijke Stille Oceaan.
De Filipijnen en de Slag in de Golf van Leyte (1944)
In het najaar van 1944 ondersteunde Intrepid de geallieerde landingen op Leyte. Haar vliegtuigen namen deel aan de vernietiging van het Japanse slagschip Musashi in de Slag in de Sibuyanzee. Tijdens deze gevechten voerde de carrier meerdere golven van bommenwerpers en torpedovliegtuigen aan, gecoördineerd vanuit het CDC.
Op 25 oktober 1944 droegen haar luchtgroepen bij aan de vernietiging van vier Japanse vliegdekschepen in de Slag bij Kaap Engaño. Twee maanden later werd Intrepid door twee kamikazes getroffen, waarbij 69 bemanningsleden omkwamen. Desondanks bleef het schip operationeel tot het einde van het jaar en voer het vervolgens naar San Francisco voor herstel.
Okinawa en Japan (1945)
Vanaf maart 1945 nam Intrepid deel aan de luchtaanvallen op Kyushu en Okinawa. Tijdens deze operaties werd zij opnieuw geraakt door een kamikaze, waarbij acht bemanningsleden omkwamen. De brand werd binnen een uur geblust en drie uur later hervatte het schip haar luchtoperaties.
In augustus 1945 voerde Intrepid nog aanvallen uit op Wake Island. Na de Japanse capitulatie ondersteunde zij de bezettingsoperaties en keerde in december 1945 terug naar de Verenigde Staten.
Koude Oorlog en ruimtevaart
Na modernisering in de jaren 50 diende Intrepid in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. In 1962 werd zij heringericht als anti-onderzeebootoorlog-carrier en fungeerde zij als herstelship voor de Mercury Aurora 7-missie. Drie jaar later nam zij deel aan de Gemini 3-ruimtevlucht, waarbij astronauten John Young en Gus Grissom aan boord werden gebracht na hun splashdown.
Vietnamoorlog (1966–1969)
Tussen 1966 en 1969 maakte Intrepid drie tochten naar Vietnam. Haar vliegtuigen voerden honderden sorties uit tegen doelen in Noord-Vietnam, waaronder bruggen, wegen en luchtverdedigingsinstallaties. In oktober 1966 haalde een A-1 Skyraider van boord van Intrepid een vijandelijke MiG-17 neer, een zeldzame prestatie voor een propellervliegtuig in die periode.
In de latere jaren fungeerde het schip als NAVO-vlaggenschip en nam deel aan maritieme oefeningen in de Noord-Atlantische Oceaan.
Laatste jaren in dienst
Op 15 maart 1974 werd Intrepid definitief buiten dienst gesteld. Door haar lange carrière, waarin zij diende in drie verschillende configuraties (CV, CVA en CVS), geldt zij als een van de meest veelzijdige vliegdekschepen in de geschiedenis van de Amerikaanse marine.
Na de oorlog
Na haar uitdienststelling werd Intrepid in 1982 heropend als Intrepid Sea, Air & Space Museum in New York. Het schip werd erkend als National Historic Landmark in 1986 en vormt sindsdien een educatief centrum gewijd aan lucht- en ruimtevaartgeschiedenis.
In 2006–2008 onderging zij een uitgebreide restauratie, waarbij zowel de romp als het interieur werden versterkt en vernieuwd. Sinds 2012 maakt de Space Shuttle Enterprise deel uit van het museum, waarmee Intrepid ook een rol kreeg in de geschiedenis van de Amerikaanse ruimtevaart.
Conclusie
De USS Intrepid vertegenwoordigt de technologische en tactische evolutie van de Amerikaanse marine tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Het schip beschikte al in 1943 over een Combat Information Center, waarmee zij voldeed aan de moderne normen voor sensor- en dataverwerking. Dankzij voortdurende modernisering bleef zij decennialang operationeel relevant. Haar behoud als museumschip vormt een tastbare herinnering aan de ontwikkeling van maritieme luchtmacht van de 20e eeuw.
Bronnen en meer informatie
Gardiner, Robert; Chesneau, Roger (1980). Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-913-9.
Willmott, H. P. (2005). The Battle of Leyte Gulf: The Last Fleet Action. Indiana University Press. ISBN 0-253-34528-6.
Fletcher, Gregory G. (2012). Intrepid Aviators: The True Story of U.S.S. Intrepid’s Torpedo Squadron 18. Penguin. ISBN 978-0-451-23696-8.
Roberts, John (1982). The Aircraft Carrier Intrepid. Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-251-X.
White, Bill (2008). Intrepid: The Epic Story of America’s Most Legendary Warship. Broadway Books. ISBN 978-0-7679-2998-1.
