Juliusz Karol Wilhelm Józef Rómmel (3 juni 1881 – 8 september 1967) was een generaal in het Poolse leger, afkomstig uit een familie met Duitse Baltische wortels. Hij diende aanvankelijk in het Russische Keizerlijke Leger, nam deel aan de Eerste Wereldoorlog en sloot zich in 1917 aan bij de Poolse strijdkrachten. Tijdens de Pools-Sovjetoorlog verwierf hij bekendheid door zijn rol in de Slag bij Komarów, de grootste cavalerieslag van de 20e eeuw. In 1939 voerde hij het bevel over de Armia Łódź en later over de verdediging van Warschau. Zijn militaire loopbaan strekte zich uit van de late 19e eeuw tot na de Tweede Wereldoorlog.
Vroege leven en opleiding
Rómmel werd geboren in Grodno, in het toenmalige Russische Keizerrijk. Hoewel zijn familie zich als Pools beschouwde en de taal thuis sprak, stamde zij af van een van de oudste Duitse adellijke geslachten in Centraal-Europa. Zijn militaire opleiding begon aan het Cadettenkorps in Pskov, gevolgd door de Konstantin Artillerieschool in Sint-Petersburg, waar hij in 1903 afstudeerde. In september van dat jaar werd hij benoemd tot tweede luitenant in het Russische leger. Hij nam deel aan de Russisch-Japanse Oorlog (1904–1905) en ontving daarvoor de Medaille van het Rode Kruis. In 1909 bereikte hij de rang van onderkapitein.
Deelname aan de Eerste Wereldoorlog
Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog diende Rómmel als officier in de 1e Garde Artilleriebrigade. Hij raakte twee keer gewond, in oktober 1914 en in mei 1915 bij Dęblin. In februari 1915 werd hij kapitein en in juli 1916 kolonel. Na de Februarirevolutie van 1917 werd hij gekozen als afgevaardigde naar het Congres van Poolse Militairen aan het Zuidwestelijk Front en in Petrograd. Kort daarna sloot hij zich aan bij het Poolse Legerkorps in Minsk. Rómmel was betrokken bij de organisatie van Poolse eenheden in Kiev en Żytomierz en kreeg begin 1918 het bevel over Poolse troepen in Kiev. Na internering door Oostenrijk-Hongarije keerde hij terug naar Polen en sloot zich aan bij het nieuwe leger van de Tweede Poolse Republiek.
Interbellum: Pools-Sovjetoorlog en militaire loopbaan
Op 3 november 1918 werd Rómmel kolonel in het Poolse leger en ontwapende hij met zijn eenheden Duitse troepen in Rembertów. Hij richtte het 8e Artillerieregiment op met buitgemaakte kanonnen en volgde een cursus aan het Artillerietrainingscentrum in Warschau. Tijdens de Pools-Sovjetoorlog (1919–1920) nam hij deel aan gevechten in de regio Vilnius en aan het Letse offensief, waarbij Daugavpils werd veroverd. Hij kreeg het bevel over de 1e Cavaleriedivisie en behaalde op 30 augustus 1920 een overwinning in de Slag bij Komarów tegen het leger van Semyon Budjonny. Daarna vocht hij mee in de Slag aan de Niemen. In de jaren daarna bekleedde hij hoge functies, waaronder inspecteur van Vilnius (1921), commandant van de 1e Cavaleriedivisie (1924) en inspecteur van het leger (1929–1939). Hij publiceerde daarnaast werken over militaire strategie en zijn ervaringen.
Deelname aan de Tweede Wereldoorlog
In maart 1939 kreeg Rómmel het bevel over de Armia Łódź, bedoeld als schakel tussen de noordelijke en zuidelijke vleugels van het Poolse leger. Hij positioneerde zijn troepen dicht bij de Duitse grens, wat bij de Duitse inval op 1 september 1939 nadelig uitpakte. Zijn eenheden werden snel afgesneden van de rest van het leger. Rómmel bereikte Warschau in de nacht van 7 op 8 september en kreeg daar van maarschalk Edward Rydz-Śmigły het bevel over de verdediging van de stad. Hij leidde de gecombineerde strijdkrachten van de Warschau- en Modlin-verdedigingslinies. Op 27 september 1939 startte hij onderhandelingen over de overgave van Warschau, waarna hij in Duitse krijgsgevangenschap belandde. Hij verbleef in onder andere Oflag IV-B Koenigstein en Oflag VII-A Murnau tot zijn bevrijding in april 1945.
Na de oorlog
Na zijn bevrijding door de Amerikaanse 12e Pantserdivisie in april 1945 besloot Rómmel terug te keren naar Polen. Binnen de Poolse Tweede Corps werd zijn terugkeer niet toegejuicht, maar in Polen werd hij door de communistische autoriteiten gepresenteerd als oorlogsheld. In 1947 trok hij zich terug uit actieve militaire dienst en wijdde hij zich aan schrijven. Hij werd actief in de Vereniging van Strijders voor Vrijheid en Democratie (ZBoWiD) en bekleedde een functie in de Hoge Raad. Tevens was hij lid van het comité voor de heropbouw van de Garnizoenskerk aan de Puławska-straat in Warschau. Rómmel liet negen delen memoires na, waarin hij zijn leven en militaire loopbaan beschreef. Deze zijn ondergebracht in het Nationaal Archief in Wrocław.
Militaire rangen
Tweede luitenant (1903) – Russisch Keizerlijk Leger
Onderkapitein (1909) – Russisch Keizerlijk Leger
Kapitein (1915) – Russisch Keizerlijk Leger
Kolonel (1916) – Russisch Keizerlijk Leger
Kolonel (1918) – Pools leger
Brigadegeneraal (1922) – Pools leger
Generaal-majoor (1928) – Pools leger
Onderscheidingen
Orde Virtuti Militari, Commandeurskruis
Orde Virtuti Militari, Gouden Kruis
Orde Virtuti Militari, Zilveren Kruis
Orde Polonia Restituta, Commandeurskruis met Ster
Orde Polonia Restituta, Commandeurskruis
Orde van het Kruis van Grunwald, IIe klasse
Kruis van Dapperheid (viermaal)
Gouden Kruis van Verdienste
Légion d’honneur (Grand officier, Commandeur, Chevalier)
Orde van Lāčplēsis, IIe klasse
Conclusie
Juliusz Rómmel was een officier wiens loopbaan zich uitstrekte over meerdere politieke regimes en oorlogen, van het Russische Keizerrijk tot de Volksrepubliek Polen. Zijn rol in de Pools-Sovjetoorlog en de Slag bij Komarów leverde hem erkenning op, terwijl zijn bevelvoering in 1939 onderwerp bleef van discussie. Na de oorlog bleef hij actief in veteranenorganisaties en liet hij memoires na die inzicht geven in het Poolse militaire en politieke landschap van de eerste helft van de 20e eeuw.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding:
Lerski, Jerzy Jan (1996). Historical Dictionary of Poland, 966–1945. Westport, US-CT: Greenwood Press. ISBN 0-313-26007-9.
Priedītis, Ērichs Ēriks (1996). Latvijas Valsts apbalvojumi un Lāčplēši. Riga: Junda. ISBN 9984-01-020-1.
Wieczorkiewicz, Paweł Piotr (2001). Kampania 1939 roku. Warszawa: KAW. ISBN 83-88072-53-6.










