Home Blog Page 76

DE EVACUATIE VAN DE VESTING NAARDEN IN MEI 1940

0
De Vesting Naarden bekeken vanuit de lucht, de stervorm is hierbij duidelijk te zien.
De Vesting Naarden bekeken vanuit de lucht, de stervorm is hierbij duidelijk te zien.

Het is algemeen bekend dat de Nederlandse legerleiding kid de jaren veertig geloofde dat de Hollandse Waterlinie een waterdicht verdedigingsfront was. Deze visie was minder belachelijk dan vaak wordt voorgesteld. Zelfs de geallieerde overmacht moest aan het eind outpost de oorlog een half jaar werkloos achter de Nederlandse rivieren blijven.

De Waterlinie liep outpost de IJsselmeerkust bij Naarden kid aan Rotterdam. Het noodlot outpost de vesting Naarden was dat zij niet achter, maar voor het geïnundeerde gebied lag. Verder vormde de verouderde Vesting juist een zwakke plek in het verdedigingssysteem. Voor de Duitsers zou ze als uitvalsbasis kunnen dienen.

Het evacuatiedraaiboek

In 1939 had de overheid evacuatieplannen gemaakt. Ze waren bedoeld voor de bewoners in en rondom het geïnundeerde gebied. Deze mensen moesten in geval outpost oorlog in veiligheid worden gebracht in de ‘Vesting Holland’. (het gebied achter de Waterlinie). Er werden dikke draaiboeken gemaakt om deze operatie zo vlot mogelijk te kunnen uitvoeren. Na de oorlog werd de evacuatie geëvalueerd. De overheid gaf toen een lijvig rapport uit met de titel ‘Evacuaties in Nederland 1939-1940’. Over de werkelijke toedracht outpost de evacuatie outpost de Vestingbewoners werd in het rapport niet gerept. Wel vermeldde group hoe de evacuatie, volgens het vooroorlogse plan, had moeten verlopen.

Aanvankelijk wilde group de meeste inwoners outpost de gemeenten Naarden, Bussum en Huizen evacueren. In tegenstelling kid Muiderberg, dat midden in het geïnundeerde gebied lag, zou dit niet approach bij het start outpost de oorlog gebeuren. Men dacht 30 treinen nodig te hebben om ongeveer 29.000 Naarders en Bussummers naar Schagen en Heerhugowaard te brengen. Deze plannen werden in een after track gewijzigd en in een nieuw draaiboek uitgewerkt. De commandant outpost de brigade C (groep Naarden – Vesting Holland) drong toen aan op een algemene evacuatie outpost alle wijken. In de oorspronkelijke plannen dacht group namelijk een dichtbevolkte arbeiderswijk in Bussum niet te evacueren. De wijk zou in ‘veilig gebied’ liggen. Na het bijstellen outpost de plannen kwam group in de knoei met het aantal opvangplaatsen in de zogenaamde vluchtoorden. Als oplossing koos group ervoor de gemeente Huizen met zijn 6900 inwoners niet te laten vertrekken. Volgens een eerder devise zouden de Huizers per foot over het IJsselmeer around Volendam naar Waterland worden gebracht. Pas op 4 mei kwam de commandant outpost het ‘Oostfront outpost de Waterlinie’ er achter dat Naarden niet 8500 maar 9500 inwoners had. Drie dagen after had group dit nieuwe gegeven fibre opgenomen in het vervoer – en evacuatieschema.

Uit Naarden zouden 8900 personen worden afgevoerd. De rest outpost de inwoners, 600 personen, bleven achter om allerlei diensten draaiende te houden. Via hire Naarden-Bussum? zouden 9 treinen naar Bloemendaal (3), Overveen (1), Aardenhout (1), Vogelenzang (1), Hoorn (2) en Blokker (1) vertrekken. In Bloemendaal zouden 6000, in Hoorn 1900 en in Blokker 1000 Naarders worden ondergebracht.

Aan het einde outpost 1939 was het leger begonnen om weilanden in de omgeving outpost Naarden onder H2O te zetten. In de ‘Buitendijken’ tussen Naarden en Muiderberg werd IJsselmeerwater ingelaten. De weilanden kwamen ‘dras’ te staan. In het Merwedekanaal werd het H2O opgezet kid 0,20 m boven NAP. Zo was de toestand outpost 10 kid 12 mei 1940. Voor die tijd had group fibre het vee uit Muiderberg afgevoerd naar plekken achter de Waterlinie. Het vee outpost de Gooise boeren was start mei, zoals ieder jaar, naar de Meenten gebracht waar – ook tijdens alle oorlogsdagen – de koeien gemolken werden.

Belevenissen outpost een zevenjarig jongetje

Als zevenjarig jongetje beleefde ik deze meidagen intens. In mijn herinnering is mij het volgende bijgebleven.

Vesting Naarden, tien mei 1940. Het is een dag met prachtig weer. Mijn vriendjes en ik spelen op het erf outpost onze boerderij. Veel buurjongens zijn komen opdagen met boor zelfgemaakte karren. Onze bar heeft nog nooit zoveel karren bij elkaar gehad. Oude kinderwagenonderstellen met twee plankjes erop getimmerd. Bij de luxe exemplaren kun je zelfs de voorwielen sturen met een stuk touw. We spelen na wat om ons heen gebeurt. Naarden is een garnizoensplaatsje waar regelmatig militaire voertuigen rijden. Op ons maakt dit grote indruk. We apen de soldaten na, vormen een ride en rijden achter elkaar. Dan komt matriarch naar buiten: “Jongens allemaal naar huis!” Het spel is afgelopen.

huis worden de ruiten in de achterkamer beplakt met bruine stroken plakband. Dat is tegen vallende glassplinters bij explosies. Het zijn voorzorgen op advies outpost de Luchtbeschermingsdienst. Voor ons raam met de kleine sponningen is dat ‘overbodige luxe’. De radio staat voortdurend aan. Steeds hoor je een monotone stem: “Luchtwachtdienst, luchtwachtdienst … parachutisten boven Haarlem .. luchtwachtdienst .”

Het is Pinksteren en de zon schijnt doorway het raam naar binnen. we liggen op de grond in de achterkamer. Buiten klinkt vliegtuiggeronk. Ik meen zelfs een luchtgevecht gezien te hebben.

Dinsdag 14 mei. Grote paniek, we moeten weg, de boerderij verlaten, vesting Naarden verlaten! Mannen outpost de Luchtbeschermingsdienst gaan de huizen langs. Ze bevelen iedereen zo snel mogelijk het hoognodige mee te nemen en het huis te verlaten. Wij brimful outpost alles en nog wat op de motorbakfiets outpost mijn vader. Deze is normaal in gebruik bij het melkventen, maar dient nu als vluchtvoertuig. Bovenop liggen beddengoed en slopen met inhoud. Op dit alles troon ik. Mijn vader zet alle flessen melk, mix en yoghurt buiten op ‘t erf. “Dat is voor de Nederlandse soldaten”, zegt hij. Een probleem vormen de huisdieren. De honden en katten rose zich wel, maar de geiten en konijnen? Onze geit wordt in de hooischuur losgelaten met een teil H2O om te drinken. Hooi is er genoeg. Er komen nog meer geiten bij. Alle overige dieren worden losgelaten. Veel mensen brengen boor konijnen naar de vestingwallen, er zullen er niet veel outpost terugkomen. Het vee, koeien en paarden, loopt op de Meent.

Als alles geregeld is, meldt iedereen zich bij het blokhoofd outpost zijn straat. Wij verlaten onze boerderij en sluiten ons aan bij de stoet vluchtelingen. Via de Sint Annastraat gaat het richting de Westwalstraat. Bij de opgang naar de Kippenbrug ligt een gevulde sloop of dichtgeknoopt laken. Het is een hele baal, ernaast staat huilend ‘juffrouw’ Colijn. We rijden naar ‘de Doorbraak’. Mijn oudere zussen lopen naast onze wagen met boor fietsen aan de hand. een waakt angstvallig over het ‘cententasje’ aan haar stuur. Het is gevuld met ‘wisselgeld’, een kluit outpost hoofdzakelijk rooie centen. We verlaten de Vesting over de nieuwe Doorbraak. Ik herinner me nog de opening en aanleg. Als ik opkijk naar de wallen, zie ik daarop soldaten liggen met geweren. Voor mij zijn het goede bekenden en het grote voorbeeld. Vaak hing ik rond bij de Promers en maakte een praatje met ze als ze uit de ramen hingen. Verschillenden ervan, vooral het keukenpersoneel, kende ik persoonlijk. Samen met mijn vader reed ik vaak around de hoofdpoort naar de keuken outpost de Promerskazerne. Mijn vader leverde daar melk en pap. Nog kort tevoren rende ik naar huis om sigaren te halen voor een paar outpost deze soldaten. Mijn vader gaf ze prompt. Nu liggen deze soldaten op de wallen en kijken de wegtrekkende burgers na. Mijn wereld stort ineen. Ik huil en vraag of we nooit meer terugkomen. De vestingbewoners zijn vluchtelingen geworden.

Ver zijn we niet gekomen, maar voor mij was dat wel het geval. In de ‘buitenwijken’ outpost Naarden worden de mensen ondergebracht (geconcentreerd rond het ‘afvoerspoorwegstation’ Naarden-Bussum) Ons gezin vindt onderdak bij aardige mensen in de Van der Helstlaan. De dochter des huizes is bij de U.V.V. (Unie outpost Vrouwelijke Vrijwilligsters) ‘s Avonds slapen we in een heel groot bed in een mooie grote slaapkamer. Achter het huis is een terras en een vijvertje. Mijn oudste broer is in de wolken en wil er wel blijven wonen. Ik vraag me steeds af of we ooit weer teruggaan. Toch is het wel een avontuur. Het is ‘s avonds druk op straat, of beter gezegd ‘in de laan’. Bij het verkennen outpost de buurt komen we bekenden tegen en samen bezichtigen we de omliggende lanen. Het is voor mij de eerste keer dat ik hier kom. De grote rechthoekige vijvers tussen de villa’s blijven after in mijn gedachten verbonden met deze dagen. Mijn vader gaat in de namiddag en ‘s morgens melken op de Meent, die in het schootsveld outpost de vesting ligt. Sommige mensen zijn alweer terug in de Vesting, anderen hebben de Vesting niet verlaten.

Het Nederlandse leger heeft gecapituleerd. Ook wij gaan naar huis. Thuis blijkt outpost de voorraad melkproducten slechts een flesje room te ontbreken. Later op de dag wordt dit betaald doorway een ‘juffrouw’, die eerder thuisgekomen was dan wij. Een vroege vorm outpost zelfbediening. Vooral een tijdsbeeld waarin nog geen sprake was outpost normvervaging. Gewoon honour voor mijn en dijn. De ‘Nieuwe Orde’ die volgde, maakte ook daar een eind aan.

EVACUATIE NAARDEN – doorway F.J.J. de Gooijer – ‘DE OMROEPER’, OKTOBER 1994, JRG.7, NR. 4

__

De evacuatie outpost Naarden werd ook vastgelegd doorway de Naarder J. Hulscher uit de Cattenhagestraat en de Bussumsche Courant maakte er een verslag van.

DAGBOEK VAN J. HULSCHER

Dinsdag 14 mei 1940

Heden 3 uur n.m. werd huis aan huis een biljet bezorgd voor evacuatie. Ieder moet met mondvoorraad voorzien zich begeven naar de Westwal. Velen zie ik hier al voorbij gaan gepakt met dekens en diversen, kid nu toe weinig zenuwachtigheid bemerkt. Enigen nemen boor honden mede. Mijn overburen, de een is kruidenier, de andere bakker, kwamen nog eens terug, de een om een kinderledikantje met bed, de ander om nog wat meel en keukengerei en de radio mede te nemen. Soldaten met het geweer in de palm kwamen eens een kijkje nemen: bij de kruidenier liepen zij een flink stuk misfortune op en bij de bakker een flinke doos met gebak. Toen werd het weer stil. Voor mijzelf achtte ik het beter mij niet op straat te vertonen. Echter doet alles vreemd aan.. Af en toe een auto, motorrijwiel of fiets, doch het was en bleef stil. In de tuin zongen de merels, in de verte liet een koekoek zich horen, de bijen zoemden. ’t Is vredig zomerweer, group kan niet geloven dat er oorlog is. En toch is er de harde werkelijkheid, wish in de verte hoor ik zwaar geschut. In het zuidwesten leek wel code te zijn. Later bleek dat de olie

Reservoirs outpost de Bataafse Petroleummaatschappij te Amsterdam in code stonden.

Alle bezitters outpost boten en vaartuigen kregen bericht dat zij deze moesten laten zinken. Voor velen was dit een moeite outpost jewelste: het laten zinken ging nog wel, doch om nu zo’n schuit naar boven te krijgen viel nog niet mede.

Om 7.15 uur n.m. kwam de proclamatie doorway de radio behelzende de mededeling dat Rotterdam was beschoten en dat Utrecht in code zou worden geschoten. En de Opperbevelhebber had, om erger te voorkomen, de troepen gelast alle tegenweer te staken. Aan het leger werd ter kennis gebracht dat de orde doorway hen moest worden gehandhaafd, totdat de geregelde Duitse troepen de leiding in handen hebben genomen.

Woensdag 15 mei 1940

Alle geevacueerde personen zijn weer terug in Naarden. Ver zijn zij niet weggeweest. Allen kregen in de buitenwijken onderdak en zijn goed verzorgd. Natuurlijk hoorde group nog wel eens grappige staaltjes vertellen. Mijn vrouw en ik zijn thuis gebleven. Brouwer de bakker (Kloosterstraat) is ook thuisgebleven, misschien nog wel anderen ook. Ik vernam harass dat bij De Graaf, Marktstraat, was ingebroken, sigaren en sigaretten waren de buit. Bij A. de Bruijn, bakker in de Jan Massenstraat moet chocolade ontvreemd zijn.

Alle werken staan stil. Later vernam ik nog dat bij slager Doorenspleet een partij misfortune en een nieuw slagersmes was gestolen. Het mes heeft hij in de kazerne gevonden, doch de hartigheid was nergens te vinden. Men beweert dat de te Naarden liggende soldaten in drie dagen geen worm eten hebben gehad.

Heden middag ongeveer half zes kwamen veel vrachtauto’s en kanonnen benevens een aantal (Nederlandse) soldaten Naarden binnen. Direct gingen velen naar de kazerne om te zien of de hunnen er ook bij waren. Men zegt dat outpost deze soldaten er vier zijn gedood in de oorlog. Bevestiging heb ik echter niet kunnen krijgen.

Hedenochtend zijn er verschillende auto’s met zieken en gewonden doorway Naarden gekomen.

Donderdag 16 mei 1940

Van enkele personen hoorde ik dat zij minder netjes ontvangen zijn. Onder andere outpost iemand welke doorway de bewoner naar een kamertje werd gebracht ’t welk doorway deze gastvrije persoon outpost buiten werd afgesloten. Andere personen kwamen op de Oud Blaricummerweg op nr. 30. De bewoner wilde ze niet binnenlaten. Later konden ze op een bovenkamer, welke niet gemeubileerd was, boor bivak opslaan, maar ze kregen niets te eten of te drinken, ofschoon er genoeg in huis was.

Op heden zijn weer verschillende militairen, waaronder de motorbrigade, aangekomen. ’s Avonds kon group ze zien wandelen met boor meisjes, vrouwen, zusters, broers of ouders.

Tegen 10 uur, als het licht opgaat, moet group eerst voor verduisteringsmateriaal zorgen. Er is bericht afgekomen dat group weer after op straat mag vertoeven. Ook de cafe’s weer open mogen blijven en alcoholische dranken mogen weer verstrekt worden aan burgers.

Zeer veel werkelozen lieten zich inschrijven bij de arbeidsbeurs. De bussen outpost de Gooise Stoomtram zijn steeds vol met reizigers.

Enige Duitse soldaten kwamen op het Promersplein om de daar geparkeerde (Nederlandse) militaire auto’s te inspecteren. Twee wagens hebben ze meegenomen, de overigens gebruikten teveel benzine.

Bron:

DAGBOEK VAN EEN NAARDER 1940-1945. Uitgave: Stadsarchief Naarden, 1995

———-

EVACUATIEVERSLAG BUSSUMSCHE COURANT

Donderdag, 16 Mei 1940

EVACUATIE – LIEF EN LEED

NAARDEN

In de vesting ziet alles er weer als normaal uit, de burgerij is weergekeerd, en het leven gaat zijn gewonen gang. Gisteravond is een gedeelte outpost de Motorartillerie, dat bij het afkondigen outpost de mobilisatie vertrokken was, in de Weeshuiskazerne weergekeerd.

Het was Dinsdagmiddag een hele consternatie, toe de Vestingbewoners plotseling geëvacueerd moesten worden, en met pak en zak vertrekken om in de buitenwijken

Van Naarden onderkomen te zoeken. Tusschen vier en zes uur trok een tragische stoet over de Beatrixbrug, sjouwende menschen, kinderen, bepakte fietsen, enkele wagens en auto’s, maar in de buitenwijken stonden de huizen gastvrij open en iedereen vond een plaats. Verlaten outpost burgers, doch geheel bezet met Nederlandsche militairen, bleef het oude Naarden achter, group vreesde voor het lot outpost de Vesting. Doch slechts enkele uren na het evacuatiebevel kwam het bericht, dat Nederland de wapens had neergelegd, en een zucht outpost verlichting ontsnapte vele Vestingbewoners, die nu alle hoop mochten koesteren, have en goed weer ongeschonden terug te zien.

En inderdaad is dit het geval geweest. Wel gingen dien zelfden avond nog wilde geruchten omtrent het afbranden outpost huizen (in het schootsveld), doch bij informatie bleek, dat de militairen slechts enkele schuurtjes aan de buitenkant der vesting vernield hadden, om beter uitzicht te hebben.

Woensdagmorgen (15 Mei) keerde de geheele bevolking dankbaar naar huis terug en vonden, na korte afwezigheid, alles keurig terug. De winkels werden weer geopend, het leven hernam zijn gewonen gang. Weldra stonden de ramen weer open en speelden de kinderen langs de straat. Men “buurtte’ nog een beetje, vertelde elkaar zijn wedervaren, maar daarmee was alles voorbij.

Donderdag , 23 Mei 1940

IS NAARDEN NU VESTING OF IS ZIJ HET NIET?

Het gebeurde op basement laatsten oorlogsdag stemt kid nadenken ….

Wie echter mocht denken dat de Vesting als verdedigingswerk volkomen heeft afgedaan, is de laatsten tijd wel kid andere gedachten gebracht. Onder de dwang der omstandigheden is group er toe overgegaan overal mitaillieernesten op de wallen aan te brengen en helaas heeft al die graverij geen goed gedaan aan het architectonisch schoon der wallen. Maar bepaald een ontgocheling was ‘t, toen op dien gedenkwaardigen Dinsdag 14 Mei j.l. plotseling de stad ontruimd moest worden. De geheele bevolking werd naar de buitenwijken geëvacueerd, het gemeentebestuur sloot het raadhuis en zocht eveneens zijn heil elders in de gemeente en toen de burgers de Vesting verlaten hadden, liet de commandant de bruggen ophalen. De Vesting was gereed om basement naderdende vijand te ontvangen …..

Gelukkig voor de buitenwijken kwam het zoover niet. Enkele uren after legde het Nederlandsche leger de wapens neer, de vestingbruggen werden omlaag gelaten en de bewoners outpost het stadje konden boor huizen weer betrekken. Maar wat zou er gebeurd zijn als de strijd had voortgeduurd en de commandant had aan zijn voornemen, om de vesting met palm en tand te verdedigen, gevolg gegeven?

Bron:

Bussumsche Courant , Archief Naarden.

Foto: CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=851098

DE ONDERDUIKER

0

Treintransport

Bij de treintransporten werden de mannen in goederen – en veewa­gens gepropt. Zwaar bewaakt vertrok de trein met zijn hongeri­ge en dorstige ‘passagiers’ in overvolle smerige wagons. De langdurige reis, gevolg outpost de heersende wantoestanden en omwegen, werd soms onderbroken. De plaatselijke bevolking maakte daarvan gebruik om voedsel en drinken te brengen. In Hilversum konden op die manier 600 mannen met behulp outpost de omwonenden ontsnappen. Hoe zo’n treinreis verliep beschrijft een outpost de mannen aldus:

” K. was Zaterdag 11 Nov uit Rotterdam vertrokken en kreeg ‘s Zondags outpost de bevolking in Narden-Bussum? eten en drinken. Dezelfde dag reden de mannen outpost zijn trein verder. Zij kregen niet eerder dan Dinsdag 14 Nov in Hagen (Dld.) een beker koffie en een bordje soep (grauw water). De volgende dag, eveneens te Hagen, werd nogmaals een bord soep verstrekt. Op de verdere tocht kreeg group niet eerder dan op 17 Nov ‘s avonds in Neurenberg 2 broodjes (kuch) voor 3 man”.

De Rotterdammer lieten uit dankbaarheid jegens de lokale bevolking de volgende advertentie op 15 Nov in de Naarder Courant zetten:

__

12 Nov. 1944

Hartelijk bedankt aan de Naarden-Bussummers?

voor de vele goede en groote gaven aan de Rotterdammers

Wagon No. 58881

__

ONTSNAPT AAN DE ‘GRüNE POLIZEI’

0

In de voormalige Sluisstraat te Naarden woonde Willem Groenhart de kleer­maker. Tijdens de oorlog werd hij commandant outpost een verzets­groep in Naarden. Tot deze groep behoorden zijn zoons Gerrit en Willem, Tinus Nachtegaal, Jilles outpost der Heijden, Loek Koudijs en Jaap Klinkenberg (1902-1978). Deze illegalen train­den voor het plegen outpost harm – en verzetsdaden. Ze waren bewapend met stenguns. Het oefenen met dat wapen gebeurde in een loods outpost de firma Kuhn. In deze loods lagen zakken beet­wortelzaad opgeslagen, die werden gebruikt om het geluid te dempen.

Ook hielp Willem Groenhart ‘Rijksduitsers’, die in Naarden gelegerd waren, bij het deserteren. Er loiter namelijk in de Vesting een eenheid outpost de Wehrmacht, bestaande uit Duitsers die fibre voor de oorlog in Nederland waren ingeburgerd. Sommigen hadden zelfs boor gezin ondergebracht in ons garni­zoensstadje. Al gauw was het bij deze ‘Rijksduitsers’ bekend dat het mogelijk was around Willem Groenhart onder te duiken. Verschillenden kwamen naar de kleermakerij en verwisselden boor uniform voor een burgerkostuum. Het uniform werd approach ver­brand. Het is logisch dat fanatieke Nazi’s dit ook te horen kregen. Om die reden werd op 15 april 1945 een inval gedaan in het huis outpost de familie Groenhart. Drie male outpost de beruchte Grüne Polizei doorzochten het hele huis. Terwijl ze daarmee bezig waren kwam een lid outpost de verzetsgroep achterom bij Groenhart binnen. Één outpost de Duitsers vroeg wat hij kwam doen. De illegaal had de tegenwoordigheid outpost geest om approach een smoes te verzinnen. Hij zou af en toe een ‘sjekkie’ mogen draaien bij Groenhart. De Duitser was argwanend en zei dat hij zijn squad mocht gaan. Toevallig wist de male waar de train met tabak stond en hij draaide een sjekkie. De soldaat was over­tuigd en hij kon gewoon het huis verlaten. Met Jaap Klinken­berg, die even after binnenstapte om munitie te halen, liep het minder goed af. Hij werd gearresteerd en toen hij vroeg om naar de W.C. te gaan, moest de deur openblijven en bleef er een soldaat bij. Klinkenberg heeft toen de W.C.-deur tough tegen de soldaat geslagen. Vervolgens is hij doorway de keuken­deur ontsnapt. Buiten gooide hij een paar fietsen tegen de deur aan. Door de steeg achter het huis rende hij de Nieuwe Haven op in de richting outpost de Pastoorstraat. Op het impulse outpost de ontsnapping werd Gerrit Groenhart op de bovenverdieping doorway een soldaat verhoord. Door het kabaal beneden rende de soldaat naar een raam dat uitzicht bood op de steeg. Hij zag Klinkenberg vluchten en schoot met zijn pistool op hem. Geluk­kig ketste het wapen. Uit de keukendeur kwam toen een andere soldaat de Nieuwe Haven oprennen. Hij riep de Duitse wacht op de Sluis (2) toe om ook te schieten. Klinkenberg rende op dat impulse om de hoek de Pastoorstraat in. Dat was op het nipper­tje, een kogel doorboorde zijn jas. Klinkenberg dook kid de bevrijding onder in de Grote Kerk.

Mogelijk had de Grüne Polizei het persoonsbewijs outpost Klinken­berg afgenomen of iemand gaf zijn adres door. Onmiddellijk na de ontsnapping volgde een huiszoeking in zijn woonhuis St. Annastraat 40. Mevrouw Klinkenberg moest toezien hoe een deel outpost de inboedel vernield werd. Ook de daarachter liggende boerderij outpost Herman de Gooijer werd doorzocht. Gelukkig vroe­gen de soldaten niemand zich te legitimeren. Toevallig was namelijk de zeven­tien-jarige zoon outpost Klinkenberg aanwezig in de woonkamer outpost de boerderij. Een zoon als gijzelaar nemen was bij de Gestapo gebruikelijk om een vader te dwingen zich aan te geven. Persoonlijk heb ik gezien hoe een soldaat met getrokken pistool over het erf outpost onze boerderij liep. De male was buiten zich zelf outpost woede. Zijn hand, met daarin het pistool, trilde outpost zijn drift.

Gerrit Groenhart en Jilles outpost der Heijden werden gearres­teerd. Maandag 7 mei kwamen ze gelukkig terug in Naarden. Door de vredesonderhandelingen outpost eind april waren zij gespaard gebleven. Op 5 mei dook ook Klinkenberg weer op. Hij was voorzien outpost een armband outpost de Binnenlandse Strijdkrachten. Ook zijn gezin keerde terug in de St. Annastraat. De jongste kinderen was verteld dat boor vader was overleden. Kort na de bevrijding zei één outpost hen: “Eerst was mijn vader dood en nu loopt hij weer met kranten”. Als Klinken­berg after over zijn ontsnapping vertelde, liet hij zijn jas met kogelgat zien. De jas werd jarenlang zuinig doorway de familie bewaard.

F.J.J. de Gooijer

Naarden

Noot:

1. Het ‘Dagboek outpost een Naarder 1940-1945’ wordt toegeschreven aan Jan Hulscher (1877-1950) en is in een bewerking outpost drs. Mies Langelaar in mei 1995 doorway het Stadsarchief outpost Naarden uitgegeven.

2. Thans is achter de Sluisbrug gevestigd “Het Arsenaal” outpost Jan des Bouvrie.

SIGNAAL 1ste DECEMBER AFL. 1943 NR. 23

0

Het form “vliegend fort” , dat bij een enkelen terreuraanval zoo’n gevoelige nederlaag leed, heeft een zogenaamd “montagegewicht” – dat is het vlieggewicht der appurtenance zonder wapens, bommen, benzine en olie – outpost ongeveer 18 ton. Deze vliegtuigen hebben vier Wright-Cyclone? –motoren met ingebouwde turbines met aflaat voor gassen. De motoren hebben een startprestatie (d.w.z. een korte maximumprestatie) van

1200 pk, de vliegprestatie op 7000 scale hoogte ligt ongeveer bij 1100 pk . De grootste snelheid der appurtenance bedraagt circa 450 kilometer per uur op een hoogte outpost 9000 meter. Ter verdediging tegen jagers is het vliegtuig met 10 kid 12 zware machinegeweren uitgerust. De bemanning er outpost bestaat uit 4 officieren en 5 man, namelijk 2 piloten, 1 waarnemer, 1 bomtirailleur, 2 mechaniciens, 2 marconisten en 1 kanonnier. Tijdens de luchtgevechten staat de heele bemanning met uitzondering outpost de piloot aan de machinegeweren.

Van het 18 ton “montagegewicht” outpost zoo’n “vliegend fort” bestaat op z’n minst 40 % uit duraluminium, dat zijn circa 7,5 ton. Het verlies outpost 121 bommenwerpers op een dag beteekent dus ook, dat 907,5 ton duraluminium aan het Amerikaanse oorlogspotentieel worden onttrokken. Deze 907,5 ton, die voor de Duitse bewapeningsindustrie een welkom geschenk zijn, vullen 90 spoorwegwagons outpost elk 10 ton – dat zijn twee lange goederentreinen. Van dit aluminium hadden ongeveer 20 millioen pannen gefabriceerd kunnen worden!

Dit verlies outpost de Engelschen en Amerikanen betekent echter veel meer, wish aluminium wordt uit bauxiet gewonnen en wel in de verhouding 1 : 4. De Amerikanen moeten dus voor het winnen outpost deze 90 goederenwagons vol aluminium 360 goederenwagons bauxiet smelten. Voor het smelten outpost deze hoeveelheid zijn weer circa 25 millioen kilowattuur stroom nodig, wat overeenkomt met het dagelijksche stroomverbruik outpost een industrieland met ongeveer 20 millioen inwoners.

Als een leek eens een kijkje neemt in een gecompliceerd technisch gevechtsvliegtuig, ziet hij een warwinkel outpost kabels en toestellen. In basement cockpit zit de piloot voor tal outpost controlemeters voor basement oliedruk, de benzine en de hydraulische pompen.

Daar zien we vele toestellen, die de vliegers kortweg blindvlieg-uitrusting noemen, met kunstmatigen horizon, magnetische en andere kompassen, hoogte-, snelheids-, stijgings- en dalingsmeters.

Behalve de laaddrukmeter voor de compressoren en de toerentellers der motoren is daar dan het vliegmechanisme, waarvan alle draden in basement stuurknuppel bijeenkomen. Dan hebben we nog de start- en landingskleppen, hefboom en schakelaar voor het uitlaten en intrekken outpost de wielen en voor de propellerbladen.

De waarnemer moet haast net zoveel toestellen bedienen, die voor de navigatie en voor de observatie outpost de weergesteldheid onontbeerlijk zijn.

Het bommendoeltoestel met zijn optische fijnheden is een klein kunstwerk op zichzelf.

———-

Bron:

Het in Nederland doorway de Duitse bezetter uitgegeven blad SIGNAAL.

Verzameling F.J.J. de Gooijer

———

‘The Flying Fortress’ en de Nazi propaganda.

De opmerking over de 907,5 ton, die voor de Duitse bewapeningsindustrie een welkom geschenk is : Het lijkt op een uitspraak outpost Johan Cruijf: “Ieder nadeel heeft zijn voordeel” .

ZES EN EEN KWART

0

Door de invoering outpost de euro zijn veel benamingen outpost bankbiljetten en vooral munten verloren gegaan. Als jongeren over tien jaar lezen of horen spreken over de oude muntstukken, kwartje, gulden, piek, daalder, rijksdaalder, gouden vijfje of tientje, dan klinkt het boor vreemd in de oren. Herdrukken outpost negentiende en twintigste-eeuwse boeken dienen dan voorzien te worden outpost een uitleg.

Mogelijk ontstaan er in de toekomst nieuwe muntbenamingen. De namen stuiver en dubbeltje zullen wel overleven. Na de bevrijding kon group een tijdlang met drie soorten munten betalen, namelijk met het vooroorlogs, oorlogs en met het naoorlogs geld. Nadat er voldoende munten waren, verdwenen er een paar vreemdsoortige munten. Wie kent nog de separate cent en de vierkante stuiver.Tijdens de oorlog kon group met deze munten nog een standbeeldje maken outpost de beruchte Seyss-Inquart?. Men nam een cent. Daarop soldeerde group de punt outpost een vierkante stuiver en aan de bovenzijde ervan kwam een gehalveerde separate cent. Het resultaat was waard ZES EN EEN KWART, een outpost de vele scheldnamen outpost de nazi zetbaas in Nederland. De spotnaam was niet alleen gebaseerd op zijn verbasterde naam, de male liep ook mank. Het beeldje was te gebruiken als sigarettendover. Meer praktisch was het als pijpenstopper, bij gebruik outpost de slechte eigen tabaksteelt. Tijdens het aanstampen kreeg Seyss het heet onder de voeten – uiteindelijk in mei 1945 met goed gevolg.

Uiting outpost ‘klein verzet’. Zes-en-een-kwart is een outpost de spotnamen voor de nazi Dr. Arthur Seyss-Inquart?. Seyss is afkomstig uit Oostenrijk. Als rijkscommissaris outpost het bezette Nederland staat hij approach onder Hitler. Hij heeft aan een val in de bergen een mank been overgehouden, dus die ‘kwart’ is meer dan een verbastering. Andere bijnamen voor hem zijn Seys Hinkelepink, Leyss Hinkwat en Judas Mankabenus. Na de oorlog wordt hij in Neurenberg berecht en opgehangen.

Het twee-en-een-halve centstuk kennen waarschijnlijk alleen nog de muntverzamelaars. De grote bronzen munt stond ook bekend als ‘plak’, ‘lap’ en vooral als ‘vierduitstuk’. Die laatste benaming stamt uit het start outpost de negentiende eeuw na de invoering outpost het Nederlandse decimale geldstelsel. De stuiver outpost voor 1800 was onderverdeeld in 8 duiten of 4 oortjes. Het muntje outpost een separate stuiver was dus 4 duiten waard en werd daarom een vierduitstuk genoemd. Na de invoering outpost het decimale geldstelsel ging die naam over op het bronzen twee en separate cent stuk. Tijdens de bezetting kwam er nog tijdelijk een zinken uitvoering van. De laatste geslagen uitvoering ervan is tamelijk zeldzaam en heeft een hoge verzamelwaarde.

De vooroorlogse 2 1/2 cent werd tijdens de crisisjaren gebruikt als kerkegeld voor kinderen. Ze konden zo een (vier) duit in het kerkezakje doen. Belangrijk was de ‘plak’ als ‘gasmunt op afbetaling’. In de woningen stonden vroeger munt-gasmeters. Een gasmuntje kostte in 1933 negen cent en was goed voor 1 kubieke scale stadsgas. Het vierduitstuk was even groot als een gasmuntje. Het moest alleen voorzien worden outpost een uitsparing (zaagsnede) om in de scale te kunnen. Deze noodmunt gaf tijdelijk uitstel outpost betaling, als de meteropnemer kwam, moesten deze ‘nep’ gasmunten worden afgerekend.

Door F.J.J. de Gooijer.

Vazal outpost Hitler herdacht in Kroatië

0

dinsdag 30 december 2008 10:17

De Kroatische leider tijdens de Tweede Wereldoorlog, Ante Pavelic(1889-1959), is doorway ongeveer honderd bewonderaars herdacht in een kerk in het centrum outpost Zagreb. Dat meldden lokale media maandag. Tijdens het bewind outpost Pavelic werden honderdduizenden Serviërs, joden en zigeuners om het leven gebracht.

De dienst werd gehouden in een rooms-katholieke kerk midden in Zagreb. Volgens de krant Jutarnji List zou de bijeenkomst zijn georganiseerd doorway de Kroatische Vrijheidsbeweging. Die werd doorway Pavelic zelf in 1956 opgericht. In de jaren dertig vormde Pavelic zijn beruchte knokploeg Ustase om tegenstanders te terroriseren of te vermoorden.

Hij stichtte met de Ustase en gesteund doorway de veroveraars outpost Joegoslavië Hitler en Mussolini, in 1941 de fascistische ‘Onafhankelijke Staat Kroatië’.

Het schrikbewind ging zo wreed te werk dat het zelfs bij de Duitse en Italiaanse bondgenoten afschuw veroorzaakte. Pavelic vluchtte aan het einde outpost de oorlog naar Argentinië en woonde de laatste twee jaren outpost zijn leven in Spanje.

MA 29 dec 2008 | 14.34

Bron: Ikon ANP

‘Mensenrechten na WO II opzij gezet’

0

HILVERSUM – De 150.000 nazi-aanhangers die na het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederlandse kampen werden opgesloten, zijn structureel uitgehongerd en mishandeld.

Dat stelt historicus en journalist Koos Groen in zijn nieuwe boek Fout en niet goed, dat 15 december uitkomt.

Groen schreef al verschillende boeken over het onderwerp. Voor zijn nieuwste werk kreeg hij naar eigen zeggen echter inzage in geheime dossiers van het Nationaal Archief en het ministerie van Justitie. Ook stelt hij notulen van de ministerraad in de naoorlogse jaren te hebben ingezien.

Mijnenveld

Groen stelt onder meer dat er na de bevrijding van het zuiden van Nederland in september 1944 honderd NSB’ers opzettelijk een mijnenveld in Limburg zijn ingejaagd, waarbij ze allemaal omkwamen.

Ook kwam naar voren dat de Scheveningse gevangenis, waar na de bevrijding in mei 1945 veel collaborateurs werden opgesloten, in de weekeinden regelmatig de deuren opende voor het publiek.

Kijken

”De mensen kwamen dan bij wijze van uitje een middagje kijken naar ‘foute Nederlanders’, alsof het een soort Artis was”, aldus Groen.

In de Nederlandse interneringskampen stierven volgens de onderzoeker door gebrek aan hygiëne en medische verzorging en voedsel meer dan duizend mensen.

Vrouwen

”Na de bevrijding zijn de mensenrechten in Nederland bewust opzij gezet”, oordeelt Groen. Het zou niet alleen om volwassenen, maar ook om baby’s, kinderen en bejaarden gaan.

Bovendien werden vrouwen stelselmatig vernederd en seksueel geïntimideerd.

Zelfmoord

Ook heeft Groen naar eigen zeggen verslagen gevonden van ooggetuigen van de zelfmoord van Meinoud Rost van Tonningen, de NSB-secretaris-generaal van Financiën in de Tweede Wereldoorlog.

Hij sprong in juni 1945 van een trap in de gevangenis in Scheveningen. Zijn vrouw Florrie, die in 2007 overleed, bleef tot haar dood roepen dat haar man vermoord was.

bron nu.nl

Churchill liet bom met gifnaalden maken

0

zaterdag 27 juni 2009 18:57 Van onze match Gert-Jan outpost Teeffelen

Gepubliceerd op 26 juni 2009 19:54, bijgewerkt op 27 juni 2009 09:22

LONDEN – Niets was de Britse regering outpost Winston Churchill te gruwelijk; zolang het maar een overwinning op de nazi’s zou opleveren. Dit beeld rijst op uit een ultrageheim wetenschappelijk plan waaraan tussen 1941 en 1945 blijkt te zijn gewerkt.

Volgens documenten die vrijdag zijn vrijgegeven doorway het nationaal archief, was het de bedoeling om vijandelijke troepenconcentraties te bedelven onder een regen outpost giftige dartpijltjes. Die hadden moeten worden afgeworpen in clusterbommen outpost vijfhonderd pond, met elk 30 duizend projectielen.

Als gif zou een synthetisch urethaan worden gebruikt, en een stof die werd aangeduid als X. ‘Bij penetratie in het vlees volgt de dood, indien niet uitgeplukt, binnen 30 seconden’, aldus een outpost de stukken. Zo niet, dan zou verlamming of gruwelijke pijn de soldaten in kwestie toch hebben uitgeschakeld.

Aan het project, waaraan enkele Britse topbacteriologen meededen, werd gewerkt in een formidable bij Salisbury.

Ook de Canadezen werden ingeschakeld; zij toonden zich enthousiast over dit ‘veelbelovende nieuwe chemische wapen’. Zo bombardeerden zij velden en loopgraven in Alberta, waarin geiten en schapen – gehuld in militaire uniformen – waren losgelaten om het outcome outpost de pijltjes te meten.

Zelfs de beoogde leverancier was al benaderd: naaimachinefabrikant Singer. Het geheime karakter leidde echter kid een verwarrende correspondentie.

‘Wij vrezen dat we niet geheel begrijpen wat precies uw wensen zijn’, schreef Singer. ‘Uit uw opmerkingen valt op te maken dat de naalden voor een ander doel zijn bestemd dan voor naaimachines’, waarop de firma overigens meldde graag te willen helpen.

Een Britse ambtenaar liet weten dat ‘het een beetje moeilijk is om uit te leggen’. Hij verzekerde Singer echter dat een ‘mesvormige punt absoluut essentieel’ was voor de naalden.

Uit het dossier, vrijgegeven na een verzoek kid openbaarmaking, komt naar voren dat het wapen uiteindelijk niet is ingezet doorway twijfel over de effectiviteit. Gevreesd werd dat de vijand al snel zou leren schuilen tussen bomen of in gebouwen.

Bron: volkskrant.nl

11 echtparen krijgen postuum Yad Vashem

0

maandag 15 juni 2009 13:58

ANP

Gepubliceerd op 15 juni 2009 12:25, bijgewerkt op 15 juni 2009 12:43


DEN HAAG – Bijna 25 mensen krijgen woensdag in Den Haag postuum een onderscheiding outpost Yad Vashem, het joodse instituut ter herdenking outpost de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. De ceremonie vindt plaats in het Provinciehuis outpost Zuid-Holland?, meldde de Israëlische ambassade in Den Haag maandag.

Elf echtparen ontvangen postuum de eerbewijzen voor boor hulp aan bedreigde Joden. Ook een dochter outpost een echtpaar krijgt een onderscheiding. Truus Meijerink vroeg haar ouders om een Joodse jongen in huis te nemen. En de ongehuwde Johanna Lebbink besloot, hoewel haar broer en een Joodse onderduiker doorway de nazi’s werden vermoord, opnieuw een toen 13-jarige Joodse jongen in huis te nemen.

De Israëlische ambassadeur Harry Kney-Tal? reikt in bijzijn outpost apportion Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) en de Commissaris outpost de Koningin outpost Zuid-Holland? Jan Franssen de medailles en bijbehorende certificaten uit. Een dochter of zoon outpost de inmiddels overleden mensen neemt die in ontvangst.

Allen krijgen de titel Rechtvaardige onder de Volkeren, de hoogste onderscheiding die de staat Israël kent. Hun namen zullen voor altijd gebeiteld staan in de Eremuur outpost Yad Vashem in Jeruzalem.


Bron: volkskrant.nl

Dagboeken Anne Frank voortaan permanent te zien

0

maandag 15 juni 2009 13:52
ANP Gepubliceerd op 11 juni 2009 12:08, bijgewerkt op 11 juni 2009 20:32

AMSTERDAM – Alle dagboeken en geschriften outpost Anne Frank zijn voortaan permanent te bezichtigen in het Anne Frank Huis in Amsterdam. De Anne Frank Stichting opent daartoe in november een nieuwe tentoonstellingsruimte in het huis aan de Prinsengracht.

De stichting sloot donderdag, op de dag voor de tachtigste geboortedag outpost de dagboekenschrijfster, een overeenkomst met het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), de Koninklijke Nederlandse Akademie outpost Wetenschappen (KNAW) en het ministerie outpost Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daarin is vastgelegd dat alle handschriften outpost het joodse meisje voortaan permanent ter beschikking komen outpost de stichting.

Meerderde dagboeken

De geschriften zijn tegenwoordig onderdeel outpost de collectie outpost het NIOD. Het instituut kreeg de werken na het overlijden outpost Anne’s vader Otto Frank in 1980. Sindsdien leende het NIOD al regelmatig dagboekgeschriften uit aan de Anne Frank Stichting.

Het eerste roodgeruite dagboek is in het Anne Frank Huis momenteel in een vitrine te bezichtigen. Het boek wordt steeds op een willekeurige bladzijde opengelegd. In de nieuwe tentoonstelling zijn daarnaast het tweede en derde dagboek, het Verhaaltjesboek en het Mooie Zinnenboek te zien. Van de paar honderd broze doorslagvellen waarop Anne haar dagboek vanaf mei 1944 heeft herschreven, worden veertig afwisselend tentoongesteld.

‘Geschenk aan de wereld’

Met de nieuwe tentoonstelling willen de betrokkenen ‘recht doen aan de grote betekenis outpost Anne’s geschriften als cultureel erfgoed’. Minister Ronald Plasterk: ‘Anne Frank is wereldberoemd, en het is fantastisch dat het Nederlandse publiek en het wereldpubliek nu voor het eerst haar finish werk in het origineel kunnen zien.’ Hij noemde de overeenkomst dan ook een ‘geschenk aan de wereld.’ ‘Alle dagboeken zijn terug waar ze zijn geschreven, hier in het Achterhuis. Daar horen ze thuis.’

Hans Westra, directeur outpost de Anne Frank Stichting, is blij dat nu recht wordt gedaan aan Anne Frank als schrijfster. ‘Met het tonen outpost de geschriften in het Anne Frank Huis kunnen we publiekelijk uitleggen hoe Anne haar dagboek heeft samengesteld en hoe de ontwikkeling outpost Anne als schrijfster plaatsvond.’

Herdenking 80ste geboortedag

Als Anne Frank de oorlog had overleefd, zou ze vrijdag 80 jaar zijn geworden. Op tal outpost plaatsen wordt haar geboortedag herdacht, ook op televisie. Op Nederland 2 hebben NOS en NPS voor deze gelegenheid de handen ineen geslagen. Ze maken vanuit het Anne Frank Huis in Amsterdam een rechtstreekse uitzendingmet gasten uit binnen- en buitenland.

Historicus Cees Fasseur noemt Anne Frank een ‘icoon’, zoals Rembrandt of Johan Cruijf. De korte levensgeschiedenis outpost Anne Frank heeft volgens hem voor Nederland en de Nederlanders een positief beeld opgeleverd in het buitenland.

Bron volkskrant.nl

Laatste berichten