USS Tang (SS-306) was een onderzeeboot van de Balao-klasse in dienst van de Amerikaanse marine tijdens de oorlog in de Stille Oceaan. Het schip werd in 1943 in gebruik genomen en zonk op 24/25 oktober 1944 in de Straat van Taiwan nadat de laatste afgevuurde torpedo in een cirkel terugliep en de boot trof. In een korte maar intensieve loopbaan werden volgens naoorlogse herbeoordelingen 33 schepen tot zinken gebracht, terwijl de gezagvoerder, Richard H. O’Kane, de Medal of Honor ontving voor de acties van 23 en 24 oktober 1944. Negen opvarenden overleefden en werden krijgsgevangen gemaakt; 78 bemanningsleden kwamen om.
Ontwerp en constructie
Scheepswerven en ingebruikname
De bouwopdracht voor USS Tang werd op 15 december 1941 gegund aan de Mare Island Naval Shipyard. De kiellegging volgde op 15 januari 1943, de tewaterlating op 17 augustus 1943, en de indienststelling op 15 oktober 1943 onder bevel van luitenant-commandant Richard O’Kane. Na afmonteren en training bij San Diego arriveerde de boot op 8 januari 1944 op Pearl Harbor voor laatste oefeningen ter voorbereiding op gevechtsoperaties. De oplevering aan de marine vond plaats op 30 november 1943, waarna de boot operationeel werd ingezet in het westelijke deel van de Stille Oceaan.
Klasse en hoofdafmetingen
Tang behoorde tot de Balao-klasse diesel-elektrische onderzeeboten. De lengte bedroeg circa 95 meter, de breedte ruim 8,3 meter en de maximale diepgang ongeveer 5,1 meter. Het verplaatsingsvermogen lag rond 1.470 ton boven water en circa 2.040 ton onder water. De proefduikdiepte bedroeg 120 meter, hoewel tijdens een diepte-ontwijking eenmaal dieper werd gegaan. De standaardbemanning omvatte ongeveer 10 officieren en 68 tot 71 manschappen, afhankelijk van patrouillefase en aanpassingen.
Voortstuwing en prestaties
Het voortstuwingssysteem bestond uit vier dieselmotoren die generatoren aandreven, twee 126-cels Sargo-accubanken en vier hoogtoerige elektromotoren met reductietandwielen op twee schroefassen. Het geïnstalleerd vermogen was ongeveer 5.400 shp aan de oppervlakte en circa 2.740 shp onder water. De maximale snelheid bedroeg ongeveer 20 knopen aan de oppervlakte en ruim 8 knopen onder water. Het bereik lag op ongeveer 11.000 zeemijl bij 10 knopen, met een patrouille-uithoudingsvermogen van circa 75 dagen, afhankelijk van verbruik en bevoorrading.
Bewapening
Tang beschikte over tien 533-mm torpedobuizen, zes in de boeg en vier in de achtersteven, met een standaardlading van 24 torpedo’s. In 1943–1944 zijn zowel Mark 14-stoomtorpedo’s als Mark 18-electrische torpedo’s gebruikt; de laatste veroorzaakte tijdens de vijfde patrouille het cirkel-loop incident. Aan dek stond een 5-inch/25-kanon voor oppervlakteschermutselingen en vuur op onbeschermde doelen. Voor luchtafweer en nabijverdediging werden Bofors 40-mm en Oerlikon 20-mm kanonnen ingezet, met configuraties die per refit en patrouille konden variëren afhankelijk van ervaringen en dreiging.
Bepantsering
Balao-klasse onderzeeboten waren niet voorzien van klassieke bepantsering zoals bij slagschepen. De rompen bestonden uit een sterke drukromp met structurele versterking voor duikdiepte en dieptebomweerstand. Lokale stalen platen en splinterbescherming waren aanwezig rond vitale posten zoals de commandotoren en munitieopslag, maar het algemene ontwerp vertrouwde op lage detecteerbaarheid, onderwatermobiliteit en diepte als primaire bescherming in plaats van pantserplating. Beschadigingsbeheersing was georganiseerd rond compartimentering, brand- en lekkagebestrijding en strikte discipline bij gevechtsstations.
Sensoren en dataverwerking
Tang was uitgerust met periscopen, radar en sonar/hydrofonsystemen die samen met de Torpedo Data Computer (TDC) het vuurleidingsproces ondersteunden. Voor oppervlaktesurveillance beschikte de boot over de SJ-radar (oppervlaktezoekradar) met een afzonderlijke mast, terwijl SD-radar werd gebruikt voor vroegtijdige luchtwaarschuwing. Deze combinatie maakte nachtelijke oppervlaktetactieken en overvallen op konvooien mogelijk, met radarplotting als basis voor koers- en snelheidsbepaling van doelen. Onderwaterdetectie verliep via hydrofoons (passieve geluidsopname) en actieve sonar, waarmee lagerings- en afstandsinformatie kon worden aangevuld bij periscoop- of radarbeperkingen.
De TDC vormde het rekenhart: sensorgegevens, schatting van eigen snelheid en koers, waarnemingen via periscoop en radar werden continu samengebracht om schootsoplossingen te genereren. De bemanning voerde radargegevens in, bevestigde peilingen via periscoop en gebruikte sonarcontacten als validatie of in slecht zicht. Daarnaast werden dieptelagen en thermoclines geobserveerd met hulpmiddelen zoals een bathythermograaf, relevant voor sonarpropagatie en ontsnapping na een aanval. In de praktijk zorgde deze integratie van sensoren en rekenhulp voor snelle schietreeksen en directe koers- en snelheidsaanpassing tijdens oppervlaktestrijd, hetgeen Tang intensief toepaste in 1944. Wijzigingen in masteenheden binnen de Balao-klasse verklaren uiterlijke verschillen per boot en refit.
Modificaties
Tang’s operationele periode was kort, waardoor ingrepen beperkt bleven tot reguliere oorlogsrefits. Deze betroffen kalibratie en onderhoud van radar- en sonarinstallaties, updates van vuurleiding en radiomaterieel, en aanpassingen in lichte bewapening afhankelijk van ervaring met luchtdreiging. Binnen de Balao-klasse werden tijdens de bouw- en inzetperiode de posities en afmetingen van radarmasten en periscope shears meermaals gewijzigd, wat leidde tot kleine silhouetafwijkingen. De dekbewapening werd eveneens aangepast; extra 20-mm- of 40-mm-opstellingen konden worden geplaatst of verplaatst. Het doel van dit pakket aan wijzigingen was verhoging van situational awareness, vuurkracht op korte afstand en overlevingskansen tijdens oppervlaktestrijd.
Status schip tijdens de oorlog
Tijdens de inzet in 1944 gold Tang als modern en mission-ready. De boot onderging refits en tussenonderhoud te Pearl Harbor en Midway, waarbij sensoren, wapens en voortstuwing volgens het standaardprogramma werden gecontroleerd en geoptimaliseerd. De combinatie van SJ- en SD-radar, TDC-vuurleiding en robuuste Balao-romp sloot aan bij de Amerikaanse onderzeebootdoktrine in de Stille Oceaan: nachtelijke oppervlakteschermutselingen, agressieve aanvallen in ondiepe wateren en gecoördineerde jachtgroepen indien tactisch nodig. Er waren geen indicaties dat Tang tijdens de vijfde patrouille technisch verouderd was; het ongeval met de Mark 18-torpedo betrof een gevaar dat alle gebruikers van dit wapen raakte.
Operationele geschiedenis
Eerste oorlogspatrouille (januari–maart 1944)
Tang vertrok op 22 januari 1944 uit Pearl Harbor naar het gebied Carolinen-Marianen. Op 17 februari observeerde de boot een konvooi en werd na het duiken met dieptebommen bestookt, maar zonder schade. Vervolgens werden drie torpedo’s op Gyoten Maru waargenomen, die achterschip zonk. In de nacht van 22 februari volgde een aanval in regenbuien waarbij Fukuyama Maru door meerdere treffers uiteenviel. Kort daarna werd Yamashimo Maru getroffen met secundaire explosie en brand. Op 24 februari werden een tanker en een vrachtschip achtervolgd; Echizen Maru zonk na een nadering op 500 yard. Een lekkage in de voortorpedokamer en een zeer diepe duik volgden, waarna de boot de patrouille voltooide en te Midway herbevoorraadde.
Tweede oorlogspatrouille (maart–mei 1944)
Tang opereerde rond de Palau-eilanden, de Golf van Davao en de aanlooproutes naar Truk. Aanvankelijk kwamen geen schietkansen tot stand. Daarna werd de boot als lifeguard geplaatst voor redding van neergeschoten vliegers in de omgeving van Truk. Tijdens deze patrouille werden 22 vliegers aan boord genomen en naar veilige basis gebracht. Dit illustreerde de veelzijdigheid van fleet submarines: naast offensieve taken leverden zij ook directe ondersteuning aan luchtoperaties en haalden bemanningen uit vijandelijk water onder risico van tegenaanval.
Derde oorlogspatrouille (juni–juli 1944)
Vanaf 8 juni 1944 verplaatste Tang de operaties naar de Oost-Chinese Zee en de Gele Zee. Op 24 juni werd een sterk geëscorteerd konvooi aangevallen; aanvankelijk rapporteerde de boot twee schepen, maar Japanse gegevens toonden later vier verliezen (Tamahoko Maru, Tainan Maru, Nasusan Maru en Kennichi Maru). Op 30 juni werd Nikkin Maru met één torpedo in tweeën geblazen, met zeer hoge manschapsverliezen aan boord. Begin juli volgden meerdere successen: Taiun Maru No. 2, Takatori Maru No. 1 en Asukazan Maru werden tot zinken gebracht; Yamaoka Maru en Dori Maru volgden kort daarop. Het geverifieerde naoorlogse totaal voor deze patrouille bedroeg tien schepen met ruim 39.000 ton.
Vierde oorlogspatrouille (juli–september 1944)
Tijdens de vierde inzet (31 juli–3 september) opereerde Tang langs Honshu. Aanvallen bij Omaezaki leverden geen trefresultaat tegen een tanker. Daarna werd Roko Maru vernietigd na explosies vermoedelijk bij de ketels. Een langdurige dieptebomactie volgde, maar de boot bleef inzetbaar. In de tweede helft van augustus werden een patrouillevaartuig met dekgeschut beschadigd, patrouilleboot No. 2 Nansatsu Maru tot zinken gebracht, en de grote transport Tsukushi Maru door torpedo’s vernietigd. Met de laatste torpedo’s werd No. 8 Nanko Maru, een tanker, afgezonken. De boot keerde daarna terug naar Pearl Harbor voor refit en voorbereiding op een nieuwe patrouille.
Vijfde oorlogspatrouille en verlies (september–oktober 1944)
Na vertrek op 24 september 1944 zette Tang koers via Midway naar de Straat van Taiwan. De commandant koos voor een solopassage door smalle, mogelijk gemijnde, wateren. In de nacht van 10–11 oktober gingen de vrachtschepen Joshu Go en Ōita Maru verloren. Op 23 oktober stuitte Tang op een grote formatie met tankers en transportschepen. In een nachtelijke oppervlaktestrijd brak de boot in het midden van het konvooi, trof meerdere doelen onder de schoorsteen of in de machinekamer en ontweek rammanoeuvres door koers- en snelheidsveranderingen. Een tanker zonk boeg-eerst; een transport nam sterke slagzij en werd later niet meer waargenomen.
Op 24 oktober volgde een tweede reeks aanvallen nabij Turnabout Island. Tussen talrijke radarechos selecteerde de bemanning doelen, waaronder transportschepen met crated aircraft en tankers. Torpedo’s troffen meerdere schepen; een begeleidend vernietigerschip explodeerde tijdens de actie. Naderhand werden Kogen Maru en Matsumoto Maru als gezonken bevestigd. Bij de terugkeer om een immobilized transport af te maken, werkte torpedo 23 normaal, maar torpedo 24—een Mark 18—broachte en liep in een cirkel. Tang trachtte uit de draaicirkel te manoeuvreren, maar werd circa twintig seconden na het afvuren midscheeps aan stuurboord achter geraakt. De explosie was zwaar; de boot zonk achterwaarts naar de zeebodem op ongeveer 55 meter, met overspoelde achtercompartimenten.
Ontsnappingen en krijgsgevangenschap
Negen mannen overleefden de initiële ramp. Dertien bemanningsleden voerden daarna een ontsnapping uit via de voorste torpedokamer met behulp van de Momsen lung; vijf van hen werden later opgepikt. Drie officieren van de brug zwommen urenlang en werden eveneens gered, evenals één opvarende uit de commandotoren. In totaal overleefden negen personen; 78 bemanningsleden sneuvelden. De overlevenden werden door een Japanse escortevaarder opgepikt en als krijgsgevangenen afgevoerd. Tang werd op 8 februari 1945 van de Naval Vessel Register geschrapt; de Amerikaanse marine houdt het schip sindsdien op “Eternal Patrol”.
Na de oorlog
Tijdens en direct na de oorlog werd Tang initieel met 31 schepen (227.800 ton) gecrediteerd, plus beschadigde schepen. De door de Joint Army–Navy Assessment Committee uitgevoerde vergelijking met Japanse documenten reduceerde dit naar 24 schepen (93.824 ton). Latere herzieningen verhoogden het aantal tot 33 schepen (116.454 ton), waarmee Tang in aantal en tonnage tot de meest succesvolle Amerikaanse onderzeeboten behoort. O’Kane ontving de Medal of Honor voor de acties van 23–24 oktober 1944; de boot kreeg vier battle stars en twee Presidential Unit Citations. In museale context wordt Tang herdacht met interactieve tentoonstellingen die de laatste patrouille reconstrueren en de bemanningslijst zichtbaar maken.
Conclusie
USS Tang (SS-306) was een onderzeeboot van de Balao-klasse die in korte tijd een groot aantal successen behaalde in de Stille Oceaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. In vijf patrouilles bracht zij 33 vijandelijke schepen tot zinken met een gezamenlijk tonnage van ruim 116.000 ton. Daarmee werd Tang een van de meest succesvolle Amerikaanse onderzeeboten van de oorlog.
Het verlies van de boot in oktober 1944 door een cirkelende torpedo, waarbij 78 bemanningsleden omkwamen en slechts negen overleefden, maakte een abrupt einde aan haar inzet. Ondanks de tragische afloop bleef Tang in de herinnering als een voorbeeld van de gevechtskracht en risico’s van de onderzeebootoorlog. De prestaties van commandant Richard H. O’Kane en zijn bemanning zijn vastgelegd in onderscheidingen en herdenkingen, waaronder de Medal of Honor en de plaatsing van Tang op de “Eternal Patrol”.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: USS Tank, Public Domain, via wiki commons
- Friedman, Norman (1995). U.S. Submarines Through 1945: An Illustrated Design History. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-263-3.
Blair, Clay Jr. (2001). Silent Victory: The U.S. Submarine War Against Japan. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-1-55750-217-9.
O’Kane, Richard H. (1989). Clear the Bridge!: The War Patrols of the U.S.S. Tang. Novato: Presidio Press. ISBN 978-0-89141-346-2.
Bauer, K. Jack; Roberts, Stephen S. (1991). Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants. Westport: Greenwood. ISBN 0-313-26202-0.
Roscoe, Theodore (2007). United States Submarine Operations in World War II. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-1-55750-482-1.
Wagner, M. E.; Kennedy, D. M.; Osborne, L. B.; Reyburn, S. (2007). The Library of Congress World War II Companion. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-5219-5.
Galdorisi, George; Phillips, Thomas (2009). Leave No Man Behind: The Saga of Combat Search and Rescue. Minneapolis: Zenith Press. ISBN 978-0-7603-3595-1.










