In de Schaduw van de Overwinning (1986): Oorlogsfilm

In de schaduw van de overwinning is een Nederlandse dramafilm uit 1986 van Ate de Jong, met in de hoofdrollen Jeroen Krabbé en Edwin de Vries. In het najaar van 1942 begint het verzet in bezet Nederland goed op gang te komen. Verzetsgroepen verzamelen inlichtingen over de Duitse bezetter, plegen sabotage en helpen onderduikers. Een bevolkingsgroep die zeker geholpen moet worden zijn de Joodse Nederlanders. Zij worden steeds vaker opgepakt en gedeporteerd. De Duitse bezetter kan via de goed opgebouwde gemeentelijke bevolkingsregisters vrij eenvoudig terugvinden welke Nederlanders het joodse geloof belijden. Het register wordt daarnaast ook gebruikt voor het controleren van de identiteit van, in de ogen van de Duitsers, verdachte Nederlanders en de uitgifte van persoonsbewijzen. Verzetsorganisaties in het hele land doen overvallen op de bevolkingsregisters en weten vaak de gegevens te vernietigen en nog niet ingevulde persoonsbewijzen te stelen. In Amsterdam weet de verzetsbeweging van kunstenaar Peter van Dijk het gebouw van het bevolkingsregister binnen te dringen en er brand te stichten.

De reactie van de Duitse bezetter is heftig. Bij een razzia worden 250 Joodse Nederlanders opgepakt. De Duitsers willen hen op transport stellen naar een vernietigingskamp. Bij de opgepakte Joden gloort wat hoop als David Blumberg opduikt. Hij geldt als deskundige voor emigratie en probeert zijn Joodse lotgenoten te redden van deportatie. De Duitsers weet Blumberg te imponeren met een lijst waarop Joden staan die niet op transport mogen. Als dit bekend raakt proberen veel Joden een plaatsje op de lijst krijgen. Maar ze merken dat Blumberg dit niet voor niets doet, er moet fors betaald worden voor een plaats op de lijst. Maar de bezetter wantrouwt Blumberg, men is niet zeker van de status van de lijst. Al snel weten de Duitsers een arts te arresteren die mede leiding gaf aan de verzetsbeweging die het bevolkingsregister overviel. Als Peter van Dijk hem probeert te bevrijden, mislukt deze poging en moet hij de arts doodschieten om te voorkomen dat de man zijn medeverzetsstrijders zal verraden. Van Dijk laat zijn vrouw en kinderen onderduiken en verdwijnt zelf uit het zicht van de Duitsers.

Moeilijkheden dreigen als hij verliefd raakt op verzetsstrijdster Sanne, zeker omdat hij al eerder een andere verzetsstrijdster, Hansje, zwanger heeft gemaakt. Dan komt er een opdracht van de Nederlandse overheid in Londen. Men wil daar meer weten over ene Blumberg en zijn lijst. Het verzet wantrouwt Blumberg al langer en wil hem liquideren, maar Van Dijk wil eerst meer weten van Blumberg en legt contact met hem. Blumberg zit inmiddels zwaar in de problemen omdat de Duitsers niet langer geloven in zijn lijst. Om er gewicht aan te geven had Blumberg gezegd dat een Duitse generaal de lijst had opgesteld. Blumberg stelt voor dat Van Dijk hem helpt. Om zijn fictieve generaal en al even fictieve lijst weer aanzien te geven, moet Van Dijk een baron spelen die de contactpersoon is van Blumbergs generaal.

Aanvankelijk weigert Van Dijk, maar als Hansje en Sanne gearresteerd worden zoekt hij een manier om binnen te dringen in de gevangenis. Als contactpersoon van een Duitse generaal maakt hij een kans dus gaat hij in op de suggestie van Blumberg. Maar de Duitsers doorzien het plan en Van Dijk en Blumberg worden gearresteerd. Bij een ontsnappingspoging op Oudejaarsavond weten Sanne, Hansje en Peter te ontkomen. De laatste wordt echter toch geraakt in zijn been en rug. Blumberg wordt op transport naar Polen gezet. Als de Duitsers niet lang daarna de schuilplaats van Peter ontdekken wordt Sanne neergeschoten, waarop Van Dijk het huis opblaast met de Duitsers er bij.


Bronnen en meer informatie

  1. Bronnen Mei1940
  2. In de schaduw van de overwinning – Wikipedia
  3. In de Schaduw van de Overwinning (de serie) – DVD-Recensie | DVD Recensies | alles over Nederlandse films en tv-series | Neerlands Filmdoek (nlfilmdoek.nl)