USS Arizona (BB-39) was een slagschip van de Pennsylvania-klasse en sinds 1916 in dienst van de United States Navy. Het schip diende in de Atlantische en later in de Pacifische Oceaan en bevond zich in december 1941 in Pearl Harbor. Tijdens de Japanse aanval van 7 december werd Arizona getroffen door meerdere bommen, waarna een interne explosie het schip deed zinken. Daarbij kwamen 1177 bemanningsleden om het leven. Sindsdien vormt het wrak een permanente herinnering aan de aanval.
Ontwerp en constructie
USS Arizona behoorde tot een generatie Amerikaanse slagschepen die werd ontwikkeld volgens het standaardtype van de jaren 1910. Het schip had een lengte van 185,3 meter, een breedte van 29,6 meter en een diepgang van 8,9 meter bij volle belading. De waterverplaatsing bedroeg 29.158 ton standaard en 31.917 ton bij volle lading. Voor de aandrijving beschikte Arizona over vier Parsons-stoomturbines, elk gekoppeld aan een schroef, gevoed door twaalf Babcock & Wilcox-ketels. Tijdens proefvaarten haalde zij de ontworpen snelheid van 21 knopen. De actieradius bedroeg ongeveer 8000 zeemijl bij 12 knopen. Het schip had bij ingebruikname 56 officieren en 1031 matrozen aan boord.
Bewapening
De hoofdbewapening bestond uit twaalf 14-inch kanonnen in vier drievoudige torens, twee voor en twee achter. Deze geschuttypen waren bedoeld voor vuurkracht op lange afstand. De secundaire bewapening omvatte tweeëntwintig 5-inch kanonnen in kazematten langs de romp, bedoeld voor verdediging tegen torpedoboten. Voor luchtafweer waren vier 3-inch kanonnen geplaatst, waarvan twee kort na oplevering werden toegevoegd. Onder de waterlijn bevonden zich twee 21-inch torpedobuizen met in totaal 24 torpedo’s. Tijdens moderniseringen in de jaren 1930 werd het luchtafweergeschut versterkt en werden oudere systemen vervangen door modernere types.
Bepantsering
Arizona was ontworpen volgens het Amerikaanse all-or-nothing-principe: alleen de vitale zones, zoals machinekamers, magazijnen en commandoposten, kregen zware bescherming. De pantsergordel bestond uit 343 millimeter Krupp-pantserstaal rond de centrale secties. De torens hadden 457 millimeter pantser aan de voorzijde en 229 tot 254 millimeter aan de zijkanten. De barbettes varieerden van 457 tot 114 millimeter dikte. Het dekpantser bestond uit meerdere lagen met samen circa 76 millimeter, oplopend tot 159 millimeter boven het stuurmechanisme. Een antisplinterdek van 38 tot 51 millimeter lag onder het hoofddek. Daarnaast bezat het schip een torpedobulkhead van 76 millimeter en een dubbele bodem.
Sensoren en dataverwerking
In de periode tot 1941 waren de sensoren op USS Arizona gebaseerd op optische waarneming, mechanische vuurleidingssystemen en analoge rekeninstrumenten. Zoals gebruikelijk bij slagschepen uit de jaren 1910 en 1920 maakte het schip gebruik van gestabiliseerde richtmiddelen, afstandsmeters en director control systems die vuurleidingsinformatie naar de geschutstorens doorgaven. Deze voorzieningen bepaalden de hoek, elevatie en richtsnelheid voor het hoofdgeschut op basis van koers, snelheid en geschatte afstand van het doel.
Tijdens modernisering in 1929–1931 werd de vuurleiding verder ontwikkeld. De installatie van nieuwe tripodmasten bood ruimte voor meerlaagse vuurleidingsplatforms die betere observatie en rapportage mogelijk maakten. De secundaire batterij kreeg eigen directionele aansturing, terwijl de hoofdbatterij werd gekoppeld aan verbeterde mechanische vuurleidingscomputers. Het systeem functioneerde centraal, maar bleef volledig afhankelijk van visuele detectie. Er was geen elektronische detectie beschikbaar in de vorm van radar tijdens de jaren voorafgaand aan Pearl Harbor.
Pas in 1940 werd Arizona voorbereid op het installeren van een zoekradar op de voorste mast. De constructieve aanpassingen werden uitgevoerd, maar het radarsysteem zelf was nog niet geplaatst op het moment van de aanval in december 1941. Daardoor beschikte het schip niet over elektronische middelen om naderende vliegtuigen of schepen te detecteren. Dit betekende dat situational awareness beperkt bleef tot visuele meldingen en communicatie vanaf andere schepen of walinstallaties.
Arizona beschikte niet over een Combat Information Center (CIC). Deze ruimtes, die vanaf 1943 standaard werden op moderne Amerikaanse oorlogsschepen, centraliseerden informatieverwerking, dreigingsanalyse en coördinatie van wapensystemen. Het ontbreken hiervan verminderde de gevechtskracht van schepen uit de oudere generaties. De commandostructuur aan boord werkte volgens het traditionele paradigma waarbij afzonderlijke posten informatie doorgaven aan de brug en vuurleiding. Hoewel dit in de jaren 1920 functioneel was, voldeed het in 1941 niet meer aan de operationele eisen die door luchtaanvallen en moderne radar gericht oorlogsvoering werden gesteld. Arizona ging de aanval op Pearl Harbor hierdoor binnen zonder een geïntegreerd beeld van dreigingen en zonder middelen om doelen tijdig te detecteren.
Modificaties
Tijdens de modernisering van 1929–1931 onderging Arizona omvangrijke aanpassingen. De oorspronkelijke kooi-masten werden vervangen door tripodmasten met verbeterde vuurleidingsinstallaties. Het secundaire geschut werd herplaatst en de oude 3-inch luchtafweerkanonnen werden vervangen door 5-inch luchtafweergeschut. De dekpantsering werd versterkt met extra staal en het onderwaterscherm werd uitgebreid met torpedobulges voor betere bescherming. Het machineriessysteem werd vrijwel volledig vernieuwd, met nieuwe ketels en krachtiger turbines die afkomstig waren van een afgebouwd slagschip. Tijdens de refit in 1940–1941 werd een platform voor zoekradar voorbereid en werden luchtafweerposities verder aangepast.
Status schip tijdens de oorlog
In 1941 was USS Arizona technisch onderhoudsintensief en behoorde zij tot een oudere klasse slagschepen die nog sterk afhankelijk waren van optische vuurleiding. Hoewel moderniseringen in de jaren 1930 de levensduur verlengden, beschikte het schip niet over radar, noch over een CIC. In strategische zin was Arizona in december 1941 nog inzetbaar, maar haar detectiemiddelen en luchtafweerbescherming waren minder geschikt voor gevechten tegen moderne marineluchtvaart. De geplande oversteek naar Bremerton voor een nieuwe refit werd uitgesteld door een aanvaring met USS Oklahoma, waardoor Arizona in Pearl Harbor bleef liggen.
Operationele geschiedenis
Vroege dienst en Eerste Wereldoorlog
Na de ingebruikname in 1916 voerde Arizona trainingsactiviteiten uit in de Atlantische Oceaan. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef zij voornamelijk in Amerikaanse wateren als opleidingsschip voor schutters en bemanningen van begeleide koopvaardij. Acht 5-inch kanonnen werden verwijderd om handelsschepen te bewapenen. In december 1918 escorteerde Arizona president Wilson naar Brest voor de vredesonderhandelingen en keerde vervolgens terug naar New York voor publieke bezoeken en rustperiodes aan de oostkust.
Tussenoorlogse periode en inzet in het Middellandse Zeegebied
In 1919 werd het schip ingezet bij Smyrna vanwege spanningen tussen Griekenland en Italië. De aanwezigheid van Amerikaanse staatsburgers leidde tot bescherming en evacuatie aan boord van Arizona. Na terugkeer onderging het schip een modernisering en nam het deel aan oefeningen in de Caribische Zee. In de jaren 1920 verplaatste Arizona haar activiteiten naar de Stille Oceaan. Hier nam zij deel aan grote vlootoefeningen zoals de Fleet Problems, die tactieken voor vlootoperaties simuleerden. Het schip had een vaste rol in trainingen, manoeuvres en schietoefeningen langs de westkust en in Hawaï.
Modernisering en dienst in de jaren 1930
Na de grote modernisering werd Arizona een van de meest geavanceerde slagschepen van de vloot, hoewel nieuwe typen vliegdekschepen en kruisers haar rol veranderden. In 1933 leverde de bemanning hulp na de aardbeving bij Long Beach. In 1934 werd het schip gebruikt voor filmopnames. Door budgetbeperkingen lag Arizona echter lange periodes in de haven. Incidenten zoals de aanvaring met een vissersschip en enkele interne ongelukken beïnvloedden de reputatie, maar het schip bleef operationeel binnen de Pacific Fleet.
Laatste jaren en stationering in Hawaï
Vanaf 1940 werd de gehele Pacific Fleet overgeplaatst naar Pearl Harbor. Arizona onderging vervolgens een refit, inclusief voorbereidingen voor radarinstallatie. Een botsing met USS Oklahoma in oktober 1941 leidde tot reparaties in Pearl Harbor, waardoor het schip niet naar Bremerton kon vertrekken voor uitgebreid onderhoud. In de dagen voor de aanval keerde Arizona terug van een nachtelijke schietoefening en meerde zij af bij Ford Island, met het reparatieschip Vestal langszij.
De aanval op Pearl Harbor en de ondergang
Op 7 december 1941 begon de Japanse aanval kort voor 08.00 uur. Arizona werd aangevallen door bommenwerpers die aangepaste pantserdoorborende bommen gebruikten. Vier treffers en drie bijna-treffers veroorzaakten branden en structurele schade. De laatste bom trof het gebied rond het voorste magazijn, waarna binnen seconden een explosie volgde die de voorste sectie verwoestte. De torens, commandopost en masten stortten in en het schip zonk snel. De branden duurden twee dagen. Van de 1512 manschappen aan boord kwamen er 1177 om. Arizona werd total loss verklaard en niet hersteld voor verdere oorlogsdeelname.
Na de oorlog
Het wrak bleef in Pearl Harbor en werd in 1962 aangewezen als nationaal gedenkteken. Tijdens de oorlog werd een deel van het geschut geborgen voor gebruik in kustbatterijen en ter vervanging van beschadigde kanonnen op andere schepen. De locatie dient sindsdien als ereplaats voor de bemanning die tijdens de aanval omkwam. De structuur wordt periodiek gemonitord, waarbij rekening wordt gehouden met zowel conservering als respect voor de functie als maritiem graf.
Conclusie
USS Arizona vertegenwoordigde een ontwerpfilosofie uit de periode voor snelle technologische ontwikkelingen in marineluchtvaart. Ondanks moderniseringen in de jaren 1930 beschikte zij in 1941 niet over radar of een Combat Information Center. Daardoor voldeed het schip niet aan de gevechtsnormen die vanaf 1943 gangbaar werden. De inzetbaarheid was hierdoor beperkt, vooral tegen luchtaanvallen. De ondergang tijdens de aanval op Pearl Harbor markeert een overgang in maritieme oorlogsvoering waarin detectie, luchtverdediging en informatieverwerking bepalend werden voor slagkracht en overlevingskansen.
Bronnen en meer informatie
- Afbeelding: U.S. Navy, Public domain, via Wikimedia Commons
- Breyer, Siegfried (1973). Battleships and Battle Cruisers, 1905–1970. Doubleday. OCLC 702840.
- Campbell, John (1985). Naval Weapons of World War II. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-459-4.
- Friedman, Norman (1985). U.S. Battleships: An Illustrated Design History. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-715-1.
- Prange, Gordon (1981). At Dawn We Slept. McGraw-Hill. ISBN 0-14-015734-4.
- Silverstone, Paul H. (1984). Directory of the World’s Capital Ships. Hippocrene Books. ISBN 0-88254-979-0.
- Stillwell, Paul (1991). Battleship Arizona: An Illustrated History. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-023-8.
- Wohlstetter, Roberta (1962). Pearl Harbor: Warning and Decision. Stanford University Press. OCLC 269470.
- Wright, Christopher C. (2002). The US Navy’s Study of the Loss of the Battleship Arizona. Warship International. ISSN 0043-0374.
- Bronnen voor historisch onderzoek 1800–1946
